II SAB/Gl 153/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-11-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowybezczynność organuprzewlekłość postępowaniakodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiterminy załatwiania sprawdecyzja administracyjnaorgan administracji publicznejskarga administracyjna

WSA w Gliwicach zobowiązał Prezydenta Miasta do wydania decyzji o warunkach zabudowy w terminie 30 dni, stwierdzając bezczynność organu, ale nie rażące naruszenie prawa.

Spółka złożyła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez SKO, organ dwukrotnie wzywał spółkę do uzupełnienia wniosku, a następnie pozostawił sprawę bez rozpoznania. WSA uznał, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. było niezasadne, ponieważ wezwania dotyczyły kwestii merytorycznych, a nie formalnych braków. Sąd zobowiązał organ do wydania decyzji w terminie 30 dni, stwierdził bezczynność, ale nie rażące naruszenie prawa, i oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Spółka M. sp. z o. o. sp. k. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy terenu. Skarżąca podnosiła zarzut naruszenia terminów do załatwienia sprawy. Po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, organ pierwszej instancji dwukrotnie wzywał spółkę do uzupełnienia wniosku (m.in. o opis inwestycji, analizę ruchu, kopię mapy zasadniczej) pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania. Spółka kwestionowała zasadność tych wezwań, wskazując, że dotyczą one kwestii merytorycznych, a nie formalnych braków wniosku. WSA w Gliwicach uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność organu. Sąd podkreślił, że art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, a nie kwestii merytorycznych, które wymagają wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy, organ pierwszej instancji zobowiązany jest do merytorycznego rozpoznania sprawy, a nie do pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie braków formalnych. Sąd zobowiązał Prezydenta Miasta do wydania aktu w terminie 30 dni, stwierdził bezczynność, ale nie rażące naruszenie prawa, i oddalił skargę w pozostałym zakresie, zasądzając od organu na rzecz skarżącej 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. nie jest uzasadnione, gdy wezwanie dotyczy kwestii merytorycznych, a nie formalnych braków wniosku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie uniemożliwia nadanie mu biegu. Nie może być on stosowany do oceny merytorycznej wniosku ani do żądania dodatkowych dokumentów w ramach postępowania dowodowego. Po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy, organ pierwszej instancji jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (32)

Główne

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § par. 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 149 § par. 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § par. 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § par. 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 64 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 35 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 35 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 4 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. przez organ, który pozostawił wniosek bez rozpoznania na podstawie wezwań dotyczących kwestii merytorycznych, a nie formalnych braków. Obowiązek organu do merytorycznego rozpoznania sprawy po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu, że wezwania do uzupełnienia wniosku były uzasadnione i stanowiły podstawę do pozostawienia sprawy bez rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie mu biegu. Po uchyleniu decyzji przez organ drugiej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organ pierwszej instancji nie może pozostawić sprawy bez rozpoznania, gdyż na tym etapie nie ocenia już podania (wniosku) od strony formalnej (art. 64 § 2 k.p.a.), ale rozstrzyga sprawę merytorycznie.

Skład orzekający

Edyta Kędzierska

przewodniczący

Aneta Majowska

sprawozdawca

Krzysztof Nowak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 64 § 2 k.p.a. w kontekście bezczynności organu i obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, w których organ pozostawia wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje typowy problem proceduralny w administracji, gdzie organ próbuje uniknąć merytorycznego rozstrzygnięcia poprzez stosowanie przepisów o brakach formalnych. Wyrok WSA jasno wskazuje na granice stosowania art. 64 § 2 k.p.a.

Organ nie chce wydać decyzji? Sąd przypomina: braki formalne to nie pretekst do unikania merytorycznego rozstrzygnięcia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Gl 153/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Edyta Kędzierska /przewodniczący/
Krzysztof Nowak
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 37 par. 1 pkt 1, art. 64 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 par. 1 pkt 1, pkt 3, par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. sp. z o. o. sp. k. w K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta B. w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta B. do wydania aktu w terminie 30 dni, od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że Prezydent Miasta B. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta Miasta B. na rzecz skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem nadanym dnia 25 sierpnia 2025 r. M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: skarżąca Spółka), wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B., podnosząc zarzut naruszenia art. 35 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w zw. art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. z 2024 r., poz. 1130 z późn. zm., dalej: u.p.z.p.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy, oraz wnosząc o: zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia akt organowi, wymierzenie organowi grzywny w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania, orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że sprawa toczy się z wniosku z dnia 4 kwietnia 2024 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia 17 października 2024 r. została uchylona decyzją organu odwoławczego, a postanowieniem z dnia 6 lutego 2025 r. Wojewoda wymierzył organowi pierwszej instancji karę pieniężna w wysokości 53.500 zł w związku z przekroczeniem terminu na wydanie decyzji o 107 dni oraz wskazał na zaistniałe błędy proceduralne.
W ocenie Spółki, działania organu po uchyleniu decyzji z dnia 17 października 2024 r. stanowiły czynności pozorne, które nie zostały oparte na podstawach prawnych. Spółka złożyła bowiem kompletny wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, który pozostawiono bez rozpoznania. Organ nie wydał decyzji przez okres ponad 7 miesięcy od zwrotu akt z organu odwoławczego. Zauważyła, że w dniu 31 stycznia 2025 r. organ wystosował wezwanie, na które Spółka niezwłocznie udzieliła wyjaśnień, wskazując, że wszystkie punkty wezwania są nieuzasadnione i niepoparte przepisem prawa. Podała, że w decyzji o warunkach zabudowy nie określa się zasad korzystania z drogi publicznej, brak podstaw do badania przepustowości i wydolności drogi publicznej, jak też wydolności układu komunikacyjnego, na działkach nr[...], [...],[...] brak możliwości zaprojektowania obiektu handlu wielkopowierzchniowego jak również na tych działkach taki obiekt nie istnieje, nadto na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy nie mają również zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1518).
Zdaniem Spółki wezwanie o uzupełnienie braków, których uzupełnienie nie wynika wprost z przepisów prawa nie może przesądzać o przesłance pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Zauważyła też, że o zakresie wniosku decyduje Inwestor, a organ nie może wniosku tego zmieniać, lecz powinien dokonać jego analizy, a następnie podjąć decyzję kończącą postępowanie na podstawie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Działania organu w rozpoznawanej sprawie Spółka oceniła jako pozostające w oczywistej sprzeczności z art. 12, art. 35 i art. 36 k.p.a. oraz podważające zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej wyrażoną w art. 8 k.p.a. Końcowo Skarżąca podkreśliła, że sprawa z wniosku z dnia 4 kwietnia 2024 r. zakończyła się rozstrzygnięciem merytorycznym przez wydanie decyzji z dnia 17 października 2024 r., zatem niezrozumiałe jest, że po jej uchyleniu, pozostawiono wniosek bez rozpoznania. Żaden z punktów wezwania nie dotyczył braków formalnych wniosku uzasadniających zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a., a organ mógł zakończyć postępowanie wydaniem decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy. Powyższe w ocenie Spółki, czyni zasadną skargę na bezczynność organu.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B., reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie od Skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając to stanowisko organ wyjaśnił, że w decyzji kasatoryjnej organu odwoławczego z dnia 10 stycznia 2025 r. zostały sformułowane wskazania dla organu, i rozpatrując ponownie sprawę organ 31 stycznia 2025 r. skierował do Spółki w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wezwanie do uzupełnienia wniosku pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania, a następnie dnia 21 lutego 2025 r. ponowił wezwanie. Skarżąca nie zastosowała się do części wezwania organu, zatem działając zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. organ pozostawił sprawę bez rozpoznania. Skarżąca w dniu 17 marca 2025 r. złożyła ponaglenie, postanowieniem z 31 marca 2025 r., znak [...], organ wyższego stopnia stwierdził, że Prezydent Miasta nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W dalszej części organ przedstawił ustalenia czynione w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, zaznaczył, że z uwagi na funkcjonalne powiązanie terenu objętego wnioskiem z działką nr [...] z istniejącym już obiektem wielkopowierzchniowym, oraz z dalszymi nieruchomościami Spółki, realizacja planowanego układu dróg wewnętrznych może doprowadzić do skomunikowania kompleksu obiektów wielkopowierzchniowych generujących bardzo duże natężenie ruchu drogowego. Rozpoznanie sprawy powinno zatem zostać poprzedzone analizą uwzględniającą wielkość i specyfikę ruchu, który generowany będzie w związku z realizacją planowanej inwestycji przy uwzględnieniu całego zamierzenia budowlanego inwestora, a tego typu analiza ruchu nie została dotychczas przeprowadzona. Wskazał też na konieczność uwzględnienia stanowiska zarządcy drogi, ponieważ planowana inwestycja obejmuje teren, który przylega do drogi ul. [...] - drogi publicznej, zaś stosownie do pisma Miejskiego Zarządu Dróg z dnia 19 lipca 2024 r., niezbędne jest określenie ruchu, jaki ma być generowany przez inwestycję, którą zjazd ma obsługiwać. Wyjaśnił, że na przeszkodzie rozpoznaniu sprawy stanęły aspekty związane z bezpieczeństwem ruchu drogowego i nieudzielenie przez Spółkę informacji, które pozwoliłyby na dokonanie ustaleń co do charakteru planowanego przedsięwzięcia w kontekście jego wpływu na zmianę obsługi komunikacyjnej terenu inwestycji, a zwłaszcza zmianę ruchu drogowego. Przedmiotem wezwań było zatem przedłożenie jednoznacznego opisu planowanej inwestycji oraz analizy ruchu, a także wymaganej przepisami kopii mapy zasadniczej. W tych okolicznościach, zdaniem organu, wezwanie Skarżącej Spółki w trybie art. 64 § 2 k.p.a. było uzasadnione, a niezastosowanie się do niego słusznie spowodowało pozostawienie sprawy bez rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13, na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Z kolei w myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia został spełniony (pismo z dnia 12 marca 2025 r., karta nr 134 akt administracyjnych), skarga jest zatem dopuszczalna.
Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Uwzględniając skargę, Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W obowiązującym stanie prawnym, bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., natomiast przewlekłość - w treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
W postępowaniu sądowym wszczętym skargą na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania sąd nie bada zgodności z prawem określonego aktu lub czynności organu administracji, lecz poddaje kontroli ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie, a także ocenia, czy działania podejmowane przez organ administracji w trakcie prowadzonego postępowania zmierzały do jej merytorycznego załatwienia. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się tu zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 k.p.a., przedłużonym na zasadach określonych w art. 36 tego Kodeksu ewentualnie w innym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, terminie, a także czy czynności organu podejmowane w ramach prowadzonego postępowania były zasadne i adekwatne do okoliczności sprawy.
Analiza przeprowadzona w niniejszym postępowaniu, na skutek wniesionej skargi, prowadzi do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie bezczynności organu. Kluczową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w sprawie pozostawało, czy nieuczynienie w pełni zadość wezwaniu z dnia 31 stycznia 2025 r. oraz wezwaniu z dnia 21 lutego 2025 r., jest brakiem formalnym, o którym stanowi przepis art. 64 § 2 k.p.a., uzasadniającym pozostawienie wniosku w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy bez rozpoznania. Stosownie do art. 4 ust. 2 u.p.z.p, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji innych niż inwestycje celu publicznego, ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy określa art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Zastrzec jednocześnie należy, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależało wyłącznie od oceny prawidłowości zastosowania przez organ art. 64 § 2 k.p.a. w stosunku do wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. W myśl art. 64 k.p.a., jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania (§ 1). Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (§ 2). Nie wszystkie jednak spośród wymagań podań przewidzianych przez przepisy szczególne mają charakter formalny. Niektórym wymaganiom przypisuje się charakter merytoryczny. To rozróżnienie ma istotne znaczenie z punktu widzenia zasad stosowania art. 64 § 2 k.p.a.
W ocenie Sądu zakwestionowanie przez Skarżącą zasadności wystosowanych wezwań (pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania), nie uzasadniało na gruncie rozpoznawanej sprawy zastosowania skutków przewidzianych przez art. 64 § 2 k.p.a., lecz kwestia ta wymaga merytorycznej oceny przedstawionego przez stronę wniosku jak i dalszej zgromadzonej dokumentacji, oraz wydania rozstrzygnięcia.
Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy, wniosek Spółki o ustalenie warunków zabudowy wpłynął do organu w dniu 4 kwietnia 2024 r. (karta nr 1-5 akt administracyjnych), organ pismem z dnia 24 kwietnia 2024 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie Prezydent Miasta decyzją z dnia 17 października 2024 r. nr [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji: budowa drogi wewnętrznej na nieruchomości oznaczonej jako działki [...], [...],[...] obręb [...] przy ul.[...] w B., następnie po rozpoznaniu odwołania Spółki z dnia 23 października 2024 r. (karta nr 82 akt administracyjnych), Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 stycznia 2025 r. nr [...] uchyliło decyzję z dnia 17 października 2024 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia (karta nr 100 akt administracyjnych). Ponownie rozpoznająca sprawię, organ wezwał Skarżącą Spółkę pismem z dnia 31 stycznia 2025 r. do uzupełnienia wniosku pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania, przez przedłożenie kopii mapy zasadniczej, opisu planowanej inwestycji przy uwzględnieniu całego zamierzenia budowlanego, analizy ruchu, a także wyjaśnienie czy planowana droga wewnętrzna będzie miała połączenie komunikacyjne z istniejącym układem komunikacyjnym oraz czy wnioskowana zmiana dotyczy istniejącego lub projektowanego obiektu handlu wielkopowierzchniowego (karta nr 101 akt administracyjnych), odpowiedzi na wezwanie Skarżąca udzieliła pismem z dnia 6 lutego 2025 r. (karta nr 110 akt administracyjnych), ponowne wezwanie do uzupełnienia wniosku organ wystosował pismem z dnia 21 lutego 2025 r. (karta nr 127 akt administracyjnych), na które Skarżąca Spółka udzieliła odpowiedzi w piśmie z dnia 27 lutego 2025 r. (karta nr 129 akt administracyjnych), natomiast pismem z dnia 6 marca 2025 r. organ zawiadomił Skarżącą o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania (karta nr 130 akt administracyjnych).
Jak zauważa się w literaturze przedmiotu, art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie mu biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zastosowanie tego przepisu nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku. Nie może on być wykładany szeroko i zamykać stronie możliwości rozpatrzenia jej sprawy w sposób merytoryczny z uwagi na stawiane jej coraz wyższe wymagania w zakresie wykazania okoliczności stwierdzonych w podaniu (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 2556/21, z dnia 5 lipca 2022 r. sygn. akt II GSK 701/22, z dnia 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 3263/19, z dnia 26 marca 2021 r. sygn. akt II GSK 258/21, z dnia 22 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1363/16, w: H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, WKP 2023). Żądanie przez organ prowadzący sprawę dodatkowych dokumentów w toku prowadzonego postępowania należy do postępowania dowodowego i powinno być oparte na regułach normujących to postępowanie. Kwestia ta nie może natomiast być rozstrzygana na podstawie przepisu art. 64 k.p.a. (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1542/07).
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela również stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 2136/18, w uzasadnieniu którego zwrócono uwagę na konieczność odróżnienia braków formalnych od braków materialnych, a więc braku spełnienia materialnoprawnych przesłanek, które nakładają odpowiednie normy prawa materialnego, ponieważ w przypadku ich wystąpienia nie ma zastosowania przepis art. 64 § 2 k.p.a. Dlatego też stwierdzenie czy przedmiotowy wniosek wymagał na aktualnym etapie postępowania, uzupełnienia przez przedłożenie wskazanych w wezwaniach dokumentów oraz przedstawienie wyjaśnień, nie jest w ocenie Sądu wymogiem formalnym, wobec czego niezasadne pozostawało zastosowanie w sprawie art. 64 § 2 k.p.a. i na tej podstawie pozostawienie przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Ustalenie powyższego wymagało niewątpliwie postępowania wyjaśniającego, które w sprawie było prowadzone, a nawet doprowadziło do wydania decyzji, następnie uchylonej przez organ odwoławczy, na skutek wniesionego odwołania. Organ zobligowany był zatem do merytorycznego rozpoznania wniosku.
Co jednak szczególnie istotne, sprawa rozpoznawana jest ponownie wobec uchylenia decyzją organu odwoławczego, decyzji z dnia 17 października 2024 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy. Jak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, po uchyleniu decyzji przez organ drugiej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organ pierwszej instancji nie może pozostawić sprawy bez rozpoznania, gdyż na tym etapie nie ocenia już podania (wniosku) od strony formalnej (art. 64 § 2 k.p.a.), ale rozstrzyga sprawę merytorycznie" (zob. wyrok z dnia 21 lutego 1996 r., sygn. akt I SA 2042/94 w: P.M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2025; por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., VIII wydanie, C.H. Beck, str. 614; zob. także m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 199/19). Natomiast niezłożenie przez stronę na wezwanie określonych dokumentów lub złożenie dokumentów niespełniających wymagań stanowi podstawę do wydania rozstrzygnięcia na podstawie dotychczas zgromadzonych dowodów (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SAB/Łd 68/08).
Skoro przed wystosowaniem wezwania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. przy pierwszym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji nadał bieg sprawie i nie stwierdził braków formalnych wniosku, wydał decyzję merytoryczną, następnie uchyloną, to rozpoznając sprawę ponownie zobowiązany był również załatwić sprawę merytorycznie.
Sąd uwzględnił wniesioną skargę uznając, że organ pozostaje w bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji w sprawie warunków zabudowy. W świetle przeprowadzonych rozważań, Sąd nie dopatrzył się przyczyn stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Wobec powyższego, właściwy organ powinien wniosek z dnia 4 kwietnia 2024 r. rozpatrzyć merytorycznie w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.
W pozostałej części Sąd skargę oddalił (pkt 3 sentencji wyroku). Bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawie nie może jednocześnie w tym samym zakresie występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OSK 204/22). W odniesieniu do instytucji sumy pieniężnej oraz grzywny, odnotowania wymaga, że wymienione środki mają charakter fakultatywny a ich stosowanie pozostawiono uznaniu sądu. Zdaniem składu orzekającego, nałożenie grzywny wiązać powinno się ze stwierdzeniem przez oceniający sprawę sąd, że bezczynność lub przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd takiego rażącego naruszenia prawa się nie dopatrzył. W kwestii sumy pieniężnej Sąd nie znalazł podstaw do działania w tym zakresie z urzędu.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 100 zł (pkt 4 sentencji wyroku), na które składa się uiszczony wpis sądowy.
Pobocznie, odnosząc się do wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę, Sąd przypomina, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie jest możliwe zasądzenie zawrotu kosztów postępowania na rzecz organu, niezależnie od wyniku sprawy, albowiem brak ku temu podstawy prawnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 września 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 72/11).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na mocy art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI