Orzeczenie · 2025-12-19

II SAB/Gl 157/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-12-19
NSAochrona środowiskaWysokawsa
ochrona środowiskabezczynność organuprawo administracyjneuciążliwośćkotłownia węglowapostępowanie administracyjnezasada oficjalnościskarga administracyjna

Sprawa dotyczyła skargi E. K. na bezczynność Prezydenta Miasta T. w przedmiocie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, wynikającego z eksploatacji kotła węglowego. Skarżąca od lat domagała się działań organu w związku z uciążliwościami. Po umorzeniu postępowania w sprawie ponaglenia przez SKO, skarżąca wniosła skargę do WSA na bezczynność Prezydenta. Sąd administracyjny odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. Uzasadnienie opierało się na przepisach Prawa ochrony środowiska, które stanowią, że postępowanie w sprawie nakazania działań ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko wszczyna się z urzędu (art. 375 p.o.ś.). W związku z tym, ustawa nie przewiduje możliwości wszczęcia takiego postępowania na wniosek strony, a tym samym nie przysługuje jej prawo do wniesienia ponaglenia ani skargi na bezczynność organu. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, w tym uchwałę II OPS 2/25, która potwierdza, że w postępowaniach wszczynanych z urzędu przepis art. 61a § 1 k.p.a. nie stwarza podstawy do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a brak reakcji organu nie może być kwestionowany w drodze ponaglenia ani skargi na bezczynność.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska o niedopuszczalności skargi na bezczynność w sprawach wszczynanych z urzędu, zwłaszcza w kontekście ochrony środowiska.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie administracyjne musi być wszczęte z urzędu, a nie na wniosek strony.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko wszczynane jest z urzędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu jest niedopuszczalna w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa ochrony środowiska (art. 375 p.o.ś.) stanowią, że postępowanie w sprawie nakazania działań ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko wszczyna się z urzędu. Ustawa nie przewiduje możliwości wszczęcia takiego postępowania na wniosek strony. W związku z tym, ponaglenie i skarga na bezczynność organu w tej materii są niedopuszczalne, ponieważ nie toczy się żadne postępowanie, które mogłoby być przedmiotem zarzutu bezczynności.

Czy osoba fizyczna dotknięta uciążliwościami środowiskowymi ma prawo żądać wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia obowiązków na podmiot korzystający ze środowiska?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Osoba fizyczna ma interes prawny w żądaniu podjęcia działań przez organ, ale nie ma prawa żądać wszczęcia postępowania, które z mocy prawa wszczynane jest z urzędu.

Uzasadnienie

Choć osoba fizyczna dotknięta uciążliwościami ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., posiadanie przymiotu strony w postępowaniu wszczętym z urzędu nie jest tożsame z uprawnieniem do żądania wszczęcia takiego postępowania. Środki administracyjne w interesie publicznym są stosowane z urzędu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalna.

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.

p.o.ś. art. 375

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

Postępowanie w sprawie wydania decyzji, o których mowa we wcześniejszych przepisach, wszczyna się z urzędu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.ś. art. 363 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

Określa decyzje nakładające obowiązki w sytuacji negatywnego oddziaływania na środowisko.

p.o.ś. art. 323

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

Indywidualny interes podmiotów narażonych na uciążliwości i naruszenia wymagań ochrony środowiska chroniony jest w zasadzie tylko roszczeniami, które mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy interesu prawnego strony.

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis nie stwarza podstawy prawnej do wydania postanowienia odmownego w sprawach wszczynanych z urzędu.

k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy ponaglenia na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.

Dz.U. art. 2024 poz 935

Dziennik Ustaw

Tekst jednolity Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dz.U. art. 2024 r., poz. 54

Dziennik Ustaw

Prawo ochrony środowiska.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawach nakazania działań ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. • Ponaglenie i skarga na bezczynność są niedopuszczalne, gdy nie toczy się postępowanie administracyjne. • Zasada oficjalności postępowania wyklucza możliwość żądania jego wszczęcia przez stronę.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca nie przewidział sytuacji wszczęcia postępowania na wniosek • nie ma tu zatem zastosowania zasada skargowości • posiadanie przymiotu strony w postępowaniu wszczętym z urzędu nie jest tożsame z uprawnieniem żądania wszczęcia takiego postępowania • skarga stanowi skargę niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skład orzekający

Rafał Wolnik

przewodniczący-sprawozdawca

Tomasz Dziuk

członek

Artur Żurawik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska o niedopuszczalności skargi na bezczynność w sprawach wszczynanych z urzędu, zwłaszcza w kontekście ochrony środowiska."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie administracyjne musi być wszczęte z urzędu, a nie na wniosek strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wszczynania postępowań administracyjnych z urzędu, co może być nieoczywiste dla obywateli. Pokazuje, jak formalne wymogi mogą wpływać na możliwość dochodzenia praw.

Czy możesz skarżyć organ na bezczynność, jeśli postępowanie wszczyna się z urzędu? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst