II SAB/Gl 79/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, uznając, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszają bieg terminów załatwiania spraw.
Skarga została wniesiona przez O. K. na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżąca zarzuciła organowi zwłokę w wydaniu decyzji, mimo uzupełnienia braków formalnych wniosku. Wojewoda argumentował, że bieg terminów został zawieszony na mocy przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Sąd oddalił skargę, uznając, że przepisy te wyłączają możliwość stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania w okresach wskazanych w ustawie, a wnioskodawczyni jest obywatelką Ukrainy.
Skarżąca O. K. wniosła skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i prowadzenie działalności gospodarczej. Wniosek został złożony 1 września 2023 r. i zawierał braki formalne, które zostały uzupełnione 23 października 2023 r. Skarżąca zarzuciła organowi brak wydania decyzji w ustawowym terminie oraz brak zawiadomienia o zwłoce. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, wskazując na przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszają bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy dla cudzoziemców. Sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszają bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy, wyłączają możliwość stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania w okresach wskazanych w ustawie. Ponieważ skarżąca jest obywatelką Ukrainy i złożyła wniosek w okresie obowiązywania tych przepisów, sąd uznał, że nie doszło do bezczynności organu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te wyłączają możliwość stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania w okresach wskazanych w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawiesza bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy dla cudzoziemców, co wyklucza możliwość zarzucenia organowi bezczynności lub przewlekłości w tym okresie. Skarżąca jest obywatelką Ukrainy i złożyła wniosek w okresie obowiązywania tych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (29)
Główne
p.p.s.a. art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.p.o.U. art. 100d § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 35 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 63 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.c. art. 112a § ust. 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 106 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 106 § ust. 2a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 109 § ust. 4
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 207 § ust. 7
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.p.o.U. art. 100d § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.o.p.o.U. art. 100d § ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.o.p.o.U. art. 100c § ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.o.p.o.U. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszają bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy dla cudzoziemców, co wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania w tym okresie. Skarżąca jest obywatelką Ukrainy i złożyła wniosek w okresie obowiązywania przepisów zawieszających bieg terminów.
Odrzucone argumenty
Zarzut bezczynności Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. Zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że regulacja art. 100d ust. 4 u.o.p.o.U. nie wyłącza dopuszczalności skargi, a zawieszają termin załatwienia sprawy. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że na organie administracji w dalszym ciągu spoczywa obowiązek podejmowania czynności zmierzających do zakończenia postępowania, przy czym w okresach wskazanych w tym przepisie organ nie jest związany ustawowym terminem załatwienia sprawy, co ma ułatwić mu opanowanie wpływu spraw.
Skład orzekający
Wojciech Gapiński
przewodniczący
Beata Kalaga-Gajewska
członek
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia terminów załatwiania spraw administracyjnych w kontekście ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy oraz ich zastosowanie do wszystkich cudzoziemców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i może być mniej relewantne po wygaśnięciu tych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem cudzoziemców do szybkiego rozpatrzenia ich wniosków, a także interpretacji przepisów wprowadzonych w związku z sytuacją geopolityczną.
“Czy przepisy o pomocy Ukraińcom zatrzymały bieg terminów dla wszystkich cudzoziemców? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Gl 79/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-07-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/ Beata Kalaga-Gajewska Wojciech Gapiński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Przewlekłość postępowania Sygn. powiązane II OSK 2144/24 - Wyrok NSA z 2025-03-04 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 149 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2024 poz 167 art. 100c i art. 100d Ustawa z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojny na terytorium tego państwa Dz.U. 2024 poz 769 art. 112a Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 03 lipca 2024 r. sprawy ze skargi O. K. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenia na pobyt czasowy i prowadzenie działalności gospodarczej oddala skargę. Uzasadnienie Pismem z 20 lutego 2024 r. O. K. (dalej "Skarżąca"), reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej "Wojewoda" lub "Organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Organu do wydania decyzji w sprawie w terminie dwóch tygodni od dnia otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności ewentualnie przewlekłego prowadzenia postępowania, jeśli Organ przestanie być jedynie bezczynny pod wniesieniu skargi, a nadal będzie opieszały; 3) przyznanie od Organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm,; dalej "p.p.s.a."); 4) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wyjaśniła, że 1 września 2023 r. złożyła do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w Polsce. Podanie zawierało braki formalne bowiem od Skarżącej nie pobrano odcisków linii papilarnych. W dniu 23 października 2023 r. Skarżąca stawiła się w urzędzie wojewódzkim i pobrano od niej odciski linii papilarnych. Decyzja powinna zostać wydana do 23 grudnia 2023 r. Skarżąca 9 lutego 2024 r. wniosła ponaglenie do Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców. Ponaglenie Skarżącej pozostało bez odpowiedzi. W toku postępowania Wojewoda nie dopełnił obowiązku z art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił Skarżącej o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Wojewoda dotychczas nie wydał stosownego aktu administracyjnego, co oznacza, że do dnia wniesienia skargi Wojewoda nie rozpoznał wniosku Skarżącej. Skarżąca wskazała, iż w jej sprawie nie znajduje zastosowania art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 167 z późn. zm.; dalej "u.o.p.o.U.") ze względu na art. 8 ust. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 91 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 z późn. zm.; dalej "Konstytucja RP") w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284 z późn. zm.). Po pierwsze nie można pozbawiać cudzoziemca prawa do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Ustawą nie można nikomu zamknąć drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw. Po drugie powstała sytuacja prawna godzi w prawo cudzoziemca do bycia wolnym od ingerencji władz publicznych w jego życie prywatne i osobiste. Długotrwałe nieposiadanie karty pobytu, która uniemożliwia przemieszczanie się poza Polskę, uniemożliwia odwiedzanie rodziny i przyjaciół w kraju pochodzenia, odbywanie podróży służbowych, uniemożliwia spędzanie urlopu poza Polską. W przypadku kierowców przewozów międzynarodowych mieć to będzie katastrofalne skutki, tak samo jak w branży budowlanej. Brak karty pobytu to brak możliwości zameldowania się, zarejestrowania samochodu, zrobienia prawa jazdy, uzyskania polskiego prawa jazdy. Osoby pracujące w zawodach regulowanych, które muszą uzyskać od odpowiedniego samorządu zawodowego zgodę na wykonywanie zawodu (lekarze, pielęgniarki) nie uzyskają takich zgód, gdyż ich termin wynika z terminu kart pobytu. Ponadto przepisy u.o.p.o.U. zapewniły ex lege pobyt legalny wszystkim, którzy przyjechali po 24 lutego 2022 r. i nie zdążyli wyjechać przed tą datą, co oznacza spadek spraw rozpoznawanych przez urzędy wojewódzkie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wniosek Skarżącej w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Organu 1 września 2023 r. Następnie 12 lutego 2024 r. do Organu wpłynęło ponaglenie adresowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Ponaglenie nie zostało przekazane do organu wyższego stopnia w związku z regulacjami art. 37 § 3a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a.".), art. 112a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 769; dalej "u.o.c.") oraz art. 100d ust. 3 i 4 u.o.p.o.U. W dalszej części odpowiedzi na skargę Wojewoda przywołał przepisy art. 112a u.o.c. oraz art. 100d u.o.p.o.U. Podkreślił, że skoro z woli ustawodawcy zawieszony został bieg terminów na załatwianie spraw określonych w art. 100d u.o.p.o.U. oraz wprowadzone zostało wyłączenie stosowania w określonym czasie przepisów o bezczynności to tym samym bezzasadny jest sformułowany przez Skarżącą zarzut bezczynności, a w szczególności bezczynności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezzasadne jest także żądanie przyznania wnioskowanej sumy pieniężnej. W związku z opóźnieniem w procedowaniu sprawy Skarżąca nie odniosła żadnej szkody, a czas procedowania nad jej wnioskiem nie wpływa na jej sytuację pobytową w Polsce. Zdaniem Wojewody wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony ma miejsce zgodnie z zasadą określoną w art. 61 § 3 k.p.a. jednak pod warunkiem, że podanie, żądanie, wniosek spełnia wymogi określone w art. 63 § 2 k.p.a. Terminu do uzupełnienia braku podania nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy i wyprowadzenia przewlekłości postępowania. Wojewoda odwołał się do problemów kadrowych i trudności związanych z ogromnym napływem wniosków pobytowych. Wskazał, że nastąpił lawinowy wzrost liczby wniosków cudzoziemców składanych na terenie województwa śląskiego. Następnie podkreślił, że wejście w życie przepisów u.o.p.o.U. dodatkowo obciążyło pracowników urzędu. Dodatkowe zadania pracowników związane były m. in. z przedłużeniem ważności wiz krajowych dla obywateli Ukrainy oraz Białorusi. Ponadto z wydawaniem, przedłużaniem ważności, wydawaniem duplikatu lub wymianą Karty Polaka dla obywateli Ukrainy, Republiki Białorusi, Federacji Rosyjskiej oraz osób posiadających w tych państwach status bezpaństwowca. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Wyjaśnić także należy, że skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skarga została poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu (Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców), a zatem jest dopuszczalna. Zaznaczyć trzeba, że skarga na bezczynność bądź przewlekłość jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej "NSA") z 13 października 2020 r., II OSK 71/20 oraz z 25 września 2018 r., II OSK 1659/18; postanowienie NSA z 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Następnie należy zauważyć, że skarga na bezczynność do sądu administracyjnego może być wniesiona w okresie od zaistnienia stanu bezczynności aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, opubl. w CBOSA). Zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego - w okresie od zaistnienia stanu przewlekłości aż do jego ostatecznego zakończenia (por. uchwała NSA z dnia 7 marca 2022 r., II OPS 1/21, opubl. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie skarga na bezczynność została wniesiona w toku postępowania administracyjnego, a zatem brak jest przeszkód w merytorycznym rozpoznaniu skargi w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przypomnieć trzeba, że bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z 9 października 2018 r., I OSK 1987/2018, opubl. w CBOSA). Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu. Z kolei z przewlekłością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania administracyjnego niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 k.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy (por. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 138). Postępowanie jest prowadzone przewlekle, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, opubl. w CBOSA). Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z uwzględnieniem terminów określonych w § 3 i 3a. W myśl art. 35 § 4 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwiania spraw niż określone w k.p.a. Taką szczególną normę stanowi art. 112a ust. 1 u.o.c., który na moment składania przez Skarżącą wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy stanowił, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Stosownie do ust. 2 tego przepisu termin 60 dni, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Zauważyć należy, że regulacja art. 112a u.o.c. nie modyfikuje ogólnej reguły wynikającej z art. 61 § 3 k.p.a. Mianowicie, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Przepis art. 112a u.o.c. określa jedynie termin na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy oraz dzień, od którego on biegnie. Omawiana regulacja nie odnosi się w ogóle do terminu wszczęcia w takiej sprawie postępowania administracyjnego. Przepis art. 112a u.o.c. nie stanowi zatem lex specialis wobec art. 61 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej "WSA") we Wrocławiu z 31 maja 2023 r., I SAB/Wr 34/23, opubl. w CBOSA). Jak wynika z akt sprawy wniosek Skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Organu 1 września 2023 r. Uznać zatem należy, że 1 września 2023 r. doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o udzielenie Skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy. Od tego dnia na Organie ciążył obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu załatwienia złożonego wniosku, w tym obowiązek podjęcia czynności służących doprowadzeniu do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku. W sprawie nie jest sporne, że wniosek Skarżącej zawierał braki formalne. Jednakże skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania (por. uchwała NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13, opubl. w CBOSA). Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż choć zastosowanie określonego w art. 112a u.o.c. przedłużonego do 60 dni terminu na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy uzależnione jest między innymi od tego, czy cudzoziemiec złożył w urzędzie wojewódzkim wniosek, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, to jednak nawet w świetle tej regulacji organ nie jest zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a. Dopiero bowiem od dnia złożenia wniosku niezawierającego braków formalnych, względnie uzupełnienia tych braków, rozpoczyna bieg szczególny termin wskazany w art. 112a ust. 1 u.o.c. (por. m.in. wyrok WSA w Łodzi z 21 grudnia 2022 r., III SAB/Łd 129/22, wyroki WSA w Poznaniu z 6 września 2022 r., IV SAB/Po 86/22 i z 12 kwietnia 2022 r., II SAB/Po 248/21 – opubl. w CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, iż odmienna interpretacja przywołanych przepisów prawa, dopuszczająca niczym nieskrępowane decydowanie przez organ o faktycznym początku biegu terminu załatwienia sprawy poprzez brak wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku byłaby nie do pogodzenia z wynikającym ze wstępu do Konstytucji RP nakazem zapewniania działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności oraz pośrednio godziłaby również w konstytucyjne prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), umożliwiając organowi pierwszej instancji swobodne "odsuwanie" w czasie momentu wydania przez ten organ decyzji załatwiającej sprawę (por. wyrok WSA w Łodzi z 21 grudnia 2022 r., III SAB/Łd 129/22, opubl. w CBOSA). Jednakże dla rozpoznania niniejszej sprawy decydujące znaczenie ma regulacja art. 100d u.o.p.o.U. Na mocy ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 185) został dodany z mocą od 1 stycznia 2023 r. przepis art. 100d. Regulacja ta w ust. 1 pkt 1 wskazuje, że bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na okres w niej wskazany. Początkowo był to okres do 24 sierpnia 2023 r. Kolejnymi zmianami ustawy przedłużono ten termin do 4 marca 2024 r., do 30 czerwca 2024 r., a aktualnie do 30 września 2025 r. W myśl art. 100d ust. 3 u.o.p.o.U. w ww. okresach nie wymierza się grzywny ani nie zasądza na rzecz skarżących sum pieniężnych za niewydanie przez organ prowadzący postępowanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 100d ust. 4 u.o.p.o.U.). Sąd ma świadomość, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieją rozbieżne poglądy co do zakresu stosowania regulacji art. 100d u.o.p.o.U. Część sądów przyjmuje, że z uwagi na brzmienie wskazanych przepisów skarga na bezczynność organu w rozpoznawaniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu z wyjątkiem spraw, w których stan bezczynności zaistniał przed dniem wejścia w życie art. 100c bądź art. 100d u.o.p.o.U. (por. postanowienie WSA w Lublinie z 4 października 2023 r., III SAB/Lu 35/23; postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 19 października 2023 r., II SAB/Go 99/23; postanowienie WSA w Łodzi z 12 czerwca 2024 r., III SAB/Łd 22/24; postanowienie WSA w Gdańsku z 20 czerwca 2024 r., III SAB/Gd 112/24 – opubl. w CBOSA). Część sądów orzeka o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego uznając, że konieczność zastosowania art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 u.o.p.o.U. stanowi przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy i skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowego (por. postanowienia WSA w Poznaniu z: 14 września 2023 r., IV SAB/Po 113/23; 21 września 2023 r., IV SAB/Po 92/23; 5 października 2023 r., IV SAB/Po 102/23 – opubl. w CBOSA). Kolejne stanowisko przyjmuje, że przepisy art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 u.o.p.o.U. nie wyłączają dopuszczalności skargi, a zawieszają termin załatwienia sprawy. Wstrzymanie biegu terminu załatwienia sprawy wyklucza zaś możliwość stwierdzenia w postępowaniu sądowym stanu bezczynności organu (por. wyroki NSA z: 5 czerwca 2023 r., II OSK 2059/22; 13 lutego 2024 r., II OSK 2362/23; wyroki WSA we Wrocławiu z 12 października 2023 r., II SAB/Wr 333/23 oraz z 18 kwietnia 2024 r., II SAB/Wr 40/24 – opubl. w CBOSA). Najliczniejszą grupę orzeczeń stanowią orzeczenia, w których przyjęto stanowisko o ścisłej wykładni zakresu podmiotowego art. 100c i art. 100d u.o.p.o.U. W orzeczeniach tych wskazuje się, że zakres ww. regulacji dotyczy tylko obywateli Ukrainy bądź tylko obywateli Ukrainy, którzy opuścili Ukrainę w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. W związku z tym w przypadku pozostałych cudzoziemców ww. regulacje nie znajdują zastosowania. Sąd uznał, że regulacja art. 100d ust. 4 u.o.p.o.U. nie wyłącza dopuszczalności skargi na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach wskazanych w ust. 1. Regulacja te wpływa jedynie na ocenę, czy w okresach wskazanych art. 100d ust. 1 u.o.p.o.U. można organowi zarzucić bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę przychyla się do stanowiska, że przepisy art. 100c i art. 100d u.o.p.o.U. obejmują wszystkich cudzoziemców - niezależnie od ich narodowości, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy (por. wyroki NSA z: 5 czerwca 2023 r., II OSK 2059/22; 4 lipca 2023 r., II OSK 2421/22; 13 lutego 2024 ., II OSK 2362/23 - opubl. w CBOSA). Przy czym rozwiązanie wprowadzone w art. 100d u.o.p.o.U. nie jest tożsame z zawieszeniem postępowania. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że na organie administracji w dalszym ciągu spoczywa obowiązek podejmowania czynności zmierzających do zakończenia postępowania, przy czym w okresach wskazanych w tym przepisie organ nie jest związany ustawowym terminem załatwienia sprawy, co ma ułatwić mu opanowanie wpływu spraw (por. wyrok NSA z 13 lutego 2024 ., II OSK 2362/23, opubl. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1 września 2023 r. (wskazując prowadzenie działalności gospodarczej jako główny cel pobytu), czyli w okresie obowiązywania art. 100d u.o.p.o.U. Skarżąca jest obywatelką Ukrainy. We wniosku o udzielenie zezwolenia Skarżąca jako datę ostatniego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wskazała 9 lipca 2023 r. Wobec powyższego termin na załatwienie sprawy Skarżącej w dacie orzekania przez Sąd nie rozpoczął jeszcze biegu, a zatem nie mógł zostać przekroczony. Oznacza to, że nie doszło do zarzucanej w skardze bezczynności ani przewlekłości Organu. Odnosząc się do wskazywanych przez Skarżącą norm konstytucyjnych i konwencyjnych należy mieć na uwadze, że w świetle okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy ograniczenie prawa Skarżącej do rozpatrzenia jej sprawy bez zbędnej zwłoki stanowi dotkliwość, która nie narusza zasady proporcjonalności. W toku postępowania Organ podejmował czynności zmierzające do zakończenia postępowania. Wojewoda pismem z 11 września 2023 r. wezwał Skarżącą do osobistego stawienia się 23 października 2023 r. celem pobrania odcisków linii papilarnych oraz uzupełnienia braków formalnych wniosku. Organ przyjął Skarżącą 23 października 2023 r. i w tym terminie braki zostały uzupełnione. Po uzupełnieniu wniosku Wojewoda skierował zapytania do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (pismo z 9 listopada 2023 r.), Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. oraz Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w R. (pismo z 11 stycznia 2024 r.). Przy czym w myśl art. 109 ust. 4 i art. 207 ust. 7 u.o.c., informacje od tych organów powinny być przekazane w terminie 30 dni, a jeśli nie zostaną przekazane w tym terminie, uznaje się, że wymóg ich uzyskania zostaje spełniony. Zauważyć trzeba, że Skarżąca zarzucając Wojewodzie naruszenie prawa do rozpoznania jej sprawy bez zbędnej zwłoki przytoczyła ogólne twierdzenia dotyczące sytuacji cudzoziemców oczekujących na uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy, nie odnosząc tych twierdzeń do sytuacji osobistej. Nie można także tracić z pola widzenia faktu, że przepisy u.o.p.o.U. udzielają ex lege szczególnych uprawnień dotyczących m.in. legalnego czasowego pobytu oraz prawa do wykonywania pracy cudzoziemcom określonym w jej art. 1. W konsekwencji brak działania Wojewody w sprawie osób objętych tą ustawą nie stanowi nadmiernej uciążliwości dla tej kategorii cudzoziemców. W końcu należy mieć na uwadze szczególne okoliczności związane z wprowadzeniem regulacji art. 100c i art. 100d u.o.p.o.U., tj. trwająca wojna w Ukrainie i napływ cudzoziemców do Polski po 24 lutego 2022 r. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI