II SAB/Gl 9/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-04-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organuprzewlekłość postępowaniaprawo administracyjnepomoc społecznausługi opiekuńczeKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiterminydecyzja administracyjna

WSA w Gliwicach stwierdził bezczynność Burmistrza Miasta C. w sprawie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu z powodu jego późniejszego wydania i oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Skarga dotyczyła bezczynności Burmistrza Miasta C. w sprawie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna skarżącej. Sąd stwierdził bezczynność organu, uznając, że opóźnienie w wydaniu decyzji, spowodowane postępowaniem przetargowym, nie uzasadnia zwłoki. Mimo to, postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu zostało umorzone, ponieważ decyzja została wydana po wniesieniu skargi. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie, a organ obciążono kosztami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę M. C. na bezczynność Burmistrza Miasta C. w przedmiocie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna skarżącej. Skarżąca zarzuciła organowi przewlekłe prowadzenie postępowania, wskazując na opóźnienie w wydaniu decyzji mimo złożenia wniosku i ponaglenia. Burmistrz Miasta C. argumentował, że opóźnienie wynikało z postępowania przetargowego na wyłonienie wykonawcy usług. Sąd stwierdził, że Burmistrz dopuścił się bezczynności, ponieważ sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie, a przyczyny opóźnienia (postępowanie przetargowe) nie stanowiły ustawowej przesłanki do zwłoki. Sąd uznał jednak, że bezczynność nie miała rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę, że zapewniono ciągłość świadczenia usług i organ zareagował na skargę. Ponieważ decyzja została wydana po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie, a organ został zobowiązany do zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, Burmistrz Miasta C. dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie, a opóźnienie spowodowane postępowaniem przetargowym nie stanowiło usprawiedliwienia dla zwłoki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_bezczynność

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 38

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie. Opóźnienie spowodowane postępowaniem przetargowym nie uzasadnia zwłoki w wydaniu decyzji.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że opóźnienie wynikało z postępowania przetargowego, co sąd uznał za niewystarczające uzasadnienie zwłoki. Skarżąca wniosła o ukaranie pracownika, czego sąd nie mógł orzec.

Godne uwagi sformułowania

bezczynność organu przewlekłość postępowania nie załatwiono sprawy w terminie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do wydania aktu sąd administracyjny nie jest władny do orzekania o odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej

Skład orzekający

Rafał Wolnik

przewodniczący

Wojciech Gapiński

sprawozdawca

Aneta Majowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć bezczynności i przewlekłości postępowania w kontekście usług opiekuńczych, a także procedury sądowej w przypadku wydania aktu po wniesieniu skargi."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania usług opiekuńczych i procedury administracyjnej, co może ograniczać jej zastosowanie w innych obszarach prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy z bezczynnością organów administracji i pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do takich sytuacji, co jest istotne dla prawników procesualistów.

Bezczynność urzędu w sprawie usług opiekuńczych – co zrobił sąd?

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Gl 9/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Wojciech Gapiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 37 § 1 pkt 1, art. 35, art. 36 § 1.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149 § 2, art. 154 § 6, art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a. art. 161 § 1 pkt 3.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Burmistrza Miasta C. w przedmiocie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych 1. stwierdza, że Burmistrz Miasta C. dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowania sądowe w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta C. do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych, 4. oddala skargę w pozostałym zakresie, 5. zasądza od Burmistrza Miasta C. na rzecz skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
M. C. (dalej – Skarżąca, Wnioskodawczyni) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę z dnia 29 grudnia 2022 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta C. (dalej – Burmistrz, organ) w sprawie przyznanie synowi Skarżącej – A. C. specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Zarzuciła w nim naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. – dalej k.p.a.). Wobec tego zarzutu wniosła o:
1) zobowiązanie Burmistrza Miasta C. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi;
2) zobowiązanie Burmistrza do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienie sprawy w terminie,
3) w przypadku uwzględnienia skargi o orzeczenie, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu;
4) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz Skarżącej według norm przepisanych.
Uzasadniając przewlekłość prowadzenia postępowania wskazano, że w dniu 24 października 2022 r. Skarżąca zwróciła się do organu z podaniem o przyznanie jej synowi specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, na rok 2023, jako ciągłość udzielanej od 4 lat pomocy w zakresie fizjoterapii. Do wniosku załączono zaświadczenie lekarza specjalisty. Następnie w dniu 22 grudnia 2022 r. Skarżąca złożyła ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.
Według Wnioskodawczyni, przyczyną nierozpoznania jej podania jest unieważnienie dwóch przetargów na świadczenie usług fizjoterapeutycznych. Tymczasem fizjoterapeuta, który przez ostatnie 4 lata współpracował z organem, w opinii Skarżącej, dysponuje uprawnieniami dla jej kontytuowania. Z tego też względu, zdaniem Skarżącej, brak jest przeszkód dla wydania decyzji w jej sprawie, skoro istnieje możliwość zawarcia umowy z dotychczasowym fizjoterapeutą. W końcowej części skargi przywołano orzecznictwo sądów administracyjnych mające uzasadnić twierdzenie o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez Burmistrza.
W odpowiedzi na skargę z dnia 13 stycznia 2023 r. organ przedstawił czynności podejmowanie w toku postępowania, w tym podniesiono, że w czasie rozpoznawania wniosku Skarżącej toczyło się postępowanie przetargowe dla wyłonienia wykonawcy usług objętych wnioskiem. Zaznaczono także, że informowano Wnioskodawczynię o przyczynach niezałatwienia sprawy oraz przewidywanym czasie jej zakończenia. Na marginesie zauważono, że zaproszono dotychczasowych wykonawców usług do składania ofert w przetargu. Wobec rozstrzygnięcia przetargu w dniu 29 grudnia 2022 r., tego samego dnia powiadomiono Skarżącą o zakończeniu postępowania administracyjnego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Jak wskazał Starosta, Skarżąca z racji na opiekę nad synem oznajmiła, iż nie wie, czy zdoła stawić się do organu celem dopełnienia tych czynności. Następnie – jak wskazano w odpowiedzi na skargę - w dniu 2 stycznia 2023 r. pracownicy socjalni Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., w związku z brakiem możliwości nawiązania kontaktu telefonicznego ze Skarżącą, udali się do miejsce jej zamieszkania w celu umożliwienia zapoznania się z dokumentami. Wnioskodawczyni jednak oświadczyła, że nie życzy sobie nachodzenia w miejscu zamieszkania oraz że zapozna się z aktami w siedzibie Ośrodka w dniu następnym. W dniu 3 stycznia 2023 r., tj. niezwłocznie po zapoznaniu się przez Skarżącą z dokumentami, została wydana decyzja o nr [...] o przyznaniu dla jej syna usług opiekuńczych w zakresie rehabilitacji fizycznej i usprawniania zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w wymiarze 20 godzin miesięcznie, zgodnie z indywidualnymi potrzebami, z wyłączeniem dni, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy o dniach wolnych od pracy. Jednocześnie beneficjentka została z urzędu całkowicie zwolniona z ponoszenia odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
Końcowo organ podniósł, że wszystkie podejmowane przez MOPS działania wymagają skorelowanego podejmowania działań w myśl przepisów ustawy o pomocy społecznej, rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie specjalistycznych usług, k.p.a., a także ustawy Prawo zamówień publicznych oraz ustaleń budżetowych w sprawie dotacji na realizację zleconych zadań na rok 2023 ze Śląskim Urzędem Wojewódzkim, których rezultat stanowił informację niezbędną do ogłoszenia przetargu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie w pełnym jej zakresie.
Niniejsza sprawa dotyczy przewlekłego prowadzenia przez Burmistrza postępowania w sprawie dotyczącej przyznanie synowi Skarżącej specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
Przystępując do rozważań należy nade wszystko wyjaśnić co należy rozumieć pod pojęciem bezczynności organu oraz pod pojęciem przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. o bezczynności organu można mówić w sytuacji, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z kolei, przewlekłość postępowania oznacza stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). To ustawowe rozumienie przedstawionych pojęć jest zbieżne z ich postrzeganiem w nauce prawa i postępowania administracyjnego oraz w judykaturze.
Nie ulega wątpliwości, że w znaczeniu językowym, desygnatem określenia "bezczynny" jest sformułowanie "niewykonujący celowego zajęcia", czy "nic nierobiący" (zob. B. Dunaj red. Słownik współczesnego języka polskiego, t. 1, Warszawa 1998, s. 48). Z kolei w doktrynie definiuje się bezczynność organu administracji publicznej jako niewykonanie przez ten organ kompetencji w terminie wskazanym ustawą lub w sytuacji objętej hipotezą normy (zob. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, s. 73). Z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Jeżeli zatem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu.
Zachowanie to wykazuje pewne podobieństwo do przewlekłości działania sprawiające, że niekiedy - w ujęciu teoretycznym - bezczynność organu klasyfikuje się jako przejaw przewlekłości postępowania. Jak bowiem stwierdza P. Dobosz, przewlekłość postępowania może przybierać trojakiego rodzaju postać: statyczną, dynamiczną oraz mieszaną (P. Dobosz, op. cit., s. 73). Do klasyfikacji tej w swoich rozważaniach nawiązuje także J.P. Tarno (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 45).
Przewlekłość statyczna jest synonimem bezczynności - wyraża się ona zanikiem jakichkolwiek działań podejmowanych przez organ administracyjny czy sądowy, po wszczęciu postępowania. Z kolei, przewlekłość dynamiczna przyjmuje formę nadczynności organu - w trakcie postępowania podejmowane są z dużym natężeniem czynności procesowe, które jednak nie przybliżają tej procedury do zakończenia. Sprowadza się ona więc do podejmowania czynności zbędnych. Natomiast postać mieszana przewlekłości przejawia się zmieniającym się natężeniem czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej. W tym wypadku bezczynność organu przeplata się z jego nadaktywnością i wykonywaniem czynności zbędnych (P. Dobosz, op. cit., s. 73 - 75).
W charakterystyczny sposób bezczynność organu ujął J.P. Tarno stwierdzając, że w przypadku jej wystąpienia i skargi na to zachowanie, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie (J.P. Tarno, op. cit., s. 43). W podobny sposób bezczynność zdefiniował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyjmując, iż ma ona miejsce w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt I SAB/Łd 9/16, Lex nr 2187122).
Warunkiem formalnym wniesienia skargi na przewlekłość postępowania jest uprzednie złożenie ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Z przepisów nie wynika, jaki czas powinien dzielić obie te czynności. Ustawodawca nie określił terminu, w którym można wnieść skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wprowadził jedynie warunek, że skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Terminu do wniesienia skargi nie można domniemywać. Musi on jasno wynikać z przepisów prawa. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy ponaglenie złożone na podstawie art. 37 k.p.a. zostanie rozpatrzone przez właściwy organ (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt II OSK 71/20, Lex nr 3174081).
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 – dalej p.p.s.a.), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Przypomnieć należy, że skarga Strony dotyczy przewlekłego prowadzenia przez Burmistrza postępowania w sprawie. To oznacza, że jej celem określonym w art. 149 p.p.s.a. jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań, polegających w szczególności na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, bądź też do zobowiązania organu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Z powyższego wynika, że możliwość wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania jest w istocie czasowo ograniczona, a mianowicie skarga może zostać złożona jedynie w czasie trwania niepożądanego stanu bezczynności lub przewlekłości. Innymi słowy, można ją złożyć do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia sprawy w inny prawem przewidziany sposób. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze (zob. uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020/6/79; postanowienie NSA z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, Lex nr 3067911). Zapatrywanie to wynika wprost z treści przywołanego wyżej art. 149 § 1 p.p.s.a.
Zatem termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca w art. 53 § 2b p.p.s.a., a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem, aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (zob. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, s. 326).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniu Skarżącej organ nie dopuścił się przewlekłości postępowania, lecz bezczynności.
Zgodnie z regulacją art. 35 § 1 i 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
O zasadności wystąpienia bezczynności świadczy zestawienie daty wpływu wniosku Skarżącej, z datą wydania decyzji rozstrzygającej w przedmiocie jej żądania. Mianowicie wniosek Skarżącej wpłynął do organu w dniu 24 października 2022 r., a decyzję o przyznaniu specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi wydano dopiero w dniu 3 stycznia 2023 r. Nastąpiło to więc po upływie ponad dwóch miesięcy i co najważniejsze, po złożeniu skargi na przewlekłość postępowania. W tym czasie organ przeprowadził wywiad środowiskowy (9 listopada 2022 r.), poinformował o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy (24 listopada 2022 r. i 21 grudnia 2022 r.). Natomiast Skarżąca w dniu 17 i 22 listopada 2022 r. złożyła w organie dokumenty potwierdzające sytuację materialno-bytową jej rodziny.
W tej sytuacji zasadnym jest stanowisko, że w ciągu miesiąca od złożenia wniosku sprawa została wyjaśniona w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie merytoryczne. Jak natomiast wynika z akt sprawy, a także wyjaśnień organu, jedyną przyczyną odsunięcia w czasie wydania decyzji był fakt przedłużającego się postępowania przetargowego, którego przedmiotem było wyłonienie wykonawcy usług objętych zakresem wniosku. Okoliczność ta, która wprawdzie ma bezpośrednie przełożenie na możliwość realizacji zadań powierzonych organowi, nie może uzasadniać zwłoki w wydaniu decyzji. Otóż nie jest to przesłanka ustawowa warunkująca przyznanie wnioskowanego świadczenia, a tym samym nie może być brana pod uwagę przy rozstrzyganiu o prawie do tych usług. Rolą Starosty jest natomiast przedsięwzięcie wszelkich działań, które zapewnią realizację zadań wynikających z ustawy w każdym czasie, kiedy sytuacja beneficjenta usługi będzie tego wymagała.
Oceniając, czy powyższa bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. wskazać należy, że pojęcie to oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny, czy naruszenie prawa ma rażący charakter, nie można poprzestać wyłącznie na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania, przede wszystkim wynikające z przepisów prawa materialnego obowiązki organu, które implikują podejmowanie czynności dla merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Zatem orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (zob. wyroki NSA: z dnia 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1802/19; z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 17 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2171/17).
Mając to na uwadze należy przyjąć, że bezczynność w niniejszej sprawie nie miała charakteru rażącego. Za twierdzeniem tym przemawia przede wszystkim to, że wniosek Skarżącej dotyczył usług na rok 2023, a jej syn miał zapewniony dostęp do nich do końca grudnia 2022 r. Zatem wydanie decyzji z opóźnieniem w dniu 3 stycznia 2023 r. zapewnia ciągłość korzystania przez syna Skarżącej z usług określonych wskazaniami lekarskimi. Ponadto należy zauważyć, że organ zareagował na wniesione przez Wnioskodawczynię ponaglenie i skargę na przewlekłość postępowania.
Z kolei, w myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Na dzień orzekania przez Sąd organ wydał już decyzję w sprawie, przyznając synowi Skarżącej specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi (decyzja z dnia 3 stycznia 2023 r. nr [...]). W rezultacie zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku Skarżącej w określonym terminie (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) stało się bezprzedmiotowe. Uzasadnione stało się umorzenie postępowania w tej części (pkt 3 sentencji).
Sąd nie dostrzegł podstaw dla wymierzenia organowi grzywny, czy też przyznania Skarżącej od organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Uzasadnieniem dla tego stanowiska jest to, że zwłoka w wydaniu decyzji nie doprowadziła do przerwania ciągłości świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych na rzecz syna Skarżącej.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. O umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., natomiast o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie (pkt 4 sentencji) - na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Odnosząc się do żądania ukarania pracownika winnego zaniedbaniom w trybie art. 38 k.p.a., podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie jest władny do orzekania o odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa w stosunku do pracownika organu administracji publicznej, który z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił sprawy w terminie lub nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 k.p.a. albo nie załatwił sprawy w dodatkowym terminie ustalonym w myśl art. 37 § 2 k.p.a. Jak wynika bowiem z art. 5 pkt 2 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Łd 30/16, Lex nr 2038592).
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącej uiszczony od skargi wpis w kwocie 100 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI