II SAB/Gl 28/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2011-09-30
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościbezczynność organugospodarka nieruchomościamipostępowanie administracyjneprawo rzeczowe

WSA w Gliwicach zobowiązał Starostę do rozpatrzenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, stwierdzając bezczynność organu.

Skarżący T.H. złożył wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, twierdząc, że przestała być wykorzystywana na cel publiczny. Starosta odmówił rozpatrzenia wniosku, powołując się na wcześniejsze decyzje. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. WSA w Gliwicach uznał skargę za zasadną, zobowiązując Starostę do wydania aktu rozstrzygającego sprawę i stwierdzając bezczynność organu.

Skarżący T. H. złożył wniosek do Starosty o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, argumentując, że nie jest już wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia, lecz oddana w dzierżawę na cele komercyjne. Organ administracji poinformował skarżącego, że sprawa została już rozstrzygnięta wcześniejszymi decyzjami, które są wiążące. Skarżący złożył skargę na bezczynność Starosty, podtrzymując swoje stanowisko o zaistnieniu nowych okoliczności uzasadniających zwrot nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność organu. Sąd zobowiązał Starostę do wydania w terminie miesiąca aktu rozstrzygającego sprawę z wniosku skarżącego, jednocześnie stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono również koszty postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ jest bezczynny, jeśli nie podejmie stosownych czynności w prawnie ustalonym terminie, nawet jeśli wcześniej sprawa była rozstrzygnięta, gdy pojawią się nowe okoliczności uzasadniające ponowne rozpatrzenie wniosku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bezczynność organu zachodzi, gdy ten nie podejmuje działań w sprawie lub nie kończy postępowania w terminie. Nawet jeśli sprawa była wcześniej rozstrzygnięta, pojawienie się nowych okoliczności faktycznych lub prawnych (np. zmiana sposobu wykorzystania nieruchomości) wymaga ponownego zbadania i rozstrzygnięcia przez organ, co najczęściej następuje w formie decyzji administracyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 149

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozpoznawanie spraw administracyjnych przez wydanie decyzji.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

u.g.n. art. 136 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podstawa prawna wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 286 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wiązanie organów decyzjami ostatecznymi.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Nieważność decyzji.

k.p.a. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zażalenie na postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku o zwrot nieruchomości pomimo zaistnienia nowych okoliczności. Niewydanie przez organ decyzji administracyjnej, a jedynie pisemnego wyjaśnienia, w sytuacji gdy sprawa powinna być rozstrzygnięta merytorycznie lub umorzona decyzją.

Odrzucone argumenty

Stanowisko organu o wyczerpaniu trybu administracyjnego i braku podstaw do ponownego rozpatrzenia wniosku.

Godne uwagi sformułowania

prawo żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości "nie ulega wygaszeniu" zaistniał zatem obecnie "stan prawny" do uwzględnienia żądania zwrotu tryb administracyjny w tej sprawie został wyczerpany

Skład orzekający

Bonifacy Bronkowski

sprawozdawca

Iwona Bogucka

członek

Włodzimierz Kubik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przypadku nierozpatrzenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdy strona podnosi nowe okoliczności. Interpretacja obowiązku wydania decyzji administracyjnej lub postanowienia o umorzeniu zamiast pisemnego wyjaśnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i bezczynności organu. Interpretacja przepisów k.p.a. i p.p.s.a. w kontekście bezczynności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywateli do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdy cel publiczny przestaje być realizowany. Pokazuje, jak sądy administracyjne reagują na bezczynność organów.

Czy organ może ignorować Twój wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości? Sąd administracyjny odpowiada.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Gl 28/11 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2011-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bonifacy Bronkowski /sprawozdawca/
Iwona Bogucka
Włodzimierz Kubik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
658
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 2 pkt 8, 149 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2011 r. sprawy ze skargi T. H. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie niezałatwienia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości 1. zobowiązuje Starostę [...] do wydania w terminie 1 miesiąca od doręczenia akt, aktu rozstrzygającego sprawę z wniosku skarżącego T. H. z dnia [...] r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W piśmie z dnia [...] r. do Starosty C. T. H. powołując się na treść art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm., zwanej dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami ) ponowił wniosek o zwrot nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Gminy w O. w celu urządzenia pola namiotowego i plaży obejmującej działki oznaczone jako [a] i [b] w O. W uzasadnieniu wniosku podał, że przedmiotowe działki nie są już wykorzystywane na cel publiczny i zgodnie z celem wywłaszczenia gdyż zostały oddane w dzierżawę Klubowi [...], który wykorzystuje je w celach komercyjnych na parking dla samochodów i przyczep samochodowych oraz jako teren urządzania imprez zakładowych. Zdaniem wnioskodawcy zaistniał zatem obecnie "stan prawny" do uwzględnienia żądania zwrotu.
W odpowiedzi na ten wniosek Naczelnik Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w C. w piśmie z dnia [...] r. poinformował T. H., że sprawa zwrotu objętych żądaniem nieruchomości została rozpatrzona i rozstrzygnięta decyzją Starosty C. z dnia [...] r., która została utrzymana następnie w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r. znak: [...]. Decyzjami tymi organy są związane zgodnie z treścią art. 110 kpa. W konsekwencji stwierdzono w tej odpowiedzi, że brak jest przesłanek do ponownego rozpatrzenia wniosku o zwrot, bowiem "tryb administracyjny w tej sprawie został wyczerpany".
W nawiązaniu do tej odpowiedzi T. H. w piśmie z dnia [...] r. do Wojewody [...] ( nazwanym skargą ) podniósł, że prawo żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości " nie ulega wygaszeniu" i dlatego przy wystąpieniu nowego stanu prawnego nieruchomości wywłaszczonej Starosta był obowiązany rozpatrzeć jego wniosek o zwrot zawarty w piśmie z dnia [...] r. przy uwzględnieniu tego nowego stanu, o którym świadczy okoliczność, że sporne nieruchomości zostały wydzierżawione przez Gminę S. na inny cel niż cel wywłaszczenia ( cel publiczny).
Pismem z dnia [...] r. T. H. wniósł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Starosty C. w sprawie rozpatrzenia jego wniosku o zwrot z dnia [...] r. podtrzymując w niej co do zasady dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko i podkreślając, że w związku z oddaniem nieruchomości w użytkowanie na cel komercyjny wystąpiły w sprawie nowe okoliczności uzasadniające zwrot.
W odpowiedzi na skargę ( pismo z dnia [...] r. – karta 18 akt sąd.) Starosta C. podtrzymał stanowisko zaprezentowane wcześniej w omawianym wyżej piśmie z dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest dopuszczalna gdyż składając pismo ( skargę ) z dnia [...] r. skierowane do Wojewody skarżący wyczerpał tryb wymagany treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Pismo to należało bowiem potraktować jako zażalenie o jakim mowa w art. 37 § 1 kpa.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tj. w sprawach, w których sądy administracyjne właściwe są do rozpoznawania skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Skarga na bezczynność dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji publicznej aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, a więc takich, które odnoszą się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności ( zob.: T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62-63). Zdaniem Sądu taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie co przesądza o zasadności skargi na bezczynność.
Poza sporem pozostaje w sprawie, że w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] r. organ nie wydał do dnia rozpoznania skargi na bezczynność żadnej decyzji, ani też ewentualnie stosownego postanowienia ( np. o zawieszeniu postępowania gdyby zaistniały do tego ustawowe przesłanki ). Nie może ulegać przy tym wątpliwości, że żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowi przedmiot postępowania administracyjnego i rozpoznanie takiej zmiany następuje co do zasady przez wydanie decyzji administracyjnej o jakiej mowa w art. 104 kpa opartej na treści przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wniosek w takiej sprawie nie może być zatem załatwiony jak to uczynił organ pierwszej instancji pismem wyjaśniającym, zwłaszcza w sytuacji gdy z akt nie wynika aby skarżący nadużywał przysługującego mu prawa przez składanie znacznej liczby wniosków o identycznej treści w sprawie już wcześniej zakończonej.
Gdyby nawet przyjąć, że sprawa o jakiej mowa we wniosku skarżącego z dnia [...] r. została zakończona prawomocną decyzją Wojewody z dnia [...] r. o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, to w rozpoznaniu tego wniosku powinna być wydana decyzja o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego ( art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 16 § 1 i art. 156 § 1 pkt 3 kpa). Należy jednak mieć na uwadze, że według skarżącego w sprawie zaistniał nowy stan prawny wynikający z faktu oddania wywłaszczonej nieruchomości w użytkowanie na inny cel niż cel wywłaszczenia. Zachodziła zatem potrzeba zbadania, wyjaśnienia i oceny prawnej tych twierdzeń. Z powagą sprawy rozstrzygniętej mamy bowiem do czynienia w przypadku tożsamego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Czy zmiana istotnie zaszła w tym względzie zgodnie z twierdzeniem skarżącego ustalą organy orzekające po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania stosownie do żądania sformułowanego we wniosku z dnia [...] r.
Skoro w niniejszej sprawie nie doszło do wydania orzeczenia do którego wydania organ był zobligowany przepisami prawa, to Sąd uznał skargę na bezczynność organu za zasadną i orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 149 w zw. z art. 286 § 1 i § 2 p.p.s.a.
Jednocześnie na podstawie powołanego przepisu w brzmieniu obowiązującym od dnia [...] r. Sąd orzekł, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa a to w sytuacji gdy organy obu instancji udzieliły skarżącemu pisemnych wyjaśnień w przedmiocie jego wniosku, pozostając w błędnym przekonaniu, że kończą one postępowanie w objętej nim sprawie.
O kosztach postępowania orzeczono na wniosek skarżącego po myśli art. 200 p.p.s.a.
su.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI