II SAB/Go 155/25

II SAB/Go 155/25 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2026-02-11
Data wpływu
2025-09-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Uchylono postanowienie Sądu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P na bezczynność [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 października 2025 r. sygn. akt II SAB/Go 155/25, 2. zwrócić stronie skarżącej P od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., na jej koszt, kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od zażalenia.
Uzasadnienie
P (dalej również jako P), reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W dniu 11 września 2025 r. do tutejszego Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego (złożone drogą elektroniczną), w którym poinformował on o uzupełnieniu braków formalnych m.in. przedmiotowej skargi. Do pisma załączone zostały następujące dokumenty:
- kopia zaświadczenia z [...] lipca 2023 r. Prezydenta Miasta, że w dniu 23 maja 2019 r. w trybie art.40a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261, dalej jako u.P.s.), stowarzyszenie zwykłe pn. P - zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Prezydenta Miasta pod numerem [...],
- regulamin stowarzyszenia zwykłego P,
- kopia aktualizacji listy członków P z [...] czerwca 2013 r. (czterech członków, w tym B.B.),
- kopia pełnomocnictwa udzielonego r.pr. B.B., przez członków Stowarzyszenia (wymienionych w aktualizacji listy członków P) do reprezentowania Stowarzyszenia przed wszystkimi organami administracji i urzędami, a także sądami administracyjnymi oraz powszechnymi wszystkich instancji we wszystkich sprawach związanych z działalnością Stowarzyszenia (bez wskazania daty).
Jednocześnie pełnomocnik skarżącego dodał, iż identyczny komplet dokumentów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za wystarczający do wykazania umocowania w trzech wskazanych przez niego sprawach.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 16 września 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Odrębnym pismem sądowym z dnia 22 września 2025 r. wezwano pełnomocnika do usunięcia w powyższym terminie braków formalnych skargi, również pod rygorem jej odrzucenia, przez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz dokumentu (lub jego uwierzytelnionego odpisu) określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej i wykazującego, że osoby udzielające pełnomocnictwa były do tego uprawnione w chwili dokonywania czynności. Oba wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w dniu 1 października 2025 r. Wymaganą kwotę pełnomocnik wpłacił na rachunek bankowy Sądu w dniu 4 października 2025 r., natomiast wezwanie dotyczące usunięcia braków formalnych skargi pozostało bez odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia 21 października 2025 r., sygn. akt II SAB/Go 155/25, Sąd odrzucił skargę wniesioną przez P na bezczynność [...] wskazując, że pomimo upływu
z dniem 8 października 2025 r. wyznaczonego przez Sąd terminu, pełnomocnik nie usunął braków formalnych skargi. Jednocześnie Sąd zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy.
Pismem z dnia [...] listopada 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Sądu, zarzucając:
1. naruszenie art. 46 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi w zakresie pełnomocnictwa, podczas gdy pełnomocnictwo procesowe oraz dokumenty wykazujące umocowanie zostały już uprzednio złożone – w szczególności jako załącznik do wniosku o dostęp do akt elektronicznych złożonego przez system PASSA;
2. naruszenie art. 12 § 1 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy;
3. naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez zastosowanie tego przepisu mimo braku rzeczywistego nieuzupełnienia braków formalnych;
4. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na wadliwość uzasadnienia, polegającą na:
- braku jakiegokolwiek wyjaśnienia, na czym polegały rzekome braki formalne skargi,
- braku wskazania, dlaczego pełnomocnictwo złożone poprzez system PASSA miałoby być nieskuteczne,
- braku przedstawienia motywów, które pozwoliłyby stronie skarżącej zweryfikować prawidłowość działania sądu,
- sporządzeniu uzasadnienia w sposób schematyczny, skrótowy i uniemożliwiający kontrolę instancyjną.
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wskazał, że pełnomocnictwo w niniejszej sprawie zostało złożone przed upływem terminu i znajdowało się już w aktach jako załącznik do wniosku pełnomocnika o dostęp do akt elektronicznych, złożonego poprzez system PASSA. System ten przypisuje dokument do tej samej sygnatury i tego samego postępowania, dlatego sąd miał pełną możliwość zapoznania się z nim. Ponadto zwrócił uwagę na sprzeczność w działaniu sądu. Ten sam skład uznał pełnomocnictwo za wystarczające do przyznania dostępu do akt w systemie PASSA,
a następnie - wbrew zasadzie konsekwencji i logice postępowania - uznał je za niewystarczające do przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania. Pełnomocnik zarzucił również, iż uzasadnienie skarżonego postanowienia jest dotknięte poważnymi wadami. Sąd nie wskazał mianowicie, jakie braki formalne skargi rzekomo nie zostały uzupełnione, ani dlaczego pełnomocnictwo, które uprzednio uznał za skuteczne, nagle przestało spełniać wymagania proceduralne. Uzasadnienie ma charakter czysto powielaczowy, schematyczny i nie odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie
z którym uzasadnienie musi zawierać elementy umożliwiające stronie poznanie motywów rozstrzygnięcia.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Jednocześnie pełnomocnik uiścił na rachunek Sądu kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego od zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Uregulowana w art. 195 § 2 p.p.s.a. instytucja autokontroli stanowi wyjątek od zasady dewolutywności zażalenia, czyli przekazywania tego środka zaskarżenia sądowi wyższej instancji. Za jej zastosowaniem przemawiają względy ekonomii procesowej oraz szybkości postępowania. Zastosowanie autokontroli jest uzasadnione, gdy wystąpi m.in. przesłanka "oczywistej zasadności wniesionego zażalenia". Chodzi tu o sytuacje, w której sąd uznaje zarzuty i żądania zawarte
w zażaleniu, akceptuje jako prawidłowe stanowisko wnoszącego zażalenie, a wadliwość kwestionowanego postanowienia jest zauważalna bez konieczności dokonywania głębszej analizy.
W niniejszej sprawie jedyną przesłanką, jaką kierował się Sąd, odrzucając zaskarżonym postanowieniem z 21 października 2025 r. skargę, była okoliczność nieuzupełnienia przez pełnomocnika strony skarżącej braków formalnych skargi na wezwanie Sądu, tj. nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie 7 dni pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz dokumentu (lub jego uwierzytelnionego odpisu) określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej i wykazującego, że osoby udzielające pełnomocnictwa były do tego uprawnione w chwili dokonywania czynności.
W tym miejscu należy wskazać, że skierowane do pełnomocnika pismo – wezwanie z dnia 22 września 2025 r., było niejasne i nieprecyzyjne, a nadto nie odpowiadało treściowo zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 września 2025 r., na podstawie którego zostało wystosowane. Poza tym należy przyznać pełnomocnikowi rację, że uzasadnienie postanowienia z 21 października 2025 r. zostało zredagowane w sposób ogólnikowy, bez dokładnego wskazania motywów, które pozwoliłyby stronie skarżącej odnieść się do działania Sądu. Tymczasem, zgodnie
z art. 141 § 4 zd. pierwsze w zw. z art. 166 p.p.s.a. uzasadnienie postanowienia powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Na tle wykładni art. 141 § 4 p.p.s.a. w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, według którego wymóg podania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oznacza obowiązek takiego sformułowania przez Sąd stanowiska prawnego, by wyrok poddawał się kontroli instancyjnej. Orzeczenie nie poddaje się kontroli wówczas, gdy podstawa prawna i jej wyjaśnienie są co prawda podane, jednak obejmują treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanowiska prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu. W konsekwencji takie uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie (por. m.in. postanowienie NSA z dnia
8 stycznia 2026 r., II OZ 1959/25 i wskazane w nim orzecznictwo).
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi jest lakoniczne, niewystarczające. Sąd nie wyłożył motywów rozstrzygnięcia w sposób jasny, nie pozostawiający wątpliwości co do przesłanek, jakimi się kierował, odrzucając skargę.
Mając na względzie ustalone okoliczności, Sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 21 października 2025 r. o odrzuceniu skargi, wobec czego na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.
O zwrocie uiszczonego wpisu od zażalenia (pkt 2 sentencji) sąd orzekł na podstawie art. 225 p.p.s.a., bowiem w sytuacji nieprzesyłania akt sprawy wraz
z zażaleniem do NSA i uwzględnienia zażalenia przez sąd I instancji, wnoszący zażalenie nie ma obowiązku uiszczania wpisu. Z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że uznanie zażalenia za "oczywiście uzasadnione" w rozumieniu powołanego wyżej przepisu oznacza brak podstawy do uiszczenia opłaty. Art. 220 § 1 p.p.s.a. nie ma wówczas zastosowania, a opłata pobrana wcześniej podlega zwrotowi stosownie do treści art. 225 p.p.s.a. (por. m. in. postanowienie NSA z 22 grudnia 2004 r., FZ 374/04, postanowienie NSA z 31 stycznia 2005 r., FZ 505/04).