II SAB/Go 194/25

II SAB/Go 194/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-11-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jarosław Piątek /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Rogalski
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
aty. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1112
art. 14 ust. 1, art. 16
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku I. zobowiązuje Burmistrza [...] do załatwienia wniosku skarżącego [...] z siedzibą w [...] z dnia [...]r. o udostępnienie informacji o środowisku, w terminie miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że Burmistrz [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza [...] na rzecz skarżącego [...] z siedzibą w [...]kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu [...] sierpnia 2025 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej: strona skarżąca, skarżące Stowarzyszenie), zwróciło się za pośrednictwem poczty elektronicznej (z adresu e-mail: [...]) do Burmistrza [...] (dalej: organ) z wnioskiem o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie w zakresie dotyczącym jeziora [...] w [...]. W szczególności skarżące Stowarzyszenie zwróciło się o udostępnienie:
1. Dokumentacji dotyczącej istniejących urządzeń wodnych, tj. przepustów, rur, drenów, zastawek oraz innych urządzeń hydrotechnicznych związanych z gospodarką wodną na jeziorze [...] i jego dopływach oraz odpływach, w tym dokumentacji technicznej, projektowej, wykonawczej, inwentaryzacyjnej i powykonawczej (również archiwalnej), a także lokalizacji urządzeń oraz danych dotyczących ich stanu technicznego i właściciela lub podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie.
2. Dokumentacji związanej z realizacją budowy ścieżki pieszej wokół jeziora [...], tj. wszelkich dokumentów powstałych w trakcie prac (np. projekty, pozwolenia, zgłoszenia, decyzje, protokoły odbioru, uzgodnienia wodno prawne, raporty środowiskowe) oraz dokumentów sporządzonych po zakończeniu inwestycji, które odnoszą się do wpływu tej inwestycji na urządzenia wodne, przepusty, rowy i stosunki wodne.
Skarżące Stowarzyszenie wskazało, że preferowaną formą udostępnienia powyższych informacji będzie forma elektroniczna na adres e-mail: [...].
Z akt sprawy wynika, że organ po złożeniu ww. wniosku – działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2002 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.) – wezwał stronę skarżącą pismem z dnia [...] sierpnia 2025 r., pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania poprzez: przekazanie wniosku w formie papierowej z podpisem własnoręcznym lub elektronicznie opatrzonego podpisem elektronicznym, zaufanym albo podpisem osobistym. Organ wezwał także stronę skarżącą o złożenie oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów: a) regulaminu Stowarzyszenia, b) dokumentu potwierdzającego wpisanie Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, c) aktualnej uchwały dotyczącej składu zarządu, jak i wybrania danych osób na członków zarządu Stowarzyszenia, d) dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony wykazującego, iż osoba podpisująca wniosek była do tego uprawniona w chwili dokonywania czynności albo przez podpisanie wniosku przez osobę (osoby) do tego uprawnioną.
Ponadto organ wezwał o podanie dokładnych danych adresowych strony postępowania dla celów dokonania skutecznego doręczenia w przypadku konieczności wydania decyzji.
Następnie organ zawiadomieniem z dnia [...] września 2025 r., znak: [...] poinformował skarżące Stowarzyszenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Organ wyjaśnił, że działał na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 13 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako k.p.a.) i w związku z tym, że skarżący do dnia [...] sierpnia 2025 r. nie uzupełnił braków wniosku w wymagany sposób (złożenie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu regulaminu Stowarzyszenia), wniosek został pozostawiony bez rozpoznania.
Pismem z dnia [...] września 2025 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą
w [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na bezczynność organu w przedmiocie wniosku z dnia
[...] sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji o środowisku, opisanego na wstępie, zarzucając naruszenie:
1. art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r., poz. 1112, dalej: u.u.i.ś.) przez nierozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji w ustawowym terminie;
2. art. 20 ust. 1 u.u.i.ś. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne zastosowanie trybu usuwania braków formalnych;
3. art. 26 u.u.i.ś. przez bezpodstawne stosowanie przepisów k.p.a. poza przypadkami wydawania decyzji odmownych;
4. art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. przez działanie bez podstawy prawnej, polegające na żądaniu dokumentów, których przepisy prawa nie przewidują;
5. art. 2 Konstytucji RP przez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa,
6. art. 2 ust. 1 u.d.i.p. przez jego błędne zastosowanie w sprawie, w której zastosowanie ma u.u.i.ś.
7. art. 4 i art. 6 Konwencji z Aarhus (Dz. U. z 2003 r. nr 78 poz. 706) przez uniemożliwienie dostępu do informacji o środowisku.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia2025 r. o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie w terminie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów wpisu sądowego od skargi.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, przedstawiając opisany powyżej przebieg czynności odnośnie złożonego wniosku oraz stanowisko [...] zawarte w decyzji z dnia [...] czerwca 2025 r., nr [...] wskazujące, iż w przypadku gdy podmiot zobowiązany na gruncie u.d.i.p. zmierza do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej zobowiązany jest stosować przepisy k.p.a.
W niniejszej sprawie organ przepisy k.p.a. zastosował, a ponieważ skarżący nie uzupełnił wszystkich braków formalnych wniosku, pozostawiono go bez rozpoznania.
Tym samym, organ, w związku z podejmowaniem licznych czynności, mających materialne uzasadnienie w treści dokumentacji urzędowej zgromadzonej w niniejszej sprawie, stosując się nadto do nadrzędnych przepisów proceduralnych, nie podpadł w jakąkolwiek bezczynność, wobec czego skarga powinna zostać oddalona, jako bezzasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b).
W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Na wstępie należy wskazać, że przedmiot tak zakreślonej kontroli stanowiła w niniejszej sprawie skarga na bezczynność organu w zakresie rozpoznania opisanego na wstępie wniosku zgłoszonego w trybie u.u.i.ś., nie zaś - jak przyjął organ (co wynika z treści wezwania z dnia [...] sierpnia 2025 r., w którym organ powołał art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz odpowiedzi na skargę) - w trybie u.d.i.p. Przepisy u.u.i.ś., w oparciu o którą powinien procedować organ, regulują m.in. zasady i tryb postępowania w sprawie udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, który to tryb jest trybem szczególnym w stosunku do trybu ogólnego, przewidzianego przepisami u.d.i.p. W myśl art. 20 ust. 2 u.u.i.ś. do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie stosuje się przepisy p.p.s.a.
Oceniając dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca zastosowanie w sprawie u.u.i.ś., która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie przepisów k.p.a.
Zdaniem Sądu co do zasady organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji o środowisku i jego ochronie. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 u.u.i.ś obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie są władze publiczne. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 15a u.u.i.ś. pod pojęciem władzy publicznej rozumie się Sejm, Senat, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, organy administracji, sądy, trybunały oraz organy kontroli państwowej i ochrony prawa. Oznacza to, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji o środowisku stosownie do art. 8 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 15a u.u.i.ś.
Zakres przedmiotowy informacji o środowisku, które podlegają udostępnieniu został określony w art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. W myśl tego przepisu udostępnieniu podlegają informacje dotyczące: stanu elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności, w tym organizmy genetyczne zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływań między tymi elementami (pkt 1); emisji, w tym odpadów promieniotwórczych, a także zanieczyszczeń, które wpływają lub mogą wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1 (pkt 2); środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów (pkt 3); raportów na temat realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska (pkt 4); analiz kosztów i korzyści oraz innych analiz gospodarczych i założeń wykorzystanych w ramach środków i działań, o których mowa w pkt 3 (pkt 5); stanu zdrowia, bezpieczeństwa i warunków życia ludzi, oraz stanu obiektów kultury i obiektów budowlanych - w zakresie, w jakim oddziałują na nie lub mogą oddziaływać: a) stany elementów środowiska, o których mowa w pkt 1, lub b) przez elementy środowiska, o których mowa w pkt 1 - emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, oraz środki, o których mowa w pkt 3 ( pkt 6).
Przyjmuje się, że każda informacja o środowisku podlega udostępnieniu, chyba że organ ochrony środowiska, wyłącznie na podstawie przepisów ustawy wykaże, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie (por. B. Rakoczy, u.u.i.ś. Komentarz, LexisNexis 2010; także M. Bar, J. Jędrośka, Komentarz do u.u.i.ś, LEX/el. tezy do art. 9). Tym bardziej, że przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. stanowi transpozycję do polskiego systemu prawnego dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz. U. WE L nr 41 poz. 26, dalej: dyrektywa). W motywie 10 tej dyrektywy wskazano, że: "definicja informacji o środowisku powinna zostać sprecyzowana, tak by uwzględniać informacje w dowolnej formie dotyczące stanu środowiska, czynników, środków lub działań, które wpływają lub mogą wpłynąć na środowisko lub mają na celu jego ochronę, analizy kosztów i korzyści oraz analizy gospodarcze wykorzystywane w ramach takich środków lub działań, jak również informacje dotyczące stanu ludzkiego zdrowia i bezpieczeństwa, łącznie ze skażeniem łańcucha pokarmowego, warunkami życia człowieka, obiektami kultury i budowlami w stopniu, w jakim ulegają one lub mogą ulec, wpływowi tych elementów".
Mając to na uwadze nie budzi wątpliwości, że informacja o udostępnienie której zwróciło się skarżące Stowarzyszenie, tj. dokumentacja dotycząca istniejących urządzeń wodnych, jak i dokumentacja związana z realizacją budowy ścieżki pieszej wokół jeziora [...], co niewątpliwe ma wpływ na stan środowiska - jako odnosząca się do działań władzy - stanowi informację o środowisku w rozumieniu art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. i art. 74 ust. 3 Konstytucji RP.
Jak stanowi art. 14 u.u.i.ś., władze publiczne udostępniają informacje o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku (ust. 1). Termin, o którym mowa w ust. 1, może zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy. W tym przypadku przepisy art. 35 § 5 i art. 36 k.p.a. stosuje się odpowiednio (ust. 2). W przypadku odmowy udostępnienia informacji, przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio (ust. 5). W związku z tym podmiot, do którego skierowane jest żądanie udostępnienia informacji, jeżeli uzna ją za informację o środowisku i jego ochronie, udostępnia tę informację przez zwykłą czynność materialno-techniczną albo na podstawie art. 20 ust. 1 wskazanej ustawy wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie. Natomiast jeżeli podmiot, do którego skierowane jest żądanie udostępnienia informacji uzna, że informacja ta nie stanowi informacji o środowisku, powinien - w drodze pisma - poinformować wnioskodawcę
o zajętym stanowisku. Jak wskazuje się bowiem w doktrynie, z uwagi na otwarty katalog danych stanowiących informację o środowisku, wynikający z art. 9 u.u.i.ś., to władze publiczne muszą przekonująco uzasadnić, dlaczego konkretnych danych nie uznają za taką informację, a uzasadnienie to winno dokonać się w piśmie, niestanowiącym decyzji o odmowie udostępnienia informacji (por. A. Haładyj, Odmowa udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, Warszawa 2019,
s. 21).
Wskazać należy, że u.u.i.ś. w istocie nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku, poza utrwaleniem go w formie pisemnej (art. 12 ust. 1 u.u.i.ś.). Możliwe jest zatem jego przesłanie także drogą elektroniczną, bez użycia podpisu elektronicznego. Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji o środowisku, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym (art. 13 u.u.i.ś.). Wniosek składany w trybie u.u.i.ś. nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Tryb udostępniania informacji o środowisku w całości reguluje Dział II u.u.i.ś. W związku z tym przepisy k.p.a. mają zastosowanie jedynie w przypadku odmowy udostępnienia informacji
o środowisku w trybie art. 20 ust. 1 lub art. 15 ust. 3 u.u.i.ś., co następuje w drodze decyzji oraz w przypadku przekazania wniosku podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja (art. 19 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś.) (por. wyrok NSA z dnia
5 listopada 2024 r., III OSK 578/23, orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Minimalne wymogi jakie powinien spełniać wniosek o udostępnienie informacji o środowisku musi obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji o środowisku, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji o środowisku. Informacja o środowisku, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, co uzasadnia przyjęcie, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji o środowisku, podobnie jak informacji publicznej, jest odformalizowane i uproszczone.
Wniosek o udostępnienie informacji o środowisku musi jednak spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. w sytuacji, w której występują podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.u.i.ś. Z chwilą wpłynięcia do organu wniosku
o udostępnienie informacji o środowisku, organ obowiązany jest ustalić, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji o środowisku, czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega wyłączeniu (art. 16 u.u.i.ś.). W tych sytuacjach wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w k.p.a. Dopiero ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji o środowisku, uzasadnia wezwanie wnioskodawcy
o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami,
o jakich stanowi k.p.a. Dopiero bowiem, jak już wyżej wskazano, w takiej sytuacji znajdują zastosowanie przepisy k.p.a.
Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku znajduje uzasadnienie, po dokonaniu powyższej analizy i uzewnętrznieniu zamiaru organu. Innymi słowy, na gruncie regulacji zawartych w u.u.i.ś. istotne jest wyróżnienie dwóch etapów postępowania o różnym charakterze i mających za przedmiot odmienne sprawy administracyjne. W pierwszym rzędzie, jeżeli organ (lub inny zobowiązany podmiot), dysponuje żądaną informacją o środowisku i istnieje podstawa do jej udostępnienia, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy k.p.a., bowiem informacja jest wtedy po prostu udostępniana, co przybiera postać czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. Sytuacja wygląda inaczej, gdy organ zobowiązany do udostępnienia informacji np. uznaje, że złożony wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji o środowisku,
a zatem w sprawie potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji o środowisku, wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a.
K.p.a. ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji o środowisku, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej został złożony drogą elektroniczną dnia [...] sierpnia 2025 r. W odpowiedzi na wniosek, organ wezwał stronę skarżącą - pismem z dnia [...] sierpnia 2025 r. - do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez m.in. "złożenie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu regulaminu Stowarzyszenia". Skarżący udzielił odpowiedzi w dniu [...] sierpnia 2025 r., przesyłając kopię regulaminu Stowarzyszenia. Pismem z dnia [...] września 2025 r., organ na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., zawiadomił skarżące Stowarzyszenie o pozostawieniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2025 r. bez rozpoznania, albowiem w ocenie organu braki wniosku nie zostały uzupełnione w wymagany sposób (złożenie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu regulaminu Stowarzyszenia).
W ocenie Sądu w ustalonym stanie faktycznym sprawy brak było podstaw prawnych do wzywania skarżącego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. W okolicznościach sprawy nie zachodziły podstawy do przyjęcia, że na tym etapie postępowania mają zastosowanie przepisy k.p.a. Jak już wyżej wskazano z chwilą wpłynięcia do organu wniosku o udostępnienie informacji o środowisku, organ obowiązany jest ustalić, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji o środowisku publicznej, czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji podlega wyłączeniu. W tych sytuacjach wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w k.p.a. Dopiero ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji o środowisku, uzasadnia wezwanie wnioskodawcy
o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami,
o jakich stanowi k.p.a. Dopiero bowiem w takiej sytuacji - z mocy art. 20 u.u.i.ś. - do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku znajduje uzasadnienie, po dokonaniu powyższej analizy i uzewnętrznieniu zamiaru organu.
Zdaniem Sądu pismo organu z dnia [...] sierpnia 2025 r. nie świadczy o tym, że organ dokonał takiej analizy i uzewnętrznił zamiar wydania decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku np. z uwagi na przyjęcie stanowiska, iż złożony wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji o środowisku. Nie uzasadnia odmiennego wniosku zawarte w wezwaniu organu lakoniczne stwierdzenie odnośnie "podania dokładnych danych adresowych strony postepowania dla celów dokonania skutecznego doręczenia w przypadku konieczności wydania decyzji". Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest także przepis art. 14 u.u.i.ś. określający terminy udostępnienia informacji na wniosek. Zgodnie z jego brzmieniem władze publiczne udostępniają informacje o środowisku
i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku (ust. 1). Termin ten może zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy (ust. 2). Należy wskazać, że zakreślony w nim termin miesiąca obowiązuje także w odniesieniu do decyzji, chyba, że organ skorzysta z prawa do wydłużenia terminu na udostępnienie żądanej informacji, wskazując na powody tego stanu rzeczy. W niniejszej sprawie organ nie zastosował regulacji ujętej w art. 14 ust. 2 u.u.i.ś. Z kolei co do danych adresowych Stowarzyszenia, o których podanie zwrócił się organ do strony skarżącej w wezwaniu z dnia [...] sierpnia 2025 r., należy wskazać - mając na uwadze liczną korespondencję jaką organ prowadzi ze Stowarzyszeniem, na co wskazuje treść akt administracyjnych w niniejszej sprawie (a także w innych sprawach, których jest kilkadziesiąt w tutejszym sądzie) – iż można domniemywać, że znany jest organowi adres Stowarzyszenia, na który można kierować korespondencję, co jedynie dodatkowo przemawia za uznaniem pozostawienia wniosku bez rozpoznania za pozbawione podstaw.
Z powyższych względów Sąd uznał za wadliwe działanie organu w postaci wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji
o środowisku w trybie art. 64 § 2 k.p.a., a w konsekwencji pozostawienie wniosku bez rozpoznania pozbawione było podstaw prawnych. Organ nie rozpoznał w sposób prawidłowy w świetle przepisów u.u.i.ś. złożonego wniosku o udostępnienie informacji o środowisku. Organ nie udostępnił w ustawowym terminie żądanej informacji, nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji w terminie określonym w u.u.i.ś., nie przedłużył też terminu do wydania decyzji na podstawie art. 14 ust. 2 u.u.i.ś. (zob. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r., I OSK 462/15, wyrok NSA z dnia 22 maja 2024 r., III OSK 818/23, CBOSA). W konsekwencji Sąd stwierdził, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...] sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji o środowisku.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2025 r. Przepis art. 14 ust. 1 u.u.i.ś. stanowi, iż władze publiczne udostępniają informacje o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku. Mając zatem na względzie treść powyższego przepisu Sąd, uwzględniając skargę skarżącego na bezczynność organu, zakreślił organowi miesięczny termin do rozpoznania wniosku, liczony od dnia doręczenia prawomocnego wyroku.
W ocenie Sądu organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy.
W rozpatrywanej sprawie organowi nie można postawić tego rodzaju zarzutów.
W niniejszej sprawie bezczynność organu nie polegała na jego milczeniu wobec wniosku strony skarżącej, ale na błędnym zastosowaniu przepisów u.u.i.ś. Nie można zatem uznać, że stwierdzona bezczynność w sposób rażący uchybia przepisom tej ustawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
O kosztach postępowania sądowego należnych stronie skarżącej od organu Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzona kwota 100 zł stanowi równowartość wpisu sądowego od skargi.