Orzeczenie · 2026-01-19

II SAB/Gl 224/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-01-19
NSAochrona środowiskaWysokawsa
uchwała antysmogowaochrona środowiskabezczynność organupostępowanie administracyjnewniosek o wszczęcie postępowaniazasada oficjalnościsądownictwo administracyjneFundacjaWójt Gminy

Fundacja [...] złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący nieruchomości z nieodpowiednimi urządzeniami grzewczymi, a następnie wniosła o wszczęcie postępowań administracyjnych w celu nakazania ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowań, co zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Po ponownym rozpatrzeniu, Wójt wszczął postępowania wobec sześciu z ośmiu wnioskowanych przypadków. Fundacja wniosła skargę na bezczynność Wójta w pozostałych sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. Sąd wyjaśnił, że postępowania w sprawie wydania decyzji nakładających obowiązki w sytuacji negatywnego oddziaływania na środowisko wszczynane są z urzędu na podstawie art. 375 Prawa ochrony środowiska, a ustawa nie przewiduje możliwości wszczęcia takiego postępowania na wniosek strony. Brak inicjatywy procesowej strony oznacza, że skarga na bezczynność organu w tym zakresie jest niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd powołał się na analogiczne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące postępowań wszczynanych z urzędu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska, że skarga na bezczynność organu w sprawach wszczynanych z urzędu jest niedopuszczalna, zwłaszcza w kontekście ochrony środowiska.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie postępowanie administracyjne musi być wszczęte z urzędu. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do spraw, gdzie inicjatywa strony jest dopuszczalna.

Zagadnienia prawne (2)

Czy strona (Fundacja) może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nakazania ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, a w konsekwencji zarzucać organowi bezczynność w tym zakresie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących nakazania ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, ponieważ postępowania te wszczynane są z urzędu.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa ochrony środowiska (art. 363 ust. 1, art. 375) stanowią, że postępowanie w sprawie wydania decyzji nakładających obowiązki w celu ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko wszczyna się z urzędu. Ustawa nie przewiduje możliwości wszczęcia takiego postępowania na wniosek strony. Zasada oficjalności oznacza brak inicjatywy procesowej strony w tym zakresie.

Czy skarga na bezczynność organu w sprawie, która powinna być wszczęta z urzędu, jest dopuszczalna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu w sprawach wszczynanych wyłącznie z urzędu jest niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Skoro strona nie ma uprawnienia do żądania wszczęcia postępowania, to brak reakcji organu na takie żądanie nie może być kwestionowany w drodze ponaglenia ani skargi na bezczynność. Dotyczy to spraw, gdzie obowiązuje zasada oficjalności, co potwierdza orzecznictwo NSA.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Odrzucono skargę Fundacji na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie negatywnego oddziaływania na środowisko.

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

p.o.ś. art. 363 § 1

Prawo ochrony środowiska

Decyzje nakładające obowiązki w sytuacji negatywnego oddziaływania na środowisko.

p.o.ś. art. 375

Prawo ochrony środowiska

Postępowanie w sprawie wydania decyzji nakładających obowiązki wszczyna się z urzędu.

Dz.U. 2024 poz 935 art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2024 poz 54 art. 363 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Dz.U. 2024 poz 54 art. 375

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (skarga na bezczynność).

p.p.s.a. art. 61a § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie stwarza podstawy prawnej do wydania postanowienia odmownego w sprawach wszczynanych z urzędu.

p.p.s.a. art. 37 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Środek zwalczający bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 232 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.

k.p.a. art. 31 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wniosku o wszczęcie postępowań administracyjnych.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Interes prawny strony w żądaniu podjęcia przez organ administracji decyzji.

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

Termin załatwienia sprawy.

p.o.ś. art. 362 § 2

Prawo ochrony środowiska

Dotyczy wniosku o wszczęcie postępowań administracyjnych.

p.o.ś. art. 374

Prawo ochrony środowiska

Regulacje dotyczące wydawania decyzji przez organy ochrony środowiska.

p.o.ś. art. 323

Prawo ochrony środowiska

Indywidualny interes podmiotów narażonych na uciążliwości chroniony w zasadzie roszczeniami przed sądami powszechnymi.

Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2024 poz 54 art. 362 § 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Dz.U. 2024 poz 54 art. 374

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowania w sprawie nakazania ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko wszczynane są z urzędu, a nie na wniosek strony. • Skarga na bezczynność organu w sprawach wszczynanych z urzędu jest niedopuszczalna.

Odrzucone argumenty

Strona skarżąca (Fundacja) posiadała interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania administracyjnego i mogła skarżyć bezczynność organu.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca nie przewidział sytuacji wszczęcia postępowania na wniosek • nie ma tu zatem zastosowania zasada skargowości • posiadanie przymiotu strony w postępowaniu wszczętym z urzędu nie jest tożsame z uprawnieniem żądania wszczęcia takiego postępowania • zasada oficjalności jaka towarzyszy postępowaniom z zakresu nadzoru budowlanego jest analogiczna do tej w postępowaniach naprawczych wszczynanych z urzędu na podstawie przepisów p.o.ś.

Skład orzekający

Tomasz Dziuk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że skarga na bezczynność organu w sprawach wszczynanych z urzędu jest niedopuszczalna, zwłaszcza w kontekście ochrony środowiska."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie postępowanie administracyjne musi być wszczęte z urzędu. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do spraw, gdzie inicjatywa strony jest dopuszczalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest zrozumienie zasad wszczynania postępowań administracyjnych i konsekwencji błędnego ich stosowania przez strony, co może prowadzić do odrzucenia skargi.

Czy można skarżyć organ za bezczynność, jeśli postępowanie wszczyna się z urzędu? Sąd administracyjny odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst