II SAB/Gl 175/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-11-27
NSAbudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanybezczynność organuskargaprawo budowlanezbiorniki na nieczystościwspółdziałanie organówKPAodrzucenie skargi

Podsumowanie

WSA w Gliwicach odrzucił skargę Wójta Gminy na bezczynność PINB, uznając pismo za wniosek o współdziałanie organów, a nie skargę w rozumieniu KPA, ani wniosek o wszczęcie postępowania.

Wójt Gminy M. złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w B., domagając się kontroli legalności i szczelności szamb. Sąd uznał, że pismo Wójta nie było skargą na bezczynność ani wnioskiem o wszczęcie postępowania, lecz wnioskiem o współdziałanie organów na podstawie art. 7b KPA. W związku z tym skarga została odrzucona jako niedopuszczalna, a organ nadzoru budowlanego nie naruszył przepisów KPA, traktując pismo jako wniosek o współdziałanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Wójta Gminy M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w B. Skarga dotyczyła braku reakcji PINB na wniosek Wójta z 26 września 2023 r. o zbadanie legalności i szczelności zbiorników na nieczystości ciekłe. Sąd stwierdził, że pismo Wójta nie było skargą w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), ponieważ nie formułowało zastrzeżeń co do działania organu, lecz było prośbą o podjęcie czynności kontrolnych i przekazanie informacji. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 222 KPA, o charakterze pisma decyduje jego treść. Ponadto, sąd uznał, że pismo nie było wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie legalności obiektów budowlanych, ponieważ takie postępowania wszczyna się z urzędu (art. 53a Prawa budowlanego) lub wymagałoby ono statusu strony, którego Wójt nie posiadał w tym kontekście. Sąd zakwalifikował pismo jako wniosek o współdziałanie organów na podstawie art. 7b KPA, które nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W konsekwencji, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna, a organ nadzoru budowlanego nie naruszył przepisów KPA, traktując pismo jako wniosek o współdziałanie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie pismo nie stanowi skargi na bezczynność w rozumieniu KPA, lecz wniosek o współdziałanie organów na podstawie art. 7b KPA.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że treść pisma Wójta nie wskazywała na negatywną ocenę działania organu ani naruszenie praworządności, lecz na prośbę o podjęcie czynności kontrolnych i przekazanie informacji. Zgodnie z art. 222 KPA, o charakterze pisma decyduje jego treść. Ponadto, sąd podkreślił, że takie żądanie mieści się w ramach współdziałania organów administracji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

PPSA art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

KPA art. 222

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 7b

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 53a § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

PPSA art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 58 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 232 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

KPA art. 227

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 221 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 83

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 62 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.cz.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 3a i 3b

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.cz.p.g. art. 6 § ust. 5aa

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.cz.p.g. art. 3 § ust. 3

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

rozp. o skargach i wnioskach art. 8

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków

rozp. o skargach i wnioskach art. 8 § ust. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo Wójta Gminy nie było skargą na bezczynność w rozumieniu KPA, lecz wnioskiem o współdziałanie organów. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w zakresie wniosku o współdziałanie. Postępowanie w sprawie legalności obiektów budowlanych wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek.

Godne uwagi sformułowania

o tym, że pismo jest skargą albo wnioskiem decyduje treść pisma a nie jego forma zewnętrzna nie budzi wątpliwości, że wspomniane uregulowanie należy rozumieć w kontekście art. 221 § 1 i 2 cytowanego Kodeksu nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych jest to de facto - jak zasygnalizowano powyżej - wniosek organu administracji publicznej o podjęcie przez inny organ czynności w ramach współdziałania pomiędzy tymi organami Działania podejmowane w ramach owego współdziałania (...) nie stanowią decyzji, postanowień ani też innych aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stąd brak jest możliwości skutecznego zaskarżenia do sądu administracyjnego bezczynności organu w sprawach, które - jak ma to miejsce w rozpoznanym przypadku - dotyczą tego rodzaju działań.

Skład orzekający

Stanisław Nitecki

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Dobrowolski

sędzia

Wojciech Gapiński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że pismo organu administracji skierowane do innego organu z prośbą o podjęcie czynności kontrolnych i przekazanie informacji, w celu wykorzystania ich w prowadzonym przez siebie postępowaniu, nie stanowi skargi na bezczynność w rozumieniu KPA, lecz wniosek o współdziałanie organów, który nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współdziałania organów administracji publicznej i interpretacji przepisów KPA oraz Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje subtelne rozróżnienie między skargą na bezczynność a wnioskiem o współdziałanie organów, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Wyjaśnia granice kognicji sądów administracyjnych.

Czy prośba o pomoc między urzędami to skarga na bezczynność? WSA w Gliwicach wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SAB/Gl 175/24 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Grzegorz Dobrowolski
Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Gapiński
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Wojciech Gapiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zbadanie legalności obiektów budowlanych postanowił: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Pismem z 8 sierpnia 2024 r. Wójt Gminy M. (dalej jako skarżący) wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. polegającą na braku podjęcia czynności wskazanych w jego piśmie z 26 września 2023 r. nr [...], w którym zwrócił się doń o weryfikację szczelności oraz legalności wybudowanych zbiorników na nieczystości ciekłe (szamb) zlokalizowanych na nieruchomościach będących w zarządzie Spółki W. obejmujących działki o nr ewid. 1 i 2, położonych w P. Skarżący zażądał od organu nadzoru budowlanego do dokonania czynności będących jego ustawowym obowiązkiem wynikającym z art. 83 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725) oraz do udzielenia mu pisemnej odpowiedzi na powołane pismo z 26 września 2023 r., poprzez wskazanie: czy zbiorniki na nieczystości ciekłe zlokalizowane na powyższych nieruchomościach są szczelne, czy zbiorniki na nieczystości ciekłe zlokalizowane na terenach będących własnością Spółki W. zostały wybudowane zgodnie z przepisami ustawy - Prawo budowlane oraz czy właściciele budynków zlokalizowanych na terenie tych działek posiadają wymagane prawem pozwolenia na budowę względnie "przyjęte bez sprzeciwu zgody na wykonanie robót budowlanych od właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej". Nadto zażądano zasądzenia od powyższego organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w ramach kontroli realizacji przez właścicieli nieruchomości obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 3a i 3b ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r., poz. 399), przeprowadzonej w trybie art. 6 ust. 5aa tej ustawy, dokonał weryfikacji dokumentów przedstawionych przez wskazaną wyżej Spółkę ustalając, że ilość zużytej wody wielokrotnie przewyższa ilość nieczystości ciekłych, których wywóz został udokumentowany. W tym stanie rzeczy, cytowanym pismem z 26 września 2023 r. nr [...] zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o weryfikację szczelności zbiorników na nieczystości ciekłe zlokalizowanych na przedmiotowych nieruchomościach oraz o sprawdzenie, czy zostały one wybudowane w sposób legalny. W tym miejscu odnotowano, że w odległej przeszłości, a mianowicie pismem z 26 lipca 2004 r. organ nadzoru budowlanego poinformował skarżącego o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących obiektów budowlanych na rzeczonych działkach o nr: 1 i 2 i chociaż zwracano się doń później kilkukrotnie o udzielenie informacji na temat dalszego biegu postępowania w przedmiocie legalności tych obiektów, nie uzyskano wymaganej informacji, zaś ostatnie pismo wystosowane w niniejszym zakresie 30 maja 2024 r., (gdzie wnoszono o podanie, czy Spółka W. przedstawiła komplet dokumentów legalizacyjnych, o które została wezwana) pozostało bez odpowiedzi. Niezależnie od powyższego skarżący zasygnalizował, że jest w posiadaniu pisma Wydziału Architektury Starostwa Powiatowego w B. z 21 marca 2014 r., z którego wynika, że na przestrzeni lat 1999 - 2013 organ ten nie wydał pozwolenia na budowę ani nie przyjął zgłoszenia robót budowlanych obiektów kubaturowych na działce o nr 1. Z informacji tego samego organu wynika również, że wskazana Spółka zwróciła się do Wydziału Architektury z zapytaniem dotyczącym zgłoszenia domków campingowych bez fundamentów, na co udzielono jej odpowiedzi, że budynki campingowe, nawet jeśli nie są na stałe związane z gruntem, wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Z kolei w późniejszym piśmie z 9 listopada 2023 r. wspomniany Starosta podał, że także w okresie od 2014 roku nie wydał pozwolenia na budowę ani nie przyjął zgłoszenia robót budowlanych dotyczących takich obiektów na działkach nr 1 oraz nr 2, a jedynie otrzymał zgłoszenia dotyczące przebudowy sieci rozdzielczo-oświetleniowej, budowy sieci światłowodowej, przebudowy sieci napowietrznej oraz budowy linii kanalizacji kablowej i żadne z tych zgłoszeń nie zostało dokonane przez Spółkę W.
W dalszej części skargi podniesiono, że w reakcji na pismo skarżącego z 26 września 2023 r. organ nadzoru budowlanego, pismem z 17 października 2023 r. zwrócił się do niego o wskazanie na jakiej podstawie wnosi o przeprowadzenie kontroli na przedmiotowych działkach, na co odpowiedziano mu pismem z 8 listopada 2023 r., w którym wskazano, że konieczność taka spowodowana jest ustaleniami kontroli realizacji przez właścicieli nieruchomości obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 3a i 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Następnie, pismem z 7 lutego 2024 r. organ nadzoru budowlanego powołując się na § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. poz. 460 wezwał skarżącą do uzupełnienia i sprecyzowania jej skargi, poprzez podanie lokalizacji spornych zbiorników na ścieki (nr działki) wraz ze wskazaniem budynków, do obsługi których służą oraz do skonkretyzowania - co do poszczególnych zbiorników - wątpliwości dotyczących ich stanu technicznego, popartych wynikami ustaleń kontroli przeprowadzonej w trybie art. 6 ust. 5a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Odpowiedzi skarżący udzielił pismem z 14 lutego 2024 r., gdzie wyjaśniono, że pismo z 26 września 2023 r. nie stanowi skargi a prośbę o podjęcie działań w zakresie kompetencji posiadanych przez organ nadzoru budowlanego, ponownie wyjaśniono przesłanki, jakie legły u podstaw wniosku o weryfikację szczelności zbiorników na nieczystości ciekłe oraz sprawdzenie ich legalności wskazując na znaczną różnicę pomiędzy ilością pobranej wody a udokumentowaną ilością odebranych ścieków oraz na położenie objętej wnioskiem nieruchomości w pobliżu zbiornika wodnego [...]. Pismem z 6 marca 2024 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. pozostawił skargę bez rozpoznania na podstawie § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia z 8 stycznia 2002 r. podnosząc, że jest ona zbyt ogólnikowa i mimo uzupełnienia nadal nie można należycie ustalić jej przedmiotu.
Zważywszy powyższe skarżący raz jeszcze podkreślił, że jego pismo z 26 września 2023 r. nie jest skargą w rozumieniu art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego, na co wyraźnie zwracał uwagę organowi nadzoru budowlanego, lecz wnioskiem o podjęcie czynności kontrolnych, który należycie umotywował wskazując stosowne przesłanki uzasadniające ich przeprowadzenie w swoich pismach z 8 listopada oraz z 14 lutego 2024 r.
Następnie wskazał, że pismem z 9 kwietnia 2024 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., jednak skarga ta została odrzucona postanowieniem z 27 czerwca 2024 r. (sygn. akt II SAB/Gl 108/24) z uwagi na brak wyczerpania trybu zaskarżenia, to jest brak poprzedzenia skargi ponagleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący dodał, że złożył owe ponaglenie 10 lipca 2024 r. jednak w odpowiedzi udzielonej pismem z 2 sierpnia 2024 r. organ wyższego stopnia - Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego w Katowicach poinformował go, że nie może ono być rozpatrzone, gdyż jest to środek prawny służący do usunięcia stanu bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi, jako że organ nadzoru budowlanego udzielił stronie odpowiedzi na skargę indywidualną czyniąc to w piśmie z 17 października 2023 r. Zdaniem skarżącego, organ wyższego stopnia nie dostrzegł, że złożone w sprawie pismo było wnioskiem (podaniem) o podjęcie działań mających na celu zapobieganie nadużyciom, poprzez przeprowadzenie kontroli szczelności zbiorników na nieczystości ciekłe i jakkolwiek wywodził, że w świetle art. 53a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane postępowanie dotyczące legalności obiektów budowlanych może być wszczęte wyłącznie z urzędu, to jednak w świetle art. 83 w związku z art. 62 ust. 3 tej regulacji, na organie nadzoru budowlanego, w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, spoczywa obowiązek przeprowadzenia kontroli, a także żądania przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części. Za obowiązkiem podjęcia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. takich działań przemawia dodatkowo fakt, że organ ten prowadził już w przeszłości postępowanie dotyczące legalności robót budowlanych na spornych działkach.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej odrzucenie ewentualne oddalenie bądź umorzenie postępowania. W uzasadnieniu podkreślono, że żądanie zgłoszone przez skarżącego sformułowane zostało w sposób ogólnikowy oraz mało precyzyjny i nawet pomimo stosowanego wezwania nie zostało przezeń dostatecznie skonkretyzowane ani też poparte odpowiednimi dokumentami pozwalającymi na identyfikację, o jakie zbiorniki na ścieki ma chodzić, w tym ewidencją zbiorników wskazaną w art. 3 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obowiązek prowadzenia której spoczywa na gminie. W zakresie obejmującym weryfikację legalności budynków wraz ze zbiornikami z nowopowstałej zabudowy organ nadzoru budowlanego podniósł, że prowadzi czynności wyjaśniające, w wyniku których ustalono przesłanki do wdrożenia względem wielu skonkretyzowanych obiektów licznych czynności kontrolnych oraz postępowań w sprawie ich legalności na działkach nr 1 oraz nr 2 położonych w P. W tym miejscu podkreślono, że skarżący został poinformowany o sposobie załatwienia sprawy pismem z 6 sierpnia 2024 r. oraz - powtarzając wywody podniesione w tym piśmie - dodano, że ilość obiektów budowlanych stanowiących odrębne przedmioty spraw, angażujących istotne nakłady czasu w celu przeprowadzenia kompleksowych procedur dowodowych i rozstrzygnięć w wyżej wymienionych sprawach obiektywnie zaburzyłaby wykonywanie obowiązków służbowych pracowników inspektoratu w innych toczących się postępowaniach, wobec czego czynności w niniejszej sprawie są realizowane według ustalonego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skargę w niniejszej sprawie należało uznać za niedopuszczalną.
Kognicja sądów administracyjnych została wyznaczona w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935). W myśl tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; (5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; (6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; (7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; (8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; (9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Wójt Gminy M. wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie podjęcia czynności, których domagał się od niego w swoim piśmie z 26 września 2023 r., w której zażądał weryfikacji szczelności oraz legalności wybudowanych zbiorników na nieczystości ciekłe (szamb) zlokalizowanych na nieruchomościach będących w zarządzie Spółki W. obejmujących działki o nr ewid. 1 i 2, położonych w P. oraz przekazania mu informacji o wynikach podjętych działań.
Odnosząc się do tej skargi w pierwszej kolejności przyjdzie podkreślić, że organ nadzoru budowlanego dokonał błędnej weryfikacji powyższego pisma nadając mu bieg jako skardze w rozumieniu przepisów Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, na taki charakter wspomnianego pisma nie wskazuje rodzaj wyrażonego w nim żądania. Wymaga podkreślenia, że stosownie do brzmienia art. 227 powołanego Kodeksu, przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wyznaczony w ten sposób zakres ma charakter otwarty, przy czym nie budzi wątpliwości, że wspomniane uregulowanie należy rozumieć w kontekście art. 221 § 1 i 2 cytowanego Kodeksu. To zaś oznacza, że przedmiotem skargi może być każda negatywna ocena działalności podmiotu powołanego do wykonywania zadań państwa (w szczególności organu administracji) czy też innego podmiotu, np. organizacji społecznej, któremu zlecono zadania z zakresu administracji publicznej oraz ich pracowników i funkcjonariuszy, czyli innymi słowy wszelkie okoliczności, z których wynika niezadowolenie z działania lub zaniechania podmiotów wymienionych w powołanym art. 221 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 lipca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1427/12, publ. LEX nr 1218324 oraz wyrok tutejszego Sądu z 2 listopada 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 107/23, publ. LEX nr 3630263, a także M. Jaśkowska, M Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel - "Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego" - uwagi do art. 227, publ. Lex 2024 r.). Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 222 cytowanego Kodeksu, o tym, czy pismo jest skargą albo wnioskiem decyduje treść pisma a nie jego forma zewnętrzna. W tym zaś aspekcie, treść pisma skarżącego z 26 września 2023 r. nie daje podstaw do tego, aby uznać je za skargę, gdyż nie formułuje ono zastrzeżeń w odniesieniu do działań bądź zaniechań organu administracji publicznej czy innego z opisanych wyżej podmiotów ani też sygnalizacji o nieprawidłowościach w jego funkcjonowaniu, lecz wskazuje jednoznacznie, że intencją skarżącego było uzyskanie od organu nadzoru budowlanego informacji dotyczących stanu technicznego oraz legalności wybudowania obiektów budowlanych, które to informacje rzeczony organ był uprawniony ustalić w toku czynności kontrolnych realizowanych w ramach kompetencji posiadanych na mocy art. 83 ustawy - Prawo budowlane. W tym stanie rzeczy skarżony organ traktując przedmiotowe pismo z 26 września 2023 r. jako skargę w rozumieniu art. 227 w związku z art. 221 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego naruszył art. 222 tego Kodeksu, a konkluzję taką wzmacnia dodatkowo fakt, że skarżący kilkukrotnie kategorycznie podkreślał, iż przedmiotowe pismo nie stanowi skargi, o której mowa w powołanych przepisach.
Powyższe naruszenie prawa nie może jednak powodować uwzględnienia skargi albowiem ta, jak już zaznaczono na wstępie, jest niedopuszczalna, gdyż bezczynność organu w sprawie, jaka powinna zostać tym pismem zainicjowana nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych. Skarżący, który sam jest organem administracji publicznej wystąpił w rzeczonym piśmie z wnioskiem do innego organu o dokonanie ustaleń, a następnie przekazanie informacji, które były mu potrzebne w zakresie postępowania administracyjnego prowadzonego przezeń na podstawie art. 6 ust. 5aa ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, mającego na celu kontrolę realizowania przez właścicieli nieruchomości obowiązków wskazanych w art. 5 ust. 1 pkt 3a i 3b tej ustawy. Oznacza to, że zawarte w powołanym piśmie żądanie dotyczy w istocie rzeczy podjęcia działań w ramach współpracy pomiędzy organami administracji publicznej na zasadzie art. 7b Kodeksu postępowania administracyjnego. Pismo to nie inicjowało więc postępowania administracyjnego, które powinno zakończyć się wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz jego istota polegała na zwróceniu się przez jeden organ administracyjny do drugiego o przeprowadzenie stosownych czynności zmierzających do dokonania ustaleń potrzebnych w ramach prowadzonej przezeń procedury. W szczególności, żądania tego nie można zakwalifikować jako wniosek o wszczęcie przez organ nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego. Po pierwsze bowiem, należy zaakcentować, że w świetle jednoznacznego brzmienia art. 53a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, postępowania uregulowane w Rozdziale 5b (czyli w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy) wszczyna się z urzędu. Postępowania w tego rodzaju sprawach są zatem prowadzone wyłącznie na zasadzie oficjalności, a w rezultacie podmiot wnoszący o zainicjowanie postępowania w niniejszym zakresie nie może skutecznie żądać wszczęcia takiej procedury (vide wyroki NSA: z 7 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 2827/21, publ. Lex nr 3518701 oraz z 23 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 814/22, publ. Lex nr 3610179). Po drugie natomiast, nawet w przypadkach, gdy wszczęcie postępowania może nastąpić na wniosek podmiotu zwracającego się w tej kwestii do organu, jest to możliwe tylko wówczas, gdy wnioskodawca jest stroną postępowania, a zatem, w świetle art. 28 cytowanego Kodeksu, podmiotem, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo żądającym czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący będący organem gminy nie żądał wszczęcia postępowania, o którym mowa Rozdziale 5b ustawy - Prawo budowlane ze względu na interes prawny lub obowiązek tej gminy, lecz jedynie domagał się od organu nadzoru budowlanego podjęcia czynności zmierzających do weryfikacji legalności oraz stanu technicznego obiektów budowlanych, celem uzyskania informacji potrzebnych w postępowaniu, które prowadził na podstawie art. 6 ust. 5aa ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Zważywszy powyższe stwierdzić przyjdzie, że pismo skarżącego nie stanowiło, wbrew twierdzeniom organu nadzoru budowlanego, skargi w rozumieniu przepisów Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, a zarazem nie było wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie Rozdziału 5b ustawy - Prawo budowlane. Treść i charakter wyrażonego w nim żądania wskazuje bowiem, że jest to de facto - jak zasygnalizowano powyżej - wniosek organu administracji publicznej o podjęcie przez inny organ czynności w ramach współdziałania pomiędzy tymi organami. Należy dodać, że nie chodzi tu o współdziałanie w rozumieniu art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż uregulowanie to dotyczy sytuacji, w której przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie) - wówczas zajęcie stanowiska następuje w formie postanowienia, które powinno zostać wydane niezwłocznie jednak nie później niż w terminie 14 dni, i na które służy zażalenie. Powołana norma nie ma jednak w rozpoznanym przypadku zastosowania. Jakkolwiek bowiem trudno kwestionować przydatność ustaleń, dokonania których skarżący domagał się od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. dla postępowania prowadzonego przezeń na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, to jednak brak jest przepisu, który określałby, że wydanie decyzji w takim postępowaniu jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ nadzoru budowlanego. W konsekwencji, za podstawę żądania wyrażonego w piśmie z 26 września 2023 r. można przyjąć wyłącznie zasadę ogólną sformułowaną w art. 7b Kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy. Przepis ten niewątpliwie nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania odpowiednich czynności mieszczących się w zakresie ich kompetencji, zaś granice współdziałania wyznaczono szeroko. Ocena tego zakresu należy do organu występującego z inicjatywą dokonania pewnej czynności, która może wykraczać poza reżim proceduralny wytyczony przepisami Kodeksu, np. zmierzać do pozyskania informacji specjalistycznych w kwestii łączącej się z przedmiotem postępowania (jej wykorzystanie w toku postępowania byłoby jednak zawsze objęte rygorami narzuconymi przez Kodeks i przepisy szczególne). Swoboda współdziałania jest ograniczona frazą, na którą składają się wskazane uprzednio określenia: "interes społeczny i słuszny interes obywateli", jak również "sprawność postępowania". Osobliwość klauzuli ukształtowanej przepisem art. 7b polega na tym, że jest ona źródłem roszczeń typu proceduralnego w obrębie samej administracji, a nie - jak w przypadku innych zasad ogólnych - pomiędzy jednostką i administracją (vide: Z. Kmieciak, J. Wegner, M Wojtuń. "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", uwagi dotyczące art. 7b, publ. WKP 2023 r.). Działania podejmowane w ramach owego współdziałania (za wyjątkiem postanowienia wskazanego we wspomnianym art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego) nie stanowią decyzji, postanowień ani też innych aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stąd brak jest możliwości skutecznego zaskarżenia do sądu administracyjnego bezczynności organu w sprawach, które - jak ma to miejsce w rozpoznanym przypadku - dotyczą tego rodzaju działań.
Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono po myśli art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 powyższej ustawy z uwagi na fakt, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę