II SAB/Sz 57/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-07-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenie wychowawcze500 plusbezczynność organuZUSsądy administracyjneodrzucenie skargiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiczynność materialno-techniczna

WSA w Szczecinie odrzucił skargę na bezczynność organu w sprawie wypłaty świadczenia wychowawczego, uznając, że brak wypłaty nie jest czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia wychowawczego "500 plus", wskazując na brak wypłaty za grudzień 2022 r. i styczeń 2023 r. mimo zmiany numeru rachunku bankowego. Organ wyjaśnił, że wypłaty zostały dokonane z opóźnieniem na właściwy rachunek po interwencji skarżącej. Sąd uznał, że brak wypłaty świadczenia nie jest czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a skarga jest niedopuszczalna.

Skarżąca B. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie świadczenia wychowawczego "500 plus". Wniosła o wypłatę świadczenia za grudzień 2022 r. i styczeń 2023 r., wskazując, że mimo poinformowania organu o zmianie numeru rachunku bankowego, wypłaty nie otrzymała. ZUS wyjaśnił, że wypłata za grudzień nastąpiła przed wpłynięciem informacji o zmianie rachunku, a za styczeń z przyczyn technicznych trafiła na stary rachunek. Po interwencji skarżącej, zaległe świadczenia zostały wypłacone w kwietniu 2023 r. Sąd wezwał skarżącą do sprecyzowania przedmiotu skargi, na co nie otrzymał odpowiedzi. W konsekwencji, sąd uznał, że skarga dotyczy niedokonania wypłaty świadczenia. Analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stwierdził, że wypłata świadczenia jest czynnością materialno-techniczną, a nie aktem administracyjnym podlegającym zaskarżeniu. Brak wypłaty również nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W związku z tym, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność organu w zakresie wypłaty świadczenia wychowawczego nie stanowi czynności podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego, ponieważ wypłata świadczenia jest czynnością materialno-techniczną, a nie aktem administracyjnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wypłata świadczenia wychowawczego jest czynnością materialno-techniczną, będącą realizacją uprawnienia przyznanego decyzją, a nie aktem administracyjnym. Z tego względu, ani sama wypłata, ani jej brak (bezczynność) nie mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w tym rodzaje aktów i czynności podlegających zaskarżeniu.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy odrzucenia skargi, w tym pkt 6 - skarga niedopuszczalna.

Pomocnicze

u.p.p.w.d. art. 13a

Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Reguluje przyznawanie świadczenia wychowawczego.

k.p.a. art. 227

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy skarg i wniosków, w tym zaniedbań organów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wypłata świadczenia wychowawczego jest czynnością materialno-techniczną, a nie aktem administracyjnym podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Wypłata świadczenia jest więc czynnością materialno – techniczną, która jest pochodną rozpatrzenia wniosku skarżącej. Czynność ta jako taka nie przesądza zatem o przyznaniu świadczenia, ale stanowi realizację uprawnienia... A contrario nie może nim również być zaniechanie wypłaty świadczenia. Skarga wniesiona na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na które stosownie do art. 3 p.p.s.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, jest skargą niedopuszczalną.

Skład orzekający

Katarzyna Sokołowska

przewodniczący sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

sędzia

Krzysztof Szydłowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że czynności materialno-techniczne, w tym wypłaty świadczeń, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych w trybie skargi na bezczynność lub naruszenie prawa."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, gdzie przedmiotem skargi jest czynność materialno-techniczna, a nie akt administracyjny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej dotyczącej dopuszczalności skargi w sądzie administracyjnym, co jest istotne dla prawników, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Sz 57/23 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-07-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 par. 2 pkt 4, art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu uproszczonym w dniu 20 lipca 2023 r. sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Uzasadnienie
B. B., dalej jako "strona", "skarżąca", wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia "500 plus". Wskazała, że w miesiącu grudniu 2022 r. złożyła do organu informację o zmianie numeru rachunku bankowego, na który należy przekazywać świadczenie. W miesiącu lutym 2023 r. otrzymała informację o wypłacie świadczenia na nowy numer rachunku, ale do dnia wniesienia skargi nie otrzymała wypłaty za miesiące grudzień 2022 r. i styczeń 2023 r.
Skarżąca wyjaśniła, że w dniu [...] lutego 2023 r. złożyła skargę na działanie organu na platformie ZUS, ale nie otrzymała żadnej odpowiedzi, ani wypłaty zaległego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, w związku z uwzględnieniem złożonej skargi. Organ wyjaśnił, że z przeprowadzonego w tej sprawie postępowania wyjaśniającego wynika, iż na z wniosek strony z dnia [...] kwietnia 2022 r. zostało jej przyznane świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy trwający od dnia [...] czerwca 2022 r. do dnia [...] maja 2023 r. Świadczenie, począwszy od dnia [...] czerwca 2022 r. było przekazywane na rachunek bankowy w terminie płatności na dzień 12 każdego miesiąca.
W grudniu 2022 r. strona złożyła nowy wniosek wskazując również nowy numer rachunku bankowego. Pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. strona została poinformowana o tym, że świadczenie będzie wypłacane na wskazany przez nią, nowy rachunek bankowy.
Organ wyjaśnił, że pismo strony, informujące o zmianie rachunku wpłynęło w dniu 29 grudnia, a więc już po dokonaniu wypłaty za ten miesiąc. Natomiast z przyczyn technicznych wypłata za miesiąc styczeń została przekazana jeszcze na stary rachunek bankowy. Organ potwierdził złożenie przez stronę skargi z dnia [...] lutego 2023 r. i wskazał, że na skutek tej interwencji świadczenie za miesiące grudzień 2022 r. i styczeń 2023 r. zostało przekazane na właściwy rachunek bankowy w dniu [...] kwietnia 2023 r.
Sąd, zarządzeniem z dnia [...] maja 2023 r., wezwał skarżącą do zajęcia stanowiska, czy w związku z treścią odpowiedzi na skargę i wnioskiem organu o umorzenie postepowania z uwagi na wypłatę zaległego świadczenia, podtrzymuje skargę, pod rygorem przyjęcia, że skargę podtrzymuje. Nadto wezwano skarżącą do wskazania, czy wnosi skargę na niedokonanie wypłaty świadczeń za miesiące grudzień 2022 r. i styczeń 2023 r., czy też wnosi skargę na nierozpatrzenie jej skargi z dnia [...] lutego 2023 r., złożonej na platformie ZUS, w terminie 7 dni - pod rygorem przyjęcia, że składa skargę na niedokonanie wypłaty świadczeń.
Skarżąca korespondencję odebrała w dniu [...] czerwca 2023 r. i w zakreślonym terminie nie udzieliła odpowiedzi. Sąd przyjął zatem, że skarga dotyczy bezczynności organu w związku z niedokonanie wypłaty świadczenia wychowawczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Zakres kognicji sądów administracyjnych określony został w art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.".
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych
w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że – w ocenie Sądu, skarga w wypadkach określonych w art. 3 pkt 4 p.p.s.a. przysługuje na takie czynności organu, z których wynikają dla strony określone prawa bądź obowiązki, a działanie organu w takiej formie wynika z przepisów prawa.
Na gruncie badanej sprawy, uprawnienie skarżącej do otrzymania świadczenia wychowawczego zostało określone informacją z dnia [...] maja 2022 r. o jego przyznaniu. Wypłata świadczenia jest więc czynnością materialno – techniczną, która jest pochodną rozpatrzenia wniosku skarżącej. Czynność ta jako taka nie przesądza zatem o przyznaniu świadczenia, ale stanowi realizację uprawnienia, o którym rozstrzygnięto w formie przewidzianej art. 13a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2023 r. poz. 810 – j.t.). Z powyższych względów wypłata świadczenia nie stanowi czynności, która mogłaby być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. A contrario nie może nim również być zaniechanie wypłaty świadczenia. Brak aktywności organu w tym zakresie, jakkolwiek naganny i świadczący o niewłaściwej organizacji pracy, może zostać objęty skargą, o której mowa w Dziale VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". Niewątpliwie, zdaniem Sądu, sytuacja opisana w skardze mogła stanowić zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie spraw, o którym mowa w art. 227 k.p.a.
Jak wynika ze skargi i przedłożonych Sądowi akt, skarżąca z takiej możliwości skorzystała i na skutek jej interwencji świadczenie, chociaż ze zwłoką, zostało wypłacone, co nie zwalnia organu od obowiązku rozpatrzenia skargi złożonej w tym trybie.
Skarga wniesiona na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na które stosownie do art. 3 p.p.s.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, jest skargą niedopuszczalną. Podobnie niedopuszczalną jest skarga na bezczynność w tym zakresie. Skoro bowiem nie można wnieść skargi na czynność, to nie można również zaskarżyć bezczynności organu, który czynności tej nie podejmuje.
Z powyższych względów skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI