III SAB/Lu 71/25

III SAB/Lu 71/25 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Robert Hałabis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. bezczynność Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Skarżący M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia na działanie Starosty [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 6 października 2025 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówił wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia ponaglenia złożonego przez skarżącego na działanie Starosty [...] prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Skarżący nie żądał od Starosty przeprowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, a jedynie oczekiwał wyjaśnień w zakresie dotychczasowych wpisów w tej ewidencji. Z tego względu sprawa nie miała charakteru sprawy administracyjnej, co pozwoliło na rozpatrzenie jej poprzez udzielenie odpowiedzi w formie pisma, które wydano w dniu 15 września 2025 r. W dniu złożenia ponaglenia, tj. dnia 12 września 2025 r. postępowanie administracyjne nie toczyło się. Organ wyższego stopnia uznał, że nie istnieją formalne przesłanki umożliwiające rozpoznanie ponaglenia złożonego przez skarżącego w trybie art. 37 k.p.a., ponieważ przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy w sprawie nie toczy się postępowanie administracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Podstawowym warunkiem skutecznego wniesienia skargi skierowanej do sądu administracyjnego, aby mogła zostać ona merytorycznie rozpoznana, jest wniesienie jej w sprawie, która należy do jego właściwości rzeczowej. Zgodnie bowiem z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Natomiast według art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Wyjaśnić należy, że z powyższych uregulowań wynika, iż zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza przede wszystkim katalog skarg na działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. Katalog ten rozszerzają dodatkowo przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w powołanym przepisie. Według zaś art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu.
Natomiast bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo, lecz tego nie czyni. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania organu w załatwianiu sprawy administracyjnej. Kluczowe w takich sprawach jest jednak to, że skarga na bezczynność dopuszczalna jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, bowiem nie może ona dotyczyć innego rodzaju czynności. W tym sensie bezczynność organu powiązana być musi z jego kompetencją i obowiązkiem wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu albo podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które w zakresie ich legalności podlegają kognicji sądu administracyjnego. Z tego względu warunkiem dopuszczalności skierowanej do sądu skargi na bezczynność organu administracji jest zatem istnienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu administracji wobec żądania strony, o ile podlega ono zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Należy zauważyć, że skarga wniesiona do sądu przez skarżącego nie mieści się w żadnej z wymienionych kategorii spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych. Przedmiotem zaskarżenia stała się bowiem bezczynność Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z powodu zaniechania rozpatrzenia ponaglenia w zakresie działania Starosty [...]. Tymczasem Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 6 października 2025 r. odmówił wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia ponaglenia na działania Starosty. Tymczasem wydane na podstawie przepisu art. 37 § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 – dalej jako "k.p.a.") postanowienie w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., jest postanowieniem zaliczanym do grupy aktów administracyjnych wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych, incydentalnych kwestii wynikających w toku tego postępowania, a nie aktów rozstrzygających o istocie sprawy. Postanowienie to nie kończy postępowania w sprawie, jak również – według kodeksu postępowania administracyjnego – nie przysługuje na nie zażalenie. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2170/18; z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 2897/19 oraz z dnia 10 października 2022 r., sygn. akt III OSK 940/22).
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był odrzucić skargę, dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.