II SAB/Gl 11/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-04-29
NSAbudowlaneŚredniawsa
bezczynność organuprzewlekłość postępowanianadzór budowlanypostępowanie administracyjneskargaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, ale uznał, że nie miały one miejsca z rażącym naruszeniem prawa, umarzając jednocześnie postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania decyzji i oddalając skargę w pozostałym zakresie.

Skarżący wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji dotyczącej samowoli budowlanej. Sąd administracyjny stwierdził, że ŚWINB dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, jednak uznał, że nie miały one miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z wydaniem przez organ decyzji po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu i oddalił skargę w pozostałym zakresie, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz skarżącego.

Skarżący złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącej samowoli budowlanej. Skarżący zarzucił organowi opieszałość, pozorowane działania i dążenie do przedawnienia sprawy, wskazując na wielokrotne przedłużanie terminu rozpatrzenia odwołania. ŚWINB w odpowiedzi na skargę przedstawił szczegółowy przebieg postępowania, wskazując na konieczność umożliwienia stronom zapoznania się z aktami sprawy i złożenia stanowisk. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, analizując akta sprawy, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd uznał jednak, że te naruszenia nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, wskazując na usprawiedliwione przedłużenia terminu w początkowej fazie postępowania oraz niewłaściwą ocenę organu co do konieczności złożenia dodatkowych wyjaśnień i związku z inną sprawą. W związku z tym, że ŚWINB wydał decyzję rozpatrującą odwołanie po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu administracyjnego i oddalił skargę w pozostałym zakresie. Sąd oddalił również żądanie skarżącego dotyczące ukarania dyscyplinarnego pracownika, wskazując, że kompetencje w tym zakresie należą do organu wyższego stopnia. Na koniec, sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzono bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania.

Uzasadnienie

Organ wielokrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, a ostatnie przedłużenie nie było uzasadnione, co doprowadziło do bezczynności i przewlekłości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 37 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1 pkt 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stwierdzenie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Oddalenie skargi w pozostałym zakresie i umorzenie postępowania w części dotyczącej zobowiązania do wydania decyzji.

Odrzucone argumenty

Żądanie zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika. Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organ.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał jednak, że zarówno stwierdzona bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W porównaniu do "zwykłej" bezczynności lub "zwykłego" przewlekłego prowadzenia postępowania rażąca postać każdego z tych stanów, o której mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a. powinna odznaczać się określonymi dodatkowymi cechami i to o znacznym nasileniu. Przekroczenie to nie mogło być ocenione jako znaczne. Organ w niewłaściwy sposób ocenił także związek rozpatrywanej sprawy z odrębnie prowadzonym postępowaniem dotyczącym wskazanej powyżej utwardzenia.

Skład orzekający

Elżbieta Kaznowska

przewodniczący

Tomasz Dziuk

sprawozdawca

Wojciech Gapiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego, a także kryteriów oceny rażącego naruszenia prawa w tym kontekście. Określenie zakresu kontroli sądu administracyjnego nad działaniami organów w sprawach dotyczących bezczynności i przewlekłości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, a ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezczynności i przewlekłości organów administracji, co jest istotne dla wielu obywateli i przedsiębiorców. Pokazuje, jak sąd ocenia te kwestie i jakie są granice odpowiedzialności organów.

Czy organ nadzoru budowlanego działał zbyt wolno? Sąd rozstrzyga sprawę bezczynności i przewlekłości postępowania.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Gl 11/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska /przewodniczący/
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Wojciech Gapiński
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
659
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149 par. 1 pkt 3, par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.),, Sędzia WSA Wojciech Gapiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi S. P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach w przedmiocie samowoli budowlanej 1. stwierdza, że Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, 4. oddala skargę w pozostałym zakresie, 5. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 stycznia 2022 r. S.P. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach ("ŚWINB") w zakresie postępowania administracyjnego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta G. ("PINB") z dnia [...] r. nr [...].
Skarżący wniósł o:
1. zobowiązanie ŚWINB do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty rozpatrzenia skargi;
2. zobowiązanie ŚWINB do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;
3. orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
4. zasądzenie kosztów postępowania;
W uzasadnieniu skarżący podał, że 30 czerwca 2021 r. wniósł do ŚWINB odwołanie od decyzji PINB z dnia [...] r. nr [...], wyjaśniając co było przedmiotem sprawy, w której wydano tę decyzję, jak i również nakreślając istotę stanowiska, jakie w tej sprawie zajmuje. Zaakcentował, że w dniu 18 września 2021 r. wniósł ponaglenie na opieszałe działanie organu odwoławczego. Dopiero zaś w dniu 21 października 2021 r. ŚWINB wyznaczył stronom termin na zapoznanie się z dokumentacją. W dniu 3 grudnia 2021 r. ŚWINB przesunął termin rozpatrzenia sprawy, a w dniu 12 stycznia 2022 r. uczynił to po raz kolejny, wyznaczając termin do 30 stycznia 2022 r.
Według skarżącego w okresie sześciu i pół miesiąca rozpatrywania sprawy ŚWINB nie uzyskał żadnych nowych dokumentów ani nie wyjaśnił kwestii będących przedmiotem postępowania. Przeprowadzone zaś przez organ działania miały charakter pozorny i polegały na zbieraniu subiektywnych stanowisk stron postępowania w zakresie zagadnień nieistotnych lub niezwiązanych ze sprawą, co do których organ odwoławczy posiadał pełną wiedzą z dokumentacji, którą dysponował. Jako przykład wskazał, że strona postępowania czterokrotnie zmieniała na piśmie swoje zeznania. Zarzucił przy tym, że ŚWINB dąży do "przedawnienia" postępowania. Zaakcentował, że pierwotną skargę na samowolę budowlaną wniósł 8 października 2019 r., a ŚWINB już trzeci raz rozpatruje sprawę. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył wybrane fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych.
Do skargi załączono kopię ponaglenia do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zdjęcia obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot postępowania.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wyjaśnił, że decyzją z [...] r. nr [...] PINB umorzył postępowanie administracyjne, dotyczące wykonania utwardzenia terenu przed budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w G., działka numer 1, obręb [...], stanowiącego urządzenie budowlane. ŚWINB przybliżył również motywy, którymi organ I instancji kierował się wydając tę decyzję. Wskazał także, że skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, a także nakreślił istotę podnoszonych w odwołaniu zarzutów oraz jego stanowiska w sprawie.
Relacjonując przebieg postępowania odwoławczego ŚWINB podał, że w dniu 23 lipca 2021 r. wpłynęło pismo skarżącego, stanowiące uzupełnienie odwołania. Do pisma została przedłożona dokumentacja fotograficzna obrazująca różnicę wysokości pomiędzy działkami o numerze 2 i 3 oraz podmakanie muru. Pismem z 4 sierpnia 2021 r. ŚWINB zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący zwrócił się o przesłanie kserokopii części dokumentacji z akt sprawy, a także zakwestionował okoliczności dotyczące sprawowania nadzoru budowlanego nad pracami stanowiącymi przedmiot postępowania.
Przedstawiając dalszy bieg postępowania ŚWINB wskazał, że:
- pismem z 30 sierpnia 2021 r. J.P. (zwana dalej "inwestorem") zwróciła się do tego organu o przesłanie dokumentów, które wpłynęły od skarżącego,
- w dniu 31 sierpnia 2021 r. do ŚWINB wpłynęło zaś pismo inwestora, zawierające stanowisko w sprawie; załączono do niego dokumentację zdjęciową,
- zawiadomieniem z 6 września 2021 r. ŚWINB poinformował strony postępowania o niezałatwieniu sprawy z uwagi na konieczność umożliwienia stronom zapoznania się z aktami sprawy,
- w dniu 12 października 2021 r. do ŚWINB wpłynęła od inwestora dokumentacja multimedialna, a w dniu 14 października 2021 r. wpłynęło pismo zawierające stanowisko inwestora,
- zawiadomieniem z 21 października 2021 r. ŚWINB poinformował strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, z uwagi na konieczność umożliwienia stronom zapoznania się z aktami sprawy,
- w dniu 24 października 2021 r. do ŚWINB wpłynęło pismo skarżącego kwestionujące twierdzenia inwestora,
- w dniu 22 listopada 2021 r. do ŚWINB wpłynęło pisemne stanowisko inwestora wraz z dokumentacją zdjęciową,
- w dniu 29 listopada 2021 r. do ŚWINB wpłynęła dokumentacja multimedialna przekazana przez skarżącego,
- zawiadomieniem z 3 grudnia 2021 r. ŚWINB poinformował strony postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie z uwagi na konieczność umożliwienia stronom zapoznania się z aktami sprawy. ŚWINB wyznaczył skarżącemu termin umożliwiający zapoznanie się z aktami przedmiotowej sprawy,
- w dniu 9 grudnia 2021 r. skarżący przekazał organowi odwoławczemu dokumentację zdjęciową,
- pismem z 29 grudnia 2021 roku ŚWINB wezwał inwestora do wskazania dla jakiego typu pojazdów i w jakiej ilości, a także, gdzie zostało przewidziane miejsce postojowe na obszarze przedmiotowego utwardzenia terenu. W piśmie poinformowano strony postępowania o niezakończeniu sprawy w ustawowo przewidzianym terminie oraz wyznaczono nowy termin rozpatrzenia sprawy.
Wobec zarzutów skarżącego ŚWINB zaakcentował, że za każdym razem wszystkie strony postępowania informowane były o podjętych czynnościach w sprawie oraz o treści art. 35 i 36 k.p.a., o czym świadczyć ma dokumentacja dołączona od odpowiedzi na skargę.
Pismem z dnia 29 kwietnia 2022 r. ŚWINB poinformował tutejszy Sąd, że w dniu [...] r. organ ten wydał decyzję o uchyleniu decyzji PINB z dnia [...] r. nr [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja ta zaś została zaskarżona sprzeciwem wniesionym do tutejszego Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z kolei zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność),
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia do właściwego organu został spełniony. Skarga wniesiona do sądu administracyjnego została poprzedzona ponagleniem wniesionym przez skarżącego za pośrednictwem ŚWINB do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.
Zgodnie z brzmieniem art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności,
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa,
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie z zasadą szybkości postępowania, zawartą w treści art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy spoczywa na organach administracji publicznej prowadzących postępowanie w sprawie (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Natomiast stosownie do regulacji art. 35 k.p.a., określającej terminy załatwiania spraw administracyjnych, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki - art. 35 § 1 k.p.a., a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania - art. 35 § 3 k.p.a. Ustawodawca przewidział przy tym ewentualną sytuację niezałatwienia sprawy w terminie, nakładając na organ administracji publicznej na mocy art. 36 § 1 k.p.a. obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia.
W obowiązującym stanie prawnym, bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Nie ma znaczenia, czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2016 r., I OSK 2567/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r., I OSK 2936/16). Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa - art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021). Przewlekłość postępowania odnosi się natomiast do sposobu prowadzenia postępowania. O przewlekłym prowadzeniem postępowania należy mówić w sytuacji naruszenia przez organ prowadzący postępowanie dyrektyw załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki, prowadzonego w sposób nieefektywny, gdy obiektywnie możliwe było szybsze prowadzenie postępowania w danej sprawie. Zasadne w ramach zarzutu przewlekłego postępowania jest kwestionowanie wyznaczonego przez organ terminu załatwienia sprawy jako terminu zbyt odległego (zob. P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2022).
W rozpoznawanej sprawie analiza akt postępowania przedstawionych przez ŚWINB w związku z wniesioną skargą na bezczynność i przewlekłość prowadzenia postępowania przez ten organ prowadzi do wniosku, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania organu w bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez ten organ. Sąd uznał jednak, że zarówno stwierdzona bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd na podstawie przedłożonych akt administracyjnych ustalił, że zarówno przebieg poszczególnych czynności organów i skarżącego, jak i ich daty są zasadniczo zbieżne z przytoczonymi powyżej informacjami przedstawionymi przez ŚWINB w odpowiedzi na skargę. W uzupełnieniu tych informacji wskazać należy, że odwołanie od decyzji PINB wpłynęło do ŚWINB wraz z aktami sprawy w dniu 8 lipca 2021 r. Pismo skarżącego stanowiące uzupełnienie odwołania zostało przez niego wysłane za pomocą ePUAP w dniu 13 lipca 2021 r. ze skutkiem doręczenia w tym dniu, co wynika z znajdującego się w aktach sprawy Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia.
Przed upływem miesięcznego terminu na załatwienie sprawy, który upływał 8 sierpnia 2021 r. ŚWINB respektując wymagania wynikające z art. 36 § 1 k.p.a. zawiadomieniem z dnia 4 sierpnia 2021 r. zawiadomił strony o niezałatwieniu spawy w tym terminie oraz o wyznaczeniu nowego terminu na załatwienie sprawy (do dnia 8 września 2021 r.). W ocenie Sądu działanie to uzasadnione było dążeniem do respektowania wymagań wynikających z art. 10 k.p.a. Na tym etapie postępowania zdaniem Sądu organ nie dopuścił się jeszcze przewlekłości postępowania. Tak samo należy ocenić kolejne przedłużenie terminu załatwienia sprawy, które nastąpiło w drodze zawiadomienia z dnia 6 września 2021 r., przy czym termin na załatwienie sprawy został wówczas przedłużony przez ŚWINB do 22 października 2021 r. Odnotować przy tym należy, że w dniu 31 sierpnia 2021 r. wpłynął wniosek pełnomocnika inwestora o udostępnienie akt sprawy. W odpowiedzi na ten wniosek organ wyznaczył inwestorowi termin na zapoznanie się z aktami sprawy na dzień 6 października 2021 r. Jakkolwiek termin ten był odległy, to jednak nie sposób pominąć wymogów reżimu sanitarnego, o których ŚWINB informował już w piśmie z 4 sierpnia 2021 r., wskazując, że w razie zgłoszenia wniosku o zapoznanie się z aktami sprawy organ wyznacza dzień i godzinę udostępnienia akt. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma pełnomocnika inwestora z dnia 30 sierpnia 2021 r. wynika, że zawiadomienie to doręczono inwestorowi 24 sierpnia 2021 r. Zachowując 7 dniowy termin pełnomocnik inwestora zwrócił się o wyznaczenie dnia udostępnienia akt postępowania. Dodatkowo zwrócił się o niewyznaczenie terminu na zapoznanie się z aktami w dniu 27 września 2021 r. oraz w dniu 1 października 2021 r. W konsekwencji termin ten wyznaczono na 6 października 2021 r., co w świetle powyższych rozważań nie budzi zastrzeżeń Sądu. Ponadto za usprawiedliwione uznać należy przedłużenie samego terminu na załatwienie sprawy do 22 października 2021 r., tak aby po zapoznaniu się z aktami sprawy umożliwić stronie zajęcie stanowiska, jak i zapoznać z nim pozostałe strony postępowania. Jak wynika z akt sprawy z możliwości takiej inwestor skorzystał składając w dniu 14 października 2021 r. wniosek dowodowy, a wcześniej w dniu 6 października 2021 r. pismo będące ustosunkowaniem się do zarzutów skarżącego. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, obowiązkiem organu było umożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do stanowiska inwestora, stąd za uzasadnione należało uznać kolejne przedłużenie terminu załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2021 r.
W dniu 22 listopada 2021 r. wpłynęło do organu pismo inwestora wraz z dokumentacją zdjęciową, zaś w dniu 29 listopada 2021 r. wpłynęło pismo skarżącego wraz z załącznikami. Zważywszy na treść tych pism, zdaniem Sądu, zasadnym było także kolejne przedłużenie terminu załatwienia sprawy do dnia 30 grudnia 2021 r.
Odmiennie natomiast należy ocenić kolejne przedłużenie terminu zawarte w piśmie organu skierowanym do inwestora z dnia 29 grudnia 2021 r. W piśmie tym organ informuje strony o tym, że sprawa nie zostanie rozpatrzona do dnia rozpatrzenia sprawy prowadzonej przez ŚWINB w sprawie wykonania murów oporowych na tej samej nieruchomości. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku ŚWINB, podniesiona tutaj okoliczność nie stanowiła przeszkody do rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji PINB z dnia [...]r. nr [...]. Stanowiąca przedmiot tej decyzji sprawa utwardzenia terenu przed budynkiem mieszkalnym przy ul. [...] została przez PINB rozpatrzona odrębnie od sprawy dotyczącej murów oporowych posadowionych na terenie tej samej nieruchomości. Między obiema sprawami, zdaniem Sądu, nie występuje związek, który uniemożliwiałby odrębne rozpatrzenie odwołania od decyzji PINB dotyczącej umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie utwardzenia terenu. Zauważyć przy tym należy, że choć ŚWINB dopatruje się tego związku, to jednak nie przedstawił żadnych argumentów w tym zakresie.
Odnotować także należy, że w piśmie z dnia 29 grudnia 2021 r. organ zwrócił się do inwestora o wyjaśnienie, czy przedmiotowe utwardzenie stanowi także miejsce postojowe. Zdaniem jednak Sądu okoliczności te zostały już w wystarczającym zakresie wyjaśnione w punkcie 2 pisma inwestora z dnia 30 sierpnia 2021 r.
W świetle powyższych rozważań stwierdzić zatem należy, że w odniesieniu do okresu przypadającego po dacie 30 grudnia 2021 r. postępowanie ŚWINB prowadzone było w sposób przewlekły. Zważywszy zaś na to, że do dnia wniesienia skargi organ nie rozpatrzył odwołania skarżącego, w ocenie Sądu, zasadnym było także stwierdzenie bezczynności ŚWINB.
Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby stwierdzić, że bezczynność ŚWINB oraz przewlekłe prowadzonego przez ten organ postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy bowiem zaakcentować, że ocena, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego. Charakterystyczną cechą tego uznania jest brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, które opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2424/16). W porównaniu do "zwykłej" bezczynności lub "zwykłego" przewlekłego prowadzenia postępowania rażąca postać każdego z tych stanów, o której mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a. powinna odznaczać się określonymi dodatkowymi cechami i to o znacznym nasileniu. Tym samym, aby uznać bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jako rażące nie wystarcza samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Uzasadnionym jest uznanie takiego przekroczenia za rażące wtedy, gdy jest ono znaczne, ewidentne i w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. II OSK 3374/18; z dnia 17 maja 2019 r., sygn. I OSK 2171/17; z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12). Tymczasem w realiach rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, żadna z powyższych sytuacji nie miała miejsca. Jedynie w odniesieniu do ostatniego z ocenianych przez Sąd przedłużeń terminu załatwienia sprawy zachodził brak usprawiedliwionych podstaw. Biorąc zaś pod uwagę wyłącznie przekroczenie terminu spowodowane tym nieusprawiedliwionym przedłużeniem, przekroczenie to nie mogło być ocenione jako znaczne. Wcześniejsze zaś przedłużenia terminu, wobec ich usprawiedliwionych podstaw wykluczały, aby w zakresie nimi objętym stwierdzić bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania, a tym bardziej aby uznać ich rażący charakter. Ponadto, w ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy przekroczenie terminu nie wynikało ze złej woli organu czy lekceważenia strony postępowania lecz z niewłaściwej oceny organu co do konieczności złożenia przez inwestora dodatkowych wyjaśnień dotyczących wspomnianego wyżej utwardzenia. Organ w niewłaściwy sposób ocenił także związek rozpatrywanej sprawy z odrębnie prowadzonym postępowaniem dotyczącym wskazanej powyżej utwardzenia. W konsekwencji należało stwierdzić, że choć bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce (pkt 1 wyroku), to jednak nie miały one miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku), o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a.
Ze względu na to, że ŚWINB w dniu [...] r. wydał decyzję, w której rozpatrzył odwołanie skarżącego od wskazanej powyżej decyzji PINB z dnia [...] r. nr [...] bezprzedmiotowym było zobowiązywanie organu odwoławczego do wydania tego aktu, co znalazło wyraz w pkt. 3 sentencji wyroku, gdzie orzeczono o umorzeniu postepowaniu w tym zakresie.
Nie mogło odnieść skutku żądanie skarżącego dotyczące zobowiązania ŚWINB do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. Zgodnie z art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a. i art. 37 § 6 pkt 2 lit b k.p.a. to organ wyższego stopnia, nie zaś sąd administracyjny, posiada w zakresie swoich kompetencji możliwość ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W konsekwencji orzeczono jak w sentencji wyroku, oddalając w pkt. 4 skargę w pozostałym zakresie.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono w pkt 5 sentencji wyroku, o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego, tj. 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2021, poz. 535).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI