II SAB/Go 135/23

II SAB/Go 135/23 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Kamila Karwatowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art.54 § 1a, art. 58 § 1 pkt 1 i 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi ,,W" sp. z o.o. na bezczynność Rady Gminy w przedmiocie nieudostępnienia usług organizacji komunikacji publicznej postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. ,,W" sp. z o.o. (A.F. – prezes spółki) złożyła skargę na bezczynność Rady Gminy w przedmiocie nieudostępnienia usług organizacji komunikacji publicznej. Skarga ta przesłana została za pośrednictwem e-mail wysłanego z adresu: [...] na adres e-mail organu: [...] w dniu 27 sierpnia 2023 r. g. 22:16 (k. 3 akt sądowych).
W treści skargi skarżąca podniosła, że do gminy brak jakiejkolwiek formy transportu zbiorowego i nie da się tam dojechać. Wobec powyższego skarżąca wniosła o zobowiązanie skarżonego organu do wykonania czynności udostępnienia:
- usługi zarządzania komunikacji zbiorowej dla klientów kurortów i dla turystów jadących na plaże na terenie gminy w sezonie letnim,
- zorganizowania nowego przystanku kolei bliżej centrum miejscowości, przy czym wnoszę o unieważnienie opinii o odległości miedzy przystankami (że jakoby jeden od drugiego byłby zbyt blisko) wyrażonej w uchwale Rady Gminy z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie rozpatrzenia petycji dotyczącej wykorzystania kolei w województwie dla rozwoju turystyki,
- usług organizacji dla komunikacji publicznej promowej -np. statku żeglugi turystycznej na jeziorach na terenie gminy zgodnie z wnioskiem agencji prasowej. Chcąc dotrzeć do miejsc w okolicy statkiem stwierdzono brak usług - nie ma żadnych usług typowych dla turystycznej promowej komunikacji.
Skarżąca dodał, że kursują tylko jakieś 3 kursy w roku szkolnym w dni powszednie szkolne - samorząd jednak ich nie organizuje w dni powszednie zwykłe czy w wakacje.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że prezes w rozmowie telefonicznej z sekretarz gminy złożył w urzędzie wniosek - zapytanie prasowe, wnosząc o udostępnienie usług organizacji infrastruktury przystanku i przewozów dla komunikacji publicznej. Skarżąca dodała, iż wniosek składany był wielokrotnie, ale nie został uwzględniony. Wskazała przy tym na negatywną odpowiedź wyrażoną w uchwale nr XXXIII.195.2021 Rady Gminy z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie rozpatrzenia petycji dotyczącej wykorzystania kolei w województwie dla rozwoju turystyki.
Organ przekazał w/w skargę do tutejszego Sądu w postaci wydruku skargi, który przesłany został wraz z odpowiedzią na skargę za pośrednictwem operatora pocztowego (data wpływu do Sądu – 22 listopada 2023 r.).
W odpowiedzi na skargę organ odniósł się merytorycznie do poszczególnych zarzutów skargi uznając je za nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu wyłącznie w sytuacji, gdy wolna jest od braków formalnych, została należycie opłacona, a jej dopuszczalność nie budzi wątpliwości.
Niedopuszczalność przedmiotowej skargi wynika z wniesienia jej w sposób sprzeczny z wymogami określonymi w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Mianowicie w myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przy czym zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a.a skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio, a przepis ten (dodany ustawą zmieniającą z dnia 10 kwietnia 2019 r.) stanowi, iż sąd potwierdza wniesienie pisma w formie dokumentu elektronicznego do swojej elektronicznej skrzynki podawczej przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 57 ze zm., dalej jako u.i.d.p.), na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny. Na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Należy podkreślić, iż sposób (forma) wniesienia skargi to kwestia wyboru dokonywanego przez stronę skarżącą. Przy czym w sytuacji, gdy strona skarżąca w aktualnym stanie prawnym wybiera złożenie skargi w formie dokumentu elektronicznego, to jak wynika z treści przytoczonych powyżej przepisów, może tego dokonać skutecznie tylko i wyłącznie wnosząc skargę do elektronicznej skrzynki podawczej organu, za pośrednictwem którego składana jest skarga. Wniesienie skargi do elektronicznej skrzynki podawczej organu powinno zaś zostać potwierdzone przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny.
Sąd wyjaśnia, iż definicje pojęć: dokument elektroniczny, elektroniczna skrzynka podawcza itd. zawarte są w ustawie o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Zgodnie z art. 3 pkt 2 u.i.d.p. dokumentem elektronicznym jest stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na informatycznym nośniku danych. Z kolei środki komunikacji elektronicznej to w myśl art. 3 pkt 4 u.i.d.p. środki komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 344), czyli rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności pocztę elektroniczną. Natomiast elektroniczna skrzynka podawcza to - według art. 3 pkt 17 u.i.d.p. - dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Elektroniczna platforma usług administracji publicznej, zwana ePUAP to w myśl art. 3 pkt 13 u.i.d.p. system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet.
Zasadniczo przyjmuje się, iż skargę drogą elektroniczną można wnieść za pośrednictwem organu tylko wówczas, gdy dany podmiot jest zobowiązany do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej (por. postanowienie NSA z dnia 3 lutego 2022 r., III OZ 35/22, postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 25 lipca 2022 r., II SA/Bd 45/22).
O obowiązku takim stanowi art. 16 ust. 1a u.i.d.p., zgodnie z którym podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę. W orzecznictwie podkreśla się, iż elektroniczna skrzynka podawcza, wymagająca spełnienia standardów określonych i opublikowanych na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy "urzędową skrzynką mailową" (przede wszystkim z uwagi na zagwarantowanie w przypadku ePUAP wnoszącemu pismo otrzymanie urzędowego potwierdzenia jego złożenia), a funkcjonalność elektronicznej skrzynki podawczej zasadniczo wiąże się z dostarczaniem dokumentów do tzw. podmiotu publicznego (por. postanowienia NSA: z 27 kwietnia 2022 r. I OZ 134/22; z 3 lutego 2022 r. III OZ 35/22; z 15 czerwca 2021 r. III OSK 4856/21).
Podmiotami publicznymi, zobowiązanymi do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej, o której mowa powyżej, są podmioty realizujące zadania publiczne, a ich katalog określony został art. 2 ust. 1 u.i.d.p. W katalogu tym wymienione zostały jednostki samorządu terytorialnego i ich organy, a takim niewątpliwie jest skarżony organ. Rada Gminy jest organem uchwałodawczym, który obsługiwany jest przez Urząd Gminy.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy za okoliczność nie budzącą wątpliwości uznać należy wniesienie przez skarżącą skargi z dnia [...] sierpnia 2023 r. na bezczynność organu w przedmiocie nieudostępnienia usług organizacji komunikacji publicznej, w formie dokumentu elektronicznego przesłanego z adresu e-mail: [...] na adres e-mail organu: [...] w dniu 27 sierpnia 2023 r. g. 22:16 (k. 3 akt sądowych sprawy). Powyższe wskazuje, iż skarżąca nie złożyła skargi za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu (w tym przypadku ePUAP Urząd Gminy) zgodnie z wymogami określonymi w art. 54 § 1a p.p.s.a.
Nie ulega zatem wątpliwości, iż możliwe było wniesienie przez skarżącą skargi z dnia [...] sierpnia 2023 r. do elektronicznej skrzynki podawczej organu z zachowaniem wymogu określonego w art. 54 § 1a p.p.s.a. Mimo to jednak skarga złożona została przez skarżącą nieprawidłowo tj. za pośrednictwem e-mail organu. Niedochowanie określonego ustawowo standardu procesowego powoduje, że skarga nie może zostać uznana za skutecznie wniesioną, a zatem jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Podobne stanowisko wyrażone zostało w postanowieniach: WSA w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2023 r., IV SA/Po 759/22, WSA w Bydgoszczy z 25 lipca 2022 r., II SA/Bd 45/22, i z 26 kwietnia 2023 r., II SAB/Bd 26/23, WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2023 r., VII SA/Wa 183/23, WSA w Rzeszowie z 2 września 2021 r., II SAB/Rz 110/21.
W tych okolicznościach należało uznać, iż skarga wniesiona została nieskutecznie i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Na marginesie Sąd wyjaśnia, iż zagadnienie nieprawidłowego wniesienia skargi w postaci elektronicznej tj. z naruszeniem art. 54 § 1a p.p.s.a. w obecnym stanie prawnym stanowi odrębne zagadnienie od kwestii opatrzenia skargi prawidłowym podpisem. Nawet prawidłowe podpisanie skargi nie czyni dopuszczalną skargi wniesionej w sposób sprzeczny z art. 54 § 1a p.p.s.a. (por. postanowienia WSA w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2022 r., II SA/Wa 202/22 i WSA we Wrocławiu z dnia 22 grudnia 2021 r., II SA/Wr 531/21).
W związku z powyższym Sąd odrzucił skargę stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Na marginesie Sąd jedynie dodatkowo wyjaśnia, iż nawet w sytuacji prawidłowego wniesienia skargi i w sytuacji, gdyby skarga wolna byłaby od braków formalnych, skarga podlegałaby odrzuceniu jako niepodlegająca kognicji sądów administracyjnych. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, że będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, organ pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania jest dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., a więc niewydanie aktu lub niepodjęcie czynności określonej w tych przepisach. Skarga na bezczynność organu jest bowiem pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi, co wynika z treści art. 3 § 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r., II OSK 496/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarzuca Radzie Gminy bezczynność w zakresie nieudostępnienia usług organizacji komunikacji publicznej, domagając się zmian w tym obszarze. Jakkolwiek w myśl art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.) sprawy lokalnego transportu zbiorowego należą do zadań własnych gminy, uznać należy, iż w zakresie objętym treścią skargi strona nie może skutecznie domagać się wydania decyzji administracyjnej, (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), podobnie jak również żadnego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt od 4 do 7 p.p.s.a. Brak jest też przepisów szczególnych, dopuszczających kontrolę sądów administracyjnych w tego rodzaju sprawach.
W konsekwencji stwierdzić należało, że zaskarżona bezczynność nie należy do żadnej kategorii spraw mieszczących się w zakresie objętym kognicją sądu administracyjnego, gdyż brak jest przepisu prawa zobowiązującego organ do wydania określonego aktu (decyzji, postanowienia) lub podjęcia czynności administracyjnej w sprawie indywidualnej. Skarga nie mogłaby zatem zostać rozpoznana pod względem merytorycznym i podlegałaby odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – w myśl którego skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.