II SAB/Gl 121/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku, zobowiązując go do rozpatrzenia wniosku w terminie 30 dni, oddalając jednocześnie żądanie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i grzywny.
Spółka I. sp. z o.o. wniosła skargę na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach w sprawie udostępnienia informacji o środowisku. Organ argumentował, że wniosek został załatwiony w terminie, a część żądanych informacji nie stanowi informacji publicznej ani o środowisku. Sąd uznał organ za bezczynny, ale nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, zobowiązując organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 30 dni i oddalając pozostałe żądania skargi.
Spółka I. sp. z o.o. złożyła skargę na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach, zarzucając mu niezałatwienie wniosku o udostępnienie informacji o środowisku dotyczących działań organu wobec spółki i innych podmiotów. Organ twierdził, że wniosek został załatwiony w terminie, a część żądanych informacji nie podlega udostępnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził bezczynność organu, uznając, że organ nieprawidłowo zakwalifikował część żądanych informacji, odmawiając ich udostępnienia w formie decyzji. Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 30 dni, jednak nie stwierdził rażącego naruszenia prawa ani nie zasądził grzywny ani zwrotu kosztów w pełnej wysokości, oddalając skargę w pozostałym zakresie. Sąd podkreślił, że organ nie mógł żądać od wnioskodawcy wykazania interesu publicznego w przypadku wniosku o udostępnienie informacji o środowisku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie załatwił wniosku w ustawowym terminie i nieprawidłowo zakwalifikował część żądanych informacji.
Uzasadnienie
Organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, a jego pismo z dnia 15 maja 2024 r. nie stanowiło prawidłowego załatwienia sprawy, zwłaszcza w kontekście wymogów prawa unijnego dotyczącego dostępu do informacji o środowisku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (12)
Główne
u.o.ś. art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Udostępnieniu podlegają informacje dotyczące stanu elementów środowiska, emisji, środków ochrony środowiska, raportów, analiz oraz stanu zdrowia i warunków życia ludzi w zakresie oddziaływania środowiska.
u.o.ś. art. 13
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Od wnioskodawcy nie wymaga się wykazania interesu prawnego ani faktycznego.
u.o.ś. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Informacja o środowisku powinna być udostępniona niezwłocznie, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku.
u.o.ś. art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Termin na udostępnienie informacji o środowisku może zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądu administracyjnego obejmuje bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skuteczne wniesienie skargi na bezczynność wymaga poprzedzenia jej ponagleniem do właściwego organu.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest jako niezałatwienie sprawy w terminie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa zasady przedłużania terminów załatwiania spraw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku. Organ nieprawidłowo zakwalifikował część żądanych informacji, nie wydając decyzji odmownej. Organ nie mógł żądać od wnioskodawcy wykazania interesu publicznego.
Odrzucone argumenty
Organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ wniosek został załatwiony w terminie. Skarga jest niedopuszczalna z uwagi na zakończenie postępowania przed jej wniesieniem. Wniosek o zasądzenie grzywny i zwrotu kosztów w pełnej wysokości.
Godne uwagi sformułowania
organ powinien ją udostępnić w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wymaga się wykazania interesu prawnego lub faktycznego bezczynność organu była pozbawiona jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia
Skład orzekający
Aneta Majowska
sprawozdawca
Grzegorz Dobrowolski
przewodniczący
Wojciech Gapiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organu w zakresie udostępniania informacji o środowisku oraz wymogów proceduralnych wynikających z prawa UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje o środowisku i sposobu jego rozpatrzenia przez organ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu dostępu do informacji publicznej i środowiskowej, a także pokazuje, jak organy powinny postępować w przypadku wniosków o takie informacje, podkreślając znaczenie prawa UE.
“Organ wstrzymał informacje o środowisku? Sąd wyjaśnia, kiedy to bezczynność i jak chronić prawo do wiedzy.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Gl 121/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-09-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-06-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aneta Majowska /sprawozdawca/ Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/ Wojciech Gapiński Symbol z opisem 6133 Informacja o środowisku 658 Hasła tematyczne Przewlekłość postępowania Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Stwierdzono bezczynność organu - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1094 art. 9 ust. 1, art. 13, art. 14 ust. 1, ust. 2, ust. 3 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 37 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 149 par. 1 pkt 1, pkt 3, par. 1a, par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. w G. na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach w przedmiocie udzielenia informacji o środowisku 1. stwierdza, że Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. zobowiązuje Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej z dnia 14 marca 2024 r. w terminie 30 dni od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach na rzecz skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z dnia 24 maja 2024 r. Spółka I. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: Skarżąca Spółka), reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zarzucając organowi niezałatwienie sprawy z wniosku Spółki o udostępnienie informacji o środowisku w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Skarżąca wniosła o: 1) orzeczenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, 2) wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości, zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., 3) zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od dnia otrzymania wyroku uwzględniającego skargę poprzez udostępnienie Spółce żądanych informacji o środowisku, 4) zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącej wskazał, iż pismem z dnia 14 marca 2024 r. Spółka, na podstawie art. 8 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 z późn. zm.) złożyła wniosek o udzielenie informacji o środowisku, tj. informacji dotyczących środków administracyjnych i działań Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska podjętych w celu ochrony elementów środowiska względem Skarżącej Spółki, a także spółek: K. sp. z o.o. w G., K. sp. z o.o. w D. oraz osób będących w zarządach tych firm, w postaci kontroli, innych działań i czynności prowadzonych i podejmowanych przez organ od 2022 r. Na dzień wniesienia skargi organ nie podjął czynności w celu rozpatrzenia wniosku Spółki o udostępnienie informacji o środowisku ani nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Pełnomocnik podał także, iż pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r. organ wezwał Stronę do wykazania interesu publicznego, natomiast pismem z dnia 15 maja 2024 r. organ poinformował, że nie może udzielić odpowiedzi na zadane pytania we "wniosku o udzielenie informacji z dnia 14 marca 2024 r.". Decyzją z dnia 15 maja 2024 r. nr [...] organ odmówił udzielenia informacji publicznej. Pełnomocnik Skarżącej zwrócił uwagę, że powyższe pisma i rozstrzygnięcia nie dotyczą wniosku Skarżącej o udostępnienie informacji o środowisku z dnia 15 marca 2024 r., złożonego na podstawie art. 8 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, gdyż pisma te dotyczą wniosku o udzielenie informacji publicznej, którego Spółka nie składała. Z tego względu zdaniem pełnomocnika Skarżącej organ nie podjął żadnych działań w sprawie wniosku Spółki o udostępnienie informacji o środowisku. Końcowo podał, iż Skarżąca wystąpiła do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z ponagleniem. W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o jej odrzucenie. Podał, iż organ procedował zgodnie z terminami określonymi w ustawie, nadto na dzień wniesienia skargi postępowanie zostało już zakończone, co w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, czyni skargę niedopuszczalną. Wyjaśnił, iż wniosek Skarżącej Spółki wpłynął do organu w dniu 15 marca 2024 r. W dniu 4 kwietnia 2024 r. Spółka została wezwana do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w udostępnieniu informacji przetworzonej, jak również wyznaczono nowy termin na załatwienie sprawy na dzień 15 maja 2024 r. motywując to skomplikowanym charakterem sprawy. Termin ten mieści się w maksimum ustawowym i został przez organ dochowany. W dniu 15 maja 2024 r. co do części wniosku wydano decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji przetworzonej, natomiast co do pozostałej części Spółka została poinformowana, że wnioskowana informacja nie ma charakteru informacji publicznej ani informacji o środowisku, lecz dotyczy informacji prywatnych, wobec czego wniosek w tym zakresie nie może być załatwiony pozytywnie. Zdaniem organu wniosek o udostępnienie informacji został załatwiony w przewidzianym prawem terminie, zaś twierdzenie Skarżącej, że do chwili wniesienia skargi organ nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie, w świetle akt sprawy jest twierdzeniem nieprawdziwym. Pisma przesłane Skarżącej zostały nadane za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, zatem Skarżąca miała świadomość podjętych w sprawie czynności. Organ wskazał również, że złożenie skargi na bezczynność stanowi nadużycie prawa do sądu przez Skarżącą i wpisuje się w ciąg działań Spółki ukierunkowanych na wywarcie presji na organie, by zaprzestał prowadzenia przewidzianych prawem czynności kontrolnych i administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Z kolei w myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia został spełniony (pismo z dnia 17 maja 2024 r.), skarga jest zatem dopuszczalna. Wspomniane ponaglenie nie zostało uwzględnione przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, który postanowieniem z dnia 31 maja 2024 r. znak [...] stwierdził, iż organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W obowiązującym stanie prawnym, bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., natomiast przewlekłość – w treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie, natomiast stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie podejmuje rozstrzygnięcia, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19). W postępowaniu sądowym wszczętym skargą na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania sąd nie bada zgodności z prawem określonego aktu lub czynności organu administracji, lecz poddaje kontroli ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie, a także ocenia, czy działania podejmowane przez organ administracji w trakcie prowadzonego postępowania zmierzały do jej merytorycznego załatwienia. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się tu zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 k.p.a., przedłużonym na zasadach określonych w art. 36 tego Kodeksu ewentualnie w innym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, terminie, a także czy czynności organu podejmowane w ramach prowadzonego postępowania były zasadne i adekwatne do okoliczności sprawy. Analiza przeprowadzona w niniejszym postępowaniu, na skutek wniesionej skargi, prowadzi do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania organu w bezczynności. Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy, w dniu 15 marca 2024 r. do organu wpłynął wniosek Skarżącej Spółki o udostępnienie informacji, wymienionych w nim szczegółowo w pkt 1 do pkt 8, w powołaniu na art. 8 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. W odpowiedzi na wezwanie organu, Skarżąca odmówiła wykazania interesu publicznego. Pismem z dnia 15 maja 2024 r. organ poinformował Skarżącą, iż "nie może udzielić odpowiedzi na zadane pytanie", ponieważ wniosek w zakresie pkt 2, 4, 5 i 6 nie dotyczy informacji publicznych ani informacji o środowisku. W tym samym dniu organ wydał decyzję nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 1, 3, 7 i 8. Przywołana decyzja z dnia 15 maja 2024 r. nie jest objęta kontrolą w niniejszym postępowaniu. Nie odnosząc się do prawidłowości tej decyzji zauważyć jedynie należy, iż w przypadku, gdy żądana informacja objęta wnioskiem o udostępnienie, co do której wnioskodawca wskazuje, że jego zdaniem jest to informacja o środowisku, nie jest - zdaniem organu - informacją o środowisku, organ powinien ją udostępnić w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, udostępnieniu, o którym mowa w art. 8 (informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej), podlegają informacje dotyczące: 1) stanu elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności biologicznej, w tym organizmy genetycznie zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływań między tymi elementami; 2) emisji, w tym odpadów promieniotwórczych, a także zanieczyszczeń, które wpływają lub mogą wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1; 3) środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów; 4) raportów na temat realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska; 5) analiz kosztów i korzyści oraz innych analiz gospodarczych i założeń wykorzystanych w ramach środków i działań, o których mowa w pkt 3; 6) stanu zdrowia, bezpieczeństwa i warunków życia ludzi, oraz stanu obiektów kultury i obiektów budowlanych - w zakresie, w jakim oddziałują na nie lub mogą oddziaływać: a) stany elementów środowiska, o których mowa w pkt 1, lub b) przez elementy środowiska, o których mowa w pkt 1 - emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, oraz środki, o których mowa w pkt 3. Termin udostępnienia informacji o środowisku został określony w art. 14 omawianej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, władze publiczne udostępniają informację o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku (ust. 1). Termin ten może zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy (ust. 2). Dokumenty, o których dane są zamieszczane w publicznie dostępnych wykazach, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy, udostępnia się niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 3 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 3). W rozpoznawanej sprawie, zdaniem organu wnioskowana informacja w zakresie pkt 2, 4, 5 i 6 wniosku nie jest informacją o środowisku ani też informacją publiczną. Swoje stanowisko organ wyraził przez poinformowanie Spółki pismem zatytułowanym "odpowiedź na wniosek" z dnia 15 maja 2024 r. znak [...]. W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, przyjęta forma "odpowiedzi" narusza przepisy: konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz.U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706, art. 9 ust. 1) oraz dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz.U.UE.L.2023.41.26, art. 6). Zgodnie z art. 6 dyrektywy, Państwa Członkowskie zapewniają każdemu wnioskodawcy, który uzna, że jego wniosek o udostępnienie informacji został zignorowany, niesłusznie odrzucony (w całości lub częściowo), nieodpowiednio rozpatrzony lub w inny sposób potraktowany niezgodnie z uregulowaniami art. 3, 4 lub 5, dostęp do procedury pozwalającej na zbadanie działań lub uchybień danego organu władzy publicznej przez inny organ władzy publicznej lub ich administracyjną kontrolę przez niezależny i bezstronny organ powołany na mocy przepisów prawa. Poza procedurą odwoławczą, Państwa Członkowskie zapewniają wnioskodawcom dostęp do postępowania odwoławczego przed sądem lub innym niezależnym i bezstronnym organem powołanym na mocy przepisów prawa, przed którym mogą zostać rozpatrzone działania lub uchybienia danego organu władzy publicznej, oraz którego decyzje mogą stać się ostateczne. Wnioskodawcy musi zatem przysługiwać procedura odwoławcza, zarówno administracyjna, jak i sądowa, we wszystkich przypadkach, w których wniosek o udostępnienie informacji o środowisku "zostanie nierozpatrzony" albo "zostanie niesłusznie odrzucony" albo też zostanie "w inny sposób potraktowany niezgodnie z przepisami". Ostatni z wymienionych przypadków obejmuje również niewątpliwie sytuację, w której organ zakwalifikuje informację jako niedotyczącą środowiska, a wnioskodawca kwestionuje takie stanowisko. Jak słusznie zauważa doktryna przedmiotu, zakwalifikowanie odpowiedzi udzielonej w postaci "zwykłego pisma" jako "innego aktu lub czynności", o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., oznaczałoby, że wnioskodawcy przysługiwałaby tylko droga sądowa, bez odwoławczej drogi administracyjnej, która również jest wymagana przez konwencję i dyrektywę (por. M. Bar, J. Jendrośka, Komentarz do wybranych przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. II, Lex el. 2024). Uczynienie zadość wymogom dyrektywy i konwencji możliwe jest zatem jedynie przez wydanie decyzji odmownej z uzasadnieniem, że żądana informacja nie jest informacją o środowisku, która to decyzja będzie podlegać dalszej kontroli instancyjnej. Powyższe stanowi realizację obowiązku prounijnej interpretacji prawa krajowego. W świetle przeprowadzonych rozważań niewątpliwie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania organu w bezczynności. Jednakże dla uznania rażącego naruszenia prawa konieczne jest stwierdzenie, że bezczynność organu była pozbawiona jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia oraz bez żadnych wątpliwości w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12, z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2075/14). Takich okoliczności Sąd w sprawie się nie dopatrzył, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji. Przedstawione okoliczności faktyczne jak i wskazane regulacje normatywne uzasadniały w ocenie Sądu, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązanie organu do rozstrzygnięcia wniosku w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy z prawomocnym wyrokiem, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku. W skardze wystąpiono ponadto o zasądzenie grzywny na rzecz Skarżącej w maksymalnej wysokości. Podkreślenia wymaga, że wymieniony środek ma charakter fakultatywny. W tym zakresie ocenie podlegają konkretne okoliczności danej sprawy. Zdaniem składu orzekającego zasądzenie na rzecz Skarżącej wskazanej kwoty nie znajduje umocowania w stanie normatywnym i faktycznym rozpoznawanej sprawy. Zasądzenie takiej kwoty wiązać powinno się ze stwierdzeniem przez oceniający sprawę sąd, że bezczynność i przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skoro w rozpoznawanej sprawie Sąd takiego rażącego naruszenia prawa się nie dopatrzył, tym samym złożony wniosek nie mógł zostać uwzględniony, a skarga w tym zakresie podlegała oddaleniu (pkt 3 sentencji wyroku). W kwestii natomiast wystosowanego przez organ wezwania do wykazania interesu publicznego, Sąd wskazuje, iż powyższe nie znajduje umocowania prawnego wobec treści art. 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zgodnie z którym od podmiotu żądającego informacji o środowisku i jego ochronie nie wymaga się wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd przyznał od organu na rzecz Skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 100,00 zł (pkt 4 sentencji orzeczenia), na które składa się uiszczony wpis sądowy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na mocy art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI