II SAB/Gl 33/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2012-07-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organufotokopie aktprawo dostępu do aktKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiśrodki zaskarżeniazażalenieniedopuszczalność skargi

WSA w Gliwicach odrzucił skargę na bezczynność organu w sprawie wydania fotokopii akt, uznając ją za niedopuszczalną z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia lub braku możliwości kontroli sądowej.

Pełnomocnik M. B. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta M. w sprawie wydania fotokopii akt, twierdząc, że organ powinien wydać postanowienie w tej kwestii. Po sprzecznych oświadczeniach pełnomocnika co do przedmiotu skargi, sąd uznał ją za niedopuszczalną. Skarga została odrzucona, ponieważ skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia (nie wniósł zażalenia do organu wyższego stopnia) lub czynność organu (odmowa wydania fotokopii) nie podlegała kontroli sądu administracyjnego w trybie skargi na bezczynność, gdyż powinna być wydana w formie postanowienia.

Sprawa dotyczyła skargi M. B. na bezczynność Prezydenta Miasta M. w przedmiocie niewydania postanowienia w sprawie wydania fotokopii z akt sprawy. Pełnomocnik skarżącego początkowo wskazywał na bezczynność organu, a następnie na czynność polegającą na odmowie wydania fotokopii. Sąd, rozpatrując sprawę w granicach swojej kognicji, uznał skargę za niedopuszczalną niezależnie od przyjętej kwalifikacji. W przypadku skargi na bezczynność, sąd wskazał na konieczność wyczerpania środków zaskarżenia, w tym wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia (Wojewody), czego skarżący nie uczynił. Rozważając skargę jako dotyczącą czynności organu polegającej na odmowie wydania fotokopii, sąd stwierdził, że taka czynność nie podlega kontroli sądu administracyjnego w trybie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ponieważ odmowa wydania fotokopii powinna nastąpić w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Ponieważ organ nie wydał postanowienia, a jedynie notatkę służbową, sąd uznał, że nie doszło do czynności podlegającej kontroli sądu administracyjnego w tym trybie. W konsekwencji, sąd postanowił odrzucić skargę jako niedopuszczalną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu w tym zakresie jest niedopuszczalna, ponieważ skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia (nie wniósł zażalenia na nie wydanie postanowienia), a sama czynność odmowy wydania fotokopii powinna być dokonana w formie postanowienia, na które służy zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w przypadku odmowy wydania fotokopii z akt sprawy, organ powinien wydać postanowienie, na które przysługuje zażalenie. Brak takiego postanowienia oznacza albo bezczynność organu w wydaniu postanowienia (wymagającą zażalenia), albo czynność niepodlegającą kontroli sądu administracyjnego w trybie skargi na bezczynność, jeśli organ w ogóle nie wydał postanowienia. Skarżący nie wykazał, aby wystąpił z zażaleniem do organu wyższego stopnia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 52 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę m.in. jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w § 1 pkt 1-5.

p.p.s.a. art. 58 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

KPA art. 37 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Na postanowienia służy zażalenie.

KPA art. 74 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

KPA art. 73 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność skargi z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia (brak zażalenia do organu wyższego stopnia). Czynność organu (odmowa wydania fotokopii) nie podlega kontroli sądu administracyjnego w trybie skargi na bezczynność, gdyż powinna być wydana w formie postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 ustawy [...] rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności skargi na bezczynność organu oraz kontroli sądowej czynności administracyjnych w kontekście dostępu do akt i sporządzania ich kopii."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wydania postanowienia w przedmiocie odmowy wydania fotokopii z akt sprawy oraz niewyczerpania środków zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy interpretacji przepisów KPA i P.p.s.a. w kontekście dostępu do akt. Jest interesująca dla prawników procesowych, ale mniej dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Gl 33/12 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2012-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 134 par. 1, art. 52 par. 1, art. 52 par. 2, art. 3 par. 2 pkt 4, art. 58 par. 1 pat 6 art. 58 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 37 par. 1, art. 73 par. 1, art. 74 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na bezczynności Prezydenta Miasta M. w przedmiocie niewydania postanowienia w sprawie wydania fotokopii z akt sprawy postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r. pełnomocnik M. B. wniósł skargę w przedmiocie "uznania uprawnienia skarżącego do sporządzenia fotokopii akt przedmiotowej sprawy jako strony postępowania". W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ uniemożliwił stronie wykonanie fotokopii akt postępowania, jednak nie wydał żadnego postanowienia w tej sprawie, podczas gdy z przepisów dotyczących postępowania administracyjnego wynika, że organ winien odmówić sporządzania kopii akt w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 czerwca 2012 r. pełnomocnik został wezwany do dokładnego wskazania przedmiotu skargi poprzez określenie, czy jej przedmiotem jest odmowa wykonania fotokopii z akt sprawy, a w takim przypadku do oznaczenia zaskarżonego aktu, czy też skarży on bezczynności Prezydenta Miasta M.
W odpowiedzi pismem z dnia 17 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącego wyraźnie oświadczył, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu.
W związku z powyższym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 czerwca 2012 r. wezwano pełnomocnika strony do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wystąpił on do organu wyższego stopnia, tj. do Wojewody [...] z zażaleniem w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r.
nr 98, poz. 1071 późn. zm. - zwanej dalej KPA). W odpowiedzi pismem procesowym
z dnia 10 lipca 2012 r. wyjaśniono, że skarga nie dotyczy bezczynności organu, a jest w istocie skargą na czynność organu polegającą na odmowie wykonania fotokopii.
Z treści tego pisma nie wynika jednak, aby skarżący czy też jego pełnomocnik występowali z zażaleniem do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy
w terminie określonym w art. 35 czy też w art. 36 KPA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że Sąd zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwana dalej p.p.s.a.) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z powyższym,
a także mając na względnie sprzeczne oświadczenia pełnomocnika skarżącego rozważono dopuszczalność skargi M. B. zarówno jako skargi na bezczynność Prezydenta Miasta M. w sprawie niewydania postanowienia dotyczącego wydania fotokopii z akt sprawy, jak i jako skargi na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a polegającą na odmowie wydania fotokopii z akt sprawy. Skarga podlega jednak odrzuceniu niezależnie od przyjętej kwalifikacji.
Biorąc pod uwagę skargę na bezczynność wskazać należy na przepis art. 52
§ 1 p.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść do sądu po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie
(art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu takim środkiem jest zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 KPA, stąd przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach należało wystąpić ze wspomnianym zażaleniem do organu wyższego stopnia, którym w niniejszej sprawie jest Wojewoda [...], czego skarżący nie uczynił.
Natomiast rozważając skargę, której przedmiotem miałaby być czynność organu administracji polegająca na odmowie wydania fotokopii z akt sprawy stwierdzić należy, że nie podlega ona kontroli sądu administracyjnego. Nie może ona bowiem zostać uznana za czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Odnosząc powyższe uwagi do określonego jak wyżej przedmiotu sprawy wskazać należy, że podstawę żądania skierowanego przez pełnomocnika skarżącego do Prezydenta Miasta M. stanowił przepis art. 73 § 1 KPA, zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Natomiast zgodnie z art. 74 § 2 KPA odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z powyższych regulacji wynika więc, że ustawodawca przewidział dla odmowy uwzględnienia wniosku dotyczącego sporządzenia fotokopii z akt sprawy formę postanowienia. W niniejszej sprawie organ nie wydał takiego postanowienia, a jedynie w notatce służbowej z dnia 11 maja 2012 r. stwierdzono, że fotokopie rzutów architektonicznych zostaną sporządzone po wykazaniu przez strony interesu prawnego. W ocenie Sądu cytowane wyżej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wykluczają jednak możliwość uznania, że zawarte w notatce z dnia 11 maja 2012 r. stwierdzenie urzędnika stanowi czynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Strona bowiem, która spotkała się z odmową wyrażoną w formie postanowienia w zakresie uzyskania fotokopii dokumentu z akt sprawy może skorzystać z przewidzianego w art. 74 § 2 KPA środka zaskarżenia, natomiast w sytuacji, gdy organ nie wydaje takiego aktu
- a taka sytuacja ma miejsce w niniejszym postępowaniu - ma ona możliwość dochodzenia swych racji w trybie skargi na bezczynność organu polegającą na niewydaniu przedmiotowego postanowienia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd postanowił odrzucić skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI