II SAB/Gl 63/26

II SAB/Gl 63/26 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-03-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Tomasz Dziuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
659
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Minister Zdrowia
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Dziuk, , , po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. R. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Katowicach postępowania w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia dla osoby niepełnosprawnej p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 stycznia 2025 r. (nadanym w placówce pocztowej
26 stycznia 2026 r.) S. R., działając jako opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionej N. R. (dalej: skarżąca), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Katowicach postępowania w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia dla osoby niepełnosprawnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie.
Z akt administracyjnych wynika, że opiekun prawny skarżącej 23 listopada 2025 r. wniósł ponaglenie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Z kolei Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności 11 grudnia 2025 r. wydał decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia dla skarżącej. Decyzja ta została doręczona opiekunowi prawnemu skarżącej 29 stycznia 2026 r.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału opiekun prawny skarżącej pismem z dnia 25 lutego 2026 r. został wezwany do wskazania swojego oraz skarżącej numerów PESEL, a także o nadesłanie dokumentu wykazującego umocowanie do działania w imieniu skarżącej.
Powyższe wezwanie zostało doręczone opiekunowi prawnemu 3 marca
2026 r. Jednocześnie, pismem z dnia 11 marca 2026 r., S. R.poinformował tut. Sąd, że odstępuje od wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Katowicach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z kolei art. 58 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (dostępna w bazie orzeczeń CBOSA) stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślono, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Wniosek taki znajduje swoje uzasadnienie w normatywnej treści pojęć bezczynności i przewlekłości, a wspiera go wspólna na gruncie regulacji postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi instytucja ponaglenia.
Natomiast w kolejnej uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 rozstrzygnięto, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu tej ostatniej uchwały NSA zwrócił uwagę na to, że obie skargi, tj. na bezczynność organu oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, nie zostały – co do zasady – zróżnicowane w zakresie warunków ich wniesienia, jak i rozpatrzenia przez sąd. Umieszczenie przez ustawodawcę obu tych skarg w tych samych jednostkach redakcyjnych i ich łączne unormowanie pozwala na uznanie tożsamego ich charakteru prawnego. Z tego powodu, przy rozpatrywaniu zagadnienia prawnego w niniejszej sprawie, nie można pominąć rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19. NSA stwierdził, że przyjęty w powołanej uchwale pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia bowiem do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić przyjdzie, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Z kolei jej wniesienie po wydaniu decyzji (odpowiednio postanowienia) przez organ, któremu zarzucono zawiniony stan zwłoki w załatwieniu sprawy, w świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych, należy ocenić jako niedopuszczalne (por. np. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1575/22, dostępne jw.). Jeżeli bowiem w dniu wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego w postaci bezczynności lub przewlekłości miał charakter historyczny, a więc nieaktualny, gdyż ewentualny stan bezczynności lub przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to uznać trzeba, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje w chwili jej wniesienia (tak np. NSA w postanowieniach z dnia 8 września 2023 r. sygn. akt I OZ 361/23 i 17 maja 2024 r. sygn. akt I OZ 241/24, dostępnych jw.). Dlatego też wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie nie ma sporu co do tego, że opiekun prawny skarżącej wniósł skargę na bezczynność w dniu 26 stycznia 2026 r., a decyzja Wojewódzkiego Ośrodka do spraw Orzekania o Niepełnosprawności została wydana w dniu 11 grudnia 2025 r. i doręczona stronie w dniu 29 stycznia 2026 r. Jak wynika z wyżej przywołanych poglądów, data doręczenia przedmiotowej decyzji w kontekście daty wydania tej decyzji i wniesienia skargi na bezczynność nie miała zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. To wydanie decyzji na posiedzeniu w dniu 11 grudnia 2025 r. jest bowiem tym istotnym zachowaniem organu, które czyni z bezczynności (zwłoki organu w załatwieniu sprawy) stan historyczny uniemożliwiający przyjęcie, że istnieje przedmiot postępowania, w którym możliwe jest skorzystanie z kompetencji określonej w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. m.in. zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu, skoro akt taki został już wydany, czy też w art. 151 p.p.s.a., tj. oddalenia skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy organ ten zakończył postępowanie administracyjne poprzez wydanie właściwego aktu w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 26 maja 2023 r. sygn. akt III OSK 526/22, dostępne jw.).
Biorąc wszystko powyższe pod uwagę, należało stwierdzić, że w realiach niniejszej sprawy od dnia 11 grudnia 2025 r. nie istniał podlegający badaniu w ramach kontroli sądowoadministracyjnej stan bezczynności organu, którego dotyczyła skarga, a tym samym nie istniał również przedmiot skargi w sprawie rozpoznawanej przez tut. Sąd.
Dodatkowo zauważyć należy, że opiekun prawny nie uzupełnił braków formalnych skargi, o co został wezwany przez Sąd w piśmie z dnia 25 lutego 2026 r.
Odnosząc się natomiast do oświadczenia opiekuna prawnego skarżącej o cofnięciu skargi należy zauważyć, iż cofnięcie skargi nie jest możliwe, jeśli skarga podlega odrzuceniu. Cofnięcie skargi może bowiem dotyczyć wyłącznie takiej skargi, która została skutecznie wniesiona.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.