II SAB/Gl 47/24

II SAB/Gl 47/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/
Artur Żurawik
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Sygn. powiązane
II OSK 1810/24 - Wyrok NSA z 2025-04-23
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 8, art. 12, art. 35, art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 103
art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 519
art. 112a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o pobyt czasowy 1. stwierdza, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zobowiązuje Wojewodę Śląskiego do wydania aktu w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia; 3. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Pismem z 19 stycznia 2024 r. T. S. (dalej "Skarżąca"), reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej "Wojewoda" lub "Organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku o pobyt czasowy.
Skarżąca zarzuciła Wojewodzie naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a.".) Powołując się na powyższe wniosła o: 1) zobowiązanie Organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt Organowi; 2) na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm,; dalej "p.p.s.a.") o przyznanie od Organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie Organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 3) wymierzenie Organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wyjaśniła, że 24 stycznia 2023 r. złożyła do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca nie otrzymała decyzji kończącej postępowanie. W toku postępowania Wojewoda nie dopełnił obowiązku z art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił Skarżącej o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. W dniu 13 września 2023 r. Skarżąca wniosła ponaglenie do Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców. Do dnia wniesienia skargi Wojewoda nie rozpoznał wniosku Skarżącej.
Skarżąca - powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - podkreśliła, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 103 z późn. zm.; dalej "u.o.p.o.U."), w szczególności jej art. 100c oraz art. 100d.
Biorąc pod uwagę, że przyczyny bezczynności leżą wyłącznie pod stronie Organu oraz, że termin załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony należy przyjąć, że bezczynność ma charakter rażący.
Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej wskazano, że Skarżąca ma problemy ze zmianą pracy na lepszą, jak również nie może wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzin najbliższych. Zachowanie Organu podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej i nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o jej odrzucenie.
Wskazał, że wniosek Skarżącej w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Organu 24 stycznia 2023 r. W dniu 18 października 2023 r. do Organu wpłynęło ponaglenie adresowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Ponaglenie nie zostało przekazane do organu wyższego stopnia w związku z regulacjami art. 37 § 3a k.p.a., art. 112a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 519 z późn. zm.; dalej "u.o.c.") oraz art. 100d ust. 3 i 4 u.o.p.o.U.
W dalszej części odpowiedzi na skargę Wojewoda przywołał przepisy art. 112a u.o.c. oraz art. 100d u.o.p.o.U. Podkreślił, że skoro z woli ustawodawcy zawieszony został bieg terminów na załatwianie spraw określonych w art. 100d u.o.p.o.U. oraz wprowadzone zostało wyłączenie stosowania w określonym czasie przepisów o bezczynności to tym samym bezzasadny jest sformułowany przez Skarżącą zarzut bezczynności, a w szczególności bezczynności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezzasadne jest także żądanie przyznania wnioskowanej sumy pieniężnej. W związku z opóźnieniem w procedowaniu sprawy Skarżąca nie odniosła żadnej szkody, a czas procedowania nad jej wnioskiem nie wpływa na jej sytuację pobytową w Polsce.
Zdaniem Wojewody wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony ma miejsce zgodnie z zasadą określoną w art. 61 § 3 k.p.a. jednak pod warunkiem, że podanie, żądanie, wniosek spełnia wymogi określone w art. 63 § 2 k.p.a. Terminu do uzupełnienia braku podania nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy i wyprowadzenia przewlekłości postępowania.
Wojewoda odwołał się do problemów kadrowych i trudności związanych z ogromnym napływem wniosków. Wskazał, że nastąpił lawinowy wzrost liczby wniosków cudzoziemców składanych na terenie województwa śląskiego.
Następnie podkreślił, że wejście w życie przepisów u.o.p.o.U. dodatkowo obciążyło pracowników urzędu. Dodatkowe zadania pracowników związane były m. in. z przedłużeniem ważności wiz krajowych dla obywateli Ukrainy oraz [...]. Ponadto z wydawaniem, przedłużaniem ważności, wydawaniem duplikatu lub wymianą Karty Polaka dla obywateli Ukrainy, [...], [...] oraz osób posiadających w tych państwach status bezpaństwowca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się częściowo zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).
Wyjaśnić także należy, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., z uwagi na to, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji publicznej.
Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skarga została poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu (Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców), a zatem jest dopuszczalna. Zaznaczyć trzeba, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. wyroki NSA z 13 października 2020 r., II OSK 71/20 oraz z 25 września 2018 r., II OSK 1659/18; postanowienie NSA z 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Następnie należy zauważyć, że skarga na bezczynność do sądu administracyjnego może być wniesiona w okresie od zaistnienia stanu bezczynności aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, opubl. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie skarga na bezczynność została wniesiona w toku postępowania administracyjnego, a zatem brak jest przeszkód w merytorycznym rozpoznaniu skargi w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Pod pojęciem bezczynności organu administracji publicznej należy rozumieć sytuację, gdy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie. Bezczynność organu ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, s. 138; wyroki NSA: z 7 marca 2019 r., I OSK 891/18; z 27 lutego 2020 r., II OSK 2585/19; z 28 lutego 2020 r., II OSK 3864/19 - opubl. w CBOSA). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu.
Analiza akt postępowania administracyjnego, przedłożonych w związku z wniesioną skargą, prowadzi do wniosku, że Wojewoda dopuścił się tak rozumianej bezczynności.
Wniosek w przedmiocie udzielenia Skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Wojewody 24 stycznia 2023 r. i został uzupełniony 28 kwietnia 2023 r. natomiast do dnia złożenia skargi, jak i do dnia jej rozpoznania, Wojewoda dokonał jedynie kilku czynności w sprawie, tj. powiadomił Skarżącą o terminie stawienia się w Organie, przyjął Skarżącą 28 kwietnia 2023 r. celem uzupełnienia braków wniosku oraz skierował zapytania do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. oraz Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w R. Ponadto Organ nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z treści art. 36 § 1 k.p.a., zaniechał bowiem zawiadomienia Skarżącej o przypadku niezałatwienia sprawy w terminie. Jednocześnie nie zostały wypełnione pozostałe obowiązki w zakresie podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia.
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z uwzględnieniem terminów określonych w § 3 i 3a. W myśl art. 35 § 4 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwiania spraw niż określone w k.p.a. Taką szczególną normę stanowi art. 112a ust. 1 u.o.c., który na moment składania przez Skarżącą wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy stanowił, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Stosownie do ust. 2 tego przepisu termin 60 dni, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Zauważyć należy, że regulacja art. 112a u.o.c. nie modyfikuje ogólnej reguły wynikającej z art. 61 § 3 k.p.a. Mianowicie, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Przepis art. 112a u.o.c. określa jedynie termin na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy oraz dzień, od którego on biegnie. Omawiana regulacja nie odnosi się w ogóle do terminu wszczęcia w takiej sprawie postępowania administracyjnego. Przepis art. 112a u.o.c. nie stanowi zatem lex specialis wobec art. 61 k.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 31 maja 2023 r., I SAB/Wr 34/23, opubl. w CBOSA).
Jak wynika z akt sprawy wniosek Skarżącej z 23 grudnia 2022 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, wpłynął do Organu 24 stycznia 2023 r. Uznać zatem należy, że 24 stycznia 2023 r. doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o udzielenie Skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy. Od tego dnia na Organie ciążył obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu załatwienia złożonego wniosku, w tym obowiązek podjęcia czynności służących doprowadzeniu do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku. W sprawie nie jest sporne, że wniosek Skarżącej zawierał braki formalne. Jednakże skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania (por. uchwała NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13, opubl. w CBOSA).
Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż choć zastosowanie określonego w art. 112a u.o.c. przedłużonego do 60 dni terminu na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy uzależnione jest między innymi od tego, czy cudzoziemiec złożył w urzędzie wojewódzkim wniosek, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, to jednak nawet w świetle tej regulacji organ nie jest zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a. Dopiero bowiem od dnia złożenia wniosku niezawierającego braków formalnych, względnie uzupełnienia tych braków, rozpoczyna bieg szczególny termin wskazany w art. 112a ust. 1 u.o.c. (por. m.in. wyrok WSA w Łodzi z 21 grudnia 2022 r., III SAB/Łd 129/22, wyroki WSA w Poznaniu z 6 września 2022 r., IV SAB/Po 86/22 i z 12 kwietnia 2022 r., II SAB/Po 248/21 – opubl. w CBOSA).
W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, iż odmienna interpretacja przywołanych przepisów prawa, dopuszczająca niczym nieskrępowane decydowanie przez organ o faktycznym początku biegu terminu załatwienia sprawy poprzez brak wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku byłaby nie do pogodzenia z wynikającym ze wstępu do Konstytucji RP nakazem zapewniania działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności oraz pośrednio godziłaby również w konstytucyjne prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), umożliwiając organowi pierwszej instancji swobodne "odsuwanie" w czasie momentu wydania przez ten organ decyzji załatwiającej sprawę (por. wyrok WSA w Łodzi z 21 grudnia 2022 r., III SAB/Łd 129/22, opubl. w CBOSA).
Odnosząc się do wskazanych przez Wojewodę przyczyn niezależnych od niego, z powodu których wniosek Skarżącej nie został rozpoznany w terminie należy wskazać, że organizacyjne problemy Organu (braki kadrowe, duża ilość spraw, dodatkowe zadania) nie mogą rodzić negatywnych skutków dla Skarżącej i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Jak słusznie wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z 25 lipca 2019 r., II OSK 1233/19 (opubl. w CBOSA), braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Podobnie należy ocenić dodatkowe zadania nałożone na Organ na podstawie przywołanych w odpowiedzi na skargę przepisów pozostających w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy.
Na dzień orzekania przez tut. Sąd Wojewoda nie rozpoznał wniosku Skarżącej, co uzasadniało zobowiązanie organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do jego rozpatrzenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia. Przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie formułuje dla sądu żadnych wytycznych odnoszących się do sposobu wyznaczenia organowi terminu załatwienia sprawy, a zatem jedyną przesłanką jego zastosowania jest okoliczność, aby na dzień wyrokowania sprawa nadal pozostawała zawisła przed organem administracji. Mając to na uwadze, Sąd uznał, że należało zobowiązać organ do wydania stosownego rozstrzygnięcia w w/w terminie.
Sąd doszedł do przekonania, że mimo przekroczenia terminu załatwienia sprawy bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19; z 18 stycznia 2019 r., II OSK 1557/18; z 5 września 2018 r., II OSK 272/18 - opubl. w CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także całokształt okoliczności sprawy, jej charakter i zakres czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, których przeprowadzenie nie jest zależne wyłącznie od woli i starań organu. Samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por: wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; wyrok WSA w Gdańsku z 29 maja 2013 r., II SAB/Gd 29/13; wyrok WSA w Gdańsku z 27 czerwca 2013 r., III SAB/Gd 13/13; wyrok WSA w Łodzi z 17 października 2014 r., II SAB/Łd 124/14 – opubl. w CBOSA).
Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność Sąd wziął pod uwagę charakter postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, okoliczności wskazywane przez Wojewodę w odpowiedzi na skargę (w szczególności braki kadrowe, duża liczba wniosków pobytowych, dodatkowe zadania nałożone na Organ) oraz nadzwyczajne okoliczności w postaci konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy i związany z tym napływ migrantów oraz dynamika zmian prawnych.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie sposób przyjąć, że bezczynność Wojewody była oczywiście pozbawiona jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia lub nacechowana złą wolą Organu. Z tego też względu Sąd uznał, że niezałatwienie sprawy Skarżącej w terminie wynikającym z art. 112a ust. 1 u.o.c. pomimo tego, że jest oczywiste, nie mogło być zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa.
Okoliczności te przemawiały także za zaniechaniem przyznania sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tym zakresie skarga została oddalona. Zauważyć w tym miejscu należy, że w uzasadnieniu skargi Skarżąca nie przywołała żadnych szczególnych okoliczności jej dotyczących, które uzasadniałyby przyznanie jej sumy pieniężnej, w szczególności odnoszących się do doznanej krzywdy i uszczerbku w związku z niezałatwieniem sprawy pobytowej w terminie.
Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy brak było podstaw do zastosowania środka represyjnego w postaci grzywny. W orzecznictwie sformułowano pogląd, że środki prawne z art. 149 § 2 p.p.s.a. powinny być stosowane w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 lipca 2021 r., I SAB/Po 29/20; wyrok WSA w Gliwicach z 7 sierpnia 2019 r. III SAB/Gl 72/19 - opubl. w CBOSA). Taki naganny przypadek zwłoki organu nie miał miejsca w rozpoznawanej sprawie z przyczyn opisanych powyżej.
Odnosząc się do przywołanej w odpowiedzi na skargę regulacji art. 100d u.o.p.o.U. to Sąd ma świadomość, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieją rozbieżne poglądy co do zakresu stosowania ww. regulacji. Jednakże Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę przychyla się do stanowiska, że interpretacja przepisów wyjątkowych, jakimi są przepisy u.o.p.o.U., zawieszających terminy załatwiania spraw, nie powinna być rozszerzana na osoby inne niż te, których bezpośrednio dotyczy ww. ustawa (art. 1 ust. 1 u.o.p.o.U.). Wyjaśniając zaś przedmiot regulacji u.o.p.o.U. należy wziąć pod uwagę, że ustawa ta określa zasady legalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 1).
Biorąc pod uwagę normy konstytucyjne oraz normy prawa europejskiego Sąd doszedł do przekonania, że przepisy u.o.p.o.U., w tym art. 100c i art. 100d, które ograniczają prawo do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki, muszą dotyczyć tylko tych obywateli Ukrainy, których bezpośrednio dotyczą przepisy u.o.p.o.U. Podkreślenia wymaga, że ograniczenie prawa do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki powinno być akceptowalne jedynie w przypadku wystąpienia uzasadnionych okoliczności usprawiedliwiających takie ograniczenie (zasada proporcjonalności). W przypadku obywateli Ukrainy takie usprawiedliwione okoliczności występują, albowiem w ramach ww. ustawy otrzymują oni prawo czasowego pobytu ex lege (jak również prawo do pracy), natomiast w przypadku pozostałych cudzoziemców, ustawa takich nadzwyczajnych uprawnień nie wprowadza.
W tym względzie Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, traktując je jako własne (por. wyroki WSA w Poznaniu: z 9 listopada 2023 r., IV SAB/Po 129/23; z 11 stycznia 2024 r., II SAB/Po 145/32; wyroki WSA w Gliwicach: z 27 stycznia 2023 r., II SAB/Gl 135/22,, z 7 czerwca 2023 r., II SAB/Gl 48/23; z 8 maja 2024 r., II SAB/Gl 34/24 – opubl. w CBOSA).
Skarżąca jest obywatelką Ukrainy, która nie przybyła na terytorium Polski "w związku z konfliktem zbrojnym", bowiem na terytorium Polski przebywała już wcześniej. Przepisy u.o.p.o.U. nie mają zatem zastosowania do kontrolowanego przez Sąd postępowania.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach I - II sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie (punkt IV sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku, działając na podstawie art. 200, art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Do kosztów zaliczono wpis od skargi (100 zł) oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru (480 zł).
Zdaniem Sądu w sprawie nie zachodziły okoliczności, które w świetle § 15 ust. 3 ww. rozporządzenia uzasadniałyby ustalenie opłaty za czynności pełnomocnika Skarżącej, będącego radcą prawnym, w wysokości dwukrotności stawki minimalnej. Wskazać należy, że zgodnie z § 15 ust. 2 rozporządzenia opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W tych okolicznościach nie ma więc podstaw do podwyższenia wynagrodzenia pełnomocnika Skarżącej.