II SAB/Go 136/24

II SAB/Go 136/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska
Jacek Jaśkiewicz /sprawozdawca/
Krzysztof Rogalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1, 1a, 2 i 3, art. 3 § 2 pkt 8, art. 52 § 1 i 2, art. 53 § 2b, art. 151, 161 § 1pkt 3, art. 200, art. 205 § 2, art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A.T. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku skarżącej A.T. z dnia [...] r., II. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się przewlekłości, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej A.T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Dnia 28 października 2024 r. skarżąca A.T. wniosła do tutejszego sądu skargę na Wójta Gminy zarzucając temu organowi bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowanie administracyjnego i domagając się:
1) zobowiązania organu prowadzącego postępowanie do wydania w określonym terminie decyzji w sprawie;
2) stwierdzenia, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 35.000,00 wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
4) zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W skardze podała, że w dniu 19 czerwca 2023 r. złożyła do Wójta Gminy pismo, w którym poinformowała organ, że doszło do naruszenia stosunków wodnych na jej działce nr [...] i jednocześnie zawnioskowała "o podjęcie odpowiednich kroków". W odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2024 r., organ poinformował skarżącą, że wszczął postępowanie w sprawie a następnie dnia [...] kwietnia 2024 r. rozstrzygnął sprawę wydając decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. Skarżąca złożyła od tej decyzji odwołanie uwzględnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które dnia [...] maja 2024 r. uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie skarżąca, dnia 21 sierpnia 2024 r., otrzymała od Wójta Gminy zawiadomienie o przedłużeniu terminu wydania decyzji w sprawie do dnia 31 grudnia 2024 r.
Zdaniem skarżącej organ już w pierwszym postępowaniu w sprawie wydał decyzję administracyjną po upływie ponad 9 miesięcy. Również po jej uchyleniu ustawowe terminy wskazane w art. 35 k.p.a. na załatwienie sprawy ponownie nie zostały przez organ dotrzymane. Dlatego skarżąca dnia 14 października 2024 r. złożyła ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego
Skarżąca podkreśliła, że brak rozstrzygnięcia sprawy naruszenia stosunków wodnych na jej działce powoduje, że nie może przystąpić do zaplanowanych na prac tj. budowy ogrodzenia oraz wiaty i budynku gospodarczego dla koni. Skarżąca
w czerwcu 2023 roku zakupiła projekty budowlane do realizacji tejże inwestycji,
w związku z powyższym strona wniosła o przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej wskazanej w skardze.
2. W odpowiedzi na skargę (k. 19) Wójt Gminy nie zajął wyraźnego stanowiska co do jej zasadności. Opisał natomiast przebieg sprawy podnosząc w szczególności, że przy ponownym jej rozpatrywaniu (po uchyleniu przez SKO) w sprawie został powołany biegły na okoliczność tego czy doszło do naruszenia stosunków wodnych oraz, czy naruszenie to spowodowało szkodę dla gruntów sąsiednich. Na dzień [...] listopada 2024 r. zostały wyznaczone oględziny z udziałem biegłego.
3. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2025 r., ustosunkowując się do odpowiedzi organu, skarżąca podtrzymała skargę (k. 50). Podniosła, że mimo upływu terminu wskazanego w zawiadomieniu organu sprawa nie została zakończona.
4. W odpowiedzi na zobowiązanie sądu pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. organ podał, że dnia [...] stycznia została wydana w sprawie decyzja załatwiająca sprawę (jej kopię załączono do pisma, k. 61- 66).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
6. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zasada szybkości postępowania nie pozostaje przy tym w kolizji z zasadą legalizmu, gdyż obie te zasady powinny być realizowane w równym stopniu (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., II GSK 916/15, CBOSA).
Bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić w wyniku ustalenia, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności. Mogą one mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa – art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el.).
Z kolei przewlekłość postępowania zdefiniowana w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. jako stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Ma ona miejsc wówczas, gdy organ prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W przeciwieństwie do bezczynności, która jest stwierdzana na podstawie kryterium skonkretyzowanego, którym jest ustawowy termin załatwienia sprawy, przewlekłość postępowania stwierdza się według kryterium ocennego, badając w indywidualnym stanie sprawy, czy organ publicznej prowadził postępowanie z należytą efektywnością.
7. Stosownie zaś do treści art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Ponadto w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
8. Przed wniesieniem skargi do sądu zostało w sprawie wniesione ponaglenie, co umożliwia merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a.
9. Kontrolując sprawność postępowania we wskazanych wyżej ramach prawnych chronologia zdarzeń wynikających z akt sprawy przedstawiała się następująco:
9.1. Skarżąca w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. nazwanym przez nią "wnioskiem o interwencję" i skierowanym do Wójta Gminy podała, że na skutek wybudowania przez Polski Związek Działkowców drogi doszło do naruszenia stosunków wodnych na tym ternie, gdyż jej działka (nr [...]) jest zalewana wodami opadowymi. Do pisma dołączyła szkic sytuacyjny i kopie mapy wskazując, że dysponuje też dokumentacją fotograficzną. Pismo zawierało żądanie "podjęcia odpowiednich kroków w celu zobligowania Polskiego Związku Działkowców do zaprzestania zanieczyszczania mojego prywatnego terenu tj. działki nr [...] ściekami z nowo wybudowanej drogi i wyciągnięcia odpowiednich konsekwencji za bezprawne wycięcie drzew, nawiezienie odpadów (gruzu) oraz bezprawne podniesienie i utwardzenie terenu działki nr [...], co doprowadziło do naruszenia stosunków wodnych".
9.2. Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. Wójt Gminy przesłał pismo skarżącej do ROD [...] z prośbą o zajęcie stanowiska w terminie 14 dni. Odpowiedź, podpisana przez Prezesa ROD [...], wpłynęła do organu 18 lipca 2023 r.
Następnie pismem z dnia [...] października 2023 r. Wójt Gminy (działający przez upoważnionego pracownika) poinformował skarżącą, że w ocenie organu wykonane przez ROD [...] prace nie naruszyły stosunków wodnych w terenie i nie są przyczyną odprowadzania wody z drogi na nieruchomość skarżącej.
Na to pismo skarżąca złożyła wezwanie do naruszenia prawa skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uznając, że nie jest właściwe w sprawie, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazało je z powrotem do Wójta Gminy.
9.3. Z kolei dnia 15 stycznia 2024 r. A.T. złożyła do Rady Gminy skargę dotyczącą jej sprawy. Pismo to zostało w dniu 22 stycznia przekazane do rozpatrzenia Wójtowi Gminy, który pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. ponownie poinformował skarżącą, że wykonane przez ROD [...] prace nie naruszyły stosunków wodnych w terenie i nie są przyczyną odprowadzania wody z drogi na nieruchomość skarżącej.
Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. tenże organ zawiadomił skarżącą i PZD o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie, której przedmiot określono jako "nakazanie właścicielowi działki nr [...] przywrócenie terenu do stanu pierwotnego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom".
W dniu [...] lutego 2024 r. odbyły się oględziny terenu. Dnia 11 marca 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie, który postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. wydanym przez Wójta Gminy został oddalony. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. organ umorzył postępowanie administracyjne w sprawie.
Od tej decyzji w terminie skarżąca złożyła odwołanie, w następstwie którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] maja 2024 r. uchyliło zaskarżoną decyzje i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzja ta stała się prawomocna a akta sprawy zostały zwrócone organowi I instancji w dniu 28 czerwca 2024 r.
9.4. Rozpatrując sprawę ponownie pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. organ I instancji powiadomił strony, że termin wydania decyzji w sprawie został przedłużony do dnia 31 grudnia 2024 r. Z akt wynika, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy został powołany biegły.
Pismem z dnia [...] października 2024 r. skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie dotyczące sprawy, które nie zostało uwzględnione (postanowienie z dnia [...] listopada 2024 r.).
Pismem z dnia [...] października 2024 r. A.T. złożyła do tutejszego sądu skargę na bezczynność organu I instancji.
W piśmie z dnia [...] listopada 2024 r. skierowanym do organu I instancji skarżąca złożyła nowe wnioski dowodowe.
Dnia 20 listopada 2024 r. została złożona do organu opinia biegłego w sprawie, którą doręczono stronom. Pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. strony zostały zawiadomione o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie.
Dnia 7 stycznia 2025 r. skarżąca zapoznawała się z aktami sprawy, a następnego dnia przedstawiła swoje stanowisko.
Dnia [...] stycznia 2025 r. organ I instancji wydał decyzję nakazującą właścicielowi działki nr [...] wykonanie prac mających na celu likwidację spływu wód z tej działki na tereny sąsiednie.
10. Oceniając opisany stan faktyczny przez pryzmat przepisów regulujących terminy załatwienia sprawy administracyjnej wskazać należy, że w myśl art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej k.p.a.) załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W okolicznościach niniejszej sprawy, dotyczącej stosunków wodnych i rozstrzyganej z udziałem biegłego zachodzą przesłanki do uznania ją za szczególnie skomplikowaną.
W sprawie istnieje jednak wątpliwość co do kwestii, w jakiej dacie postępowanie sprawie zostało wszczęte. Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zdaniem sądu pismo skarżącej z dnia [...] czerwca 2023 r. nie było na tyle jasne, że wyłącznie na podstawie jego treści można było uznać, że jego złożenie wyznacza termin wszczęcia postepowania w sprawie. Jednakże w przypadku, gdy jakiś wniosek jest niejasny i zawiera braki, organ winien wezwać do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.).
Tymczasem organ nie podjął tych czynności, a zamiast tego odpowiedział na to żądanie "zwykłym" pismem z dnia [...] października 2023 r. (z którego nie wynikało czy stanowi ono załatwienie sprawy i ewentualnie jakie środki prawne służą od niego skarżącej), co uruchomiło dalszą sekwencję zdarzeń polegających na kierowaniu przez skarżącą pism do innych organów, co z kolei przedłużyło postępowanie w sprawie.
W tej perspektywie za datę wszczęcia postępowania nie może być uznawane zawiadomienie organu z dnia [...] stycznia 2024 r., gdyż sprawa nie została wszczęta z urzędu gdyż, zgodnie z podzielanym tu poglądem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., I OPS 2/13 (CBOSA), skutek w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa.
11. Wpływ, w dniu 19 czerwca 2023 r., pisma skarżącej nałożył na organ obowiązek weryfikacji tego wniosku i ustalenia, czy zawiera on wszystkie niezbędne dane, w szczególności takie, których obowiązek przedłożenia wynika z przepisów prawa. Weryfikacja ta powinna nastąpić niezwłocznie i wówczas organ powinien wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia w czasie, który nie spowoduje popadania w zwłokę w załatwieniu sprawy.
Tymczasem, jak wynika z przedstawionych Sądowi akt sprawy, organ podjął czynności zmierzające do jej załatwienia dopiero w 2024 r., wydając pierwszą decyzję [...] kwietnia 2024 r. Jeśli zatem wszczęcie postępowania nastąpiło dnia 19 czerwca 2023 r. to licząc nawet dwumiesięczny termin do załatwienia sprawy został on znacznie przekroczony, co oznacza, że organ choć podejmował czynności w sprawie to jednak procedował przewlekle.
12. Jeśli chodzi o dalszy bieg postępowania to z punktu widzenia oceny sprawności prowadzenia postępowania w sprawie przez organ pierwszej instancji nie wliczasie do badanego okresu czasu trwania postępowania przed organem odwoławczym (czasu od przekazania akt sprawy wraz odwołaniem Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu do momentu zwrotu akt organowi I instancji). W sprawie chodzi tu o okres od dnia 23 kwietnia 2024 r. do dnia 28 czerwca 2024 r.). Od dnia 29 czerwca 2024 r. organ I instancji miał też, co najwyżej dwa miesiące na załatwienie sprawy. Sprawa została załatwiona [...] stycznia 2025 r. a więc także z przekroczeniem terminu. Organ I instancji choć nie pozostawał w całkowitej bezczynności procedował w tym okresie również przewlekle. W obu przypadkach wystąpiła zatem przewlekłość, a nie bezczynność w działaniu organu (co ma znaczenie jedynie dla formalnej kwalifikacji, ale nie ich skutków prawnych ponieważ są one jednakowe dla obu stanów).
13. Wydanie w sprawie decyzji merytorycznej ma jednak te konsekwencje prawne, że jeżeli po zainicjowaniu postępowania sądowego, przed dniem orzekania, przewlekłość ustała wówczas sąd nie może uwzględnić skargi w zakresie nakazania organowi załatwienia sprawy. Jest to bowiem w takiej sytuacji bezprzedmiotowe, co prowadzi do umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I wyroku). Dla jasności wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie nie może być oceniana merytoryczna prawidłowość wydanych decyzji, lecz sam fakt ich wydania, jako aktów kończących postępowanie w sprawie.
14. Podjęcie przez organ działania po wniesieniu skargi nie zwalnia jednak sądu z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność albo przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Określenie "rażący" oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy, jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, SIP LEX, tezy do art. 149).
Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy i opieszałość w procedowaniu. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określane jako naruszenie zwykłe. Stwierdzony w opisywanej sprawie stan przewlekłości, choć w pierwszym przypadku kilkumiesięczny nie miał w ocenie sądu charakteru rażącego naruszenia prawa. Zwłoka w załatwieniu sprawy nie ma cech lekceważącego traktowania przez Wójta Gminy (jego urzędników) swoich ustawowych obowiązków. Jeśli chodzi bowiem o pierwszą fazę postępowania (do momentu wydania pierwszej decyzji) podanie z dnia [...] czerwca 2023 r. nie było jednoznacznie sformułowane, skarżąca korzystała z różnych środków prawnych, które konkurowały ze sobą wpływając na przedłużenie postepowania. Składała wnioski dowodowe (por. np. pismo z dnia [...] marca 2024 r.) oraz, co ma istotne znaczenie dla przedłużenia postępowania w tamtym okresie, - wniosek o zawieszenie postępowania, który organ musiał odrębnie rozstrzygnąć.
W sytuacji, w której sama skarżąca wnosiła o zawieszenie postępowania nie można przyjąć, że cała odpowiedzialność za zbyt długi czas trwania postępowania spoczywa na organie. I choć on, jako jego gospodarz, obligowany jest do przestrzegania terminów załatwienia sprawy, to stwierdzoną przez sąd przewlekłość w tym zakresie nie można uznać za rażącą.
15. Tym bardziej za rażąco przewlekłe nie może być uznane postępowanie toczące się po zwrocie akt przez Kolegium. Przede wszystkim z tego powodu, że został powołany w nim biegły. Dopiero po sporządzeniu i doręczeniu opinii, a także wypowiedzeniu się przez strony co do jej treści, organ mógł zakończyć postępowanie. Choć obiektywnie termin załatwienia sprawy uregulowany w przepisie art. 35 k.p.a., przedłużony zawiadomieniem organu do dnia 31 grudnia 2024 r., został nieznacznie przekroczony, to przewlekłość ta nie może oceniona jako rażąca.
W konsekwencji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II wyroku.
16. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono również o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie, obejmującym żądanie przyznania stronie skarżącej od organu sumy pieniężnej w kwocie 35.000 zł (pkt III wyroku). Podkreślić tu należy, że przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu. Jest to bowiem środek, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy jednostka doznała niewątpliwego uszczerbku (osobistego, majątkowego), a elementarne poczucie praworządności wymaga zrekompensowania tego stanu. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Żądana kwota jest bardzo wysoka, a podane w skardze bardzo ogólne argumenty nie uzasadniają jej przyznania jako oczywistej szkody.
17. Zawarte w pkt IV wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz 209 p.p.s.a.
i obejmuje zwrot uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi.