II SAB/GL 105/23

II SAB/Gl 105/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
659
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski po rozpoznaniu w dniu 16 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta T. w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego zasiłku stałego p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 maja 2023 r. K. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta T. w sprawie umorzenia nienależnie pobranego zasiłku stałego.
W odpowiedzi na skargę organ nie zgodził się z zarzutami skargi o przewlekłości postępowania, jak i z zarzutem, że skarżąca nie otrzymała decyzji kończącej postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Organ wyjaśnił, że decyzja wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta T. z dnia 20 sierpnia 2021 r., nr [...] żądająca zwrotu nienależnie pobranych świadczeń została dostarczona skarżącej w dniu 13 września 2021 r. W dniu 13 lipca 2022 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. wpłynęło pismo skarżącej o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia w formie zasiłku stałego za okres od 1 lutego 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. W związku z powyższym w dniu 19 lipca 2023 r. pracownik socjalny skontaktował się ze skarżącą w celu ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Wobec niemożności ustalenia przedmiotowego terminu, organ pismem z dnia 10 sierpnia 2022 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 12 września 2022 r. Wywiad środowiskowy został przeprowadzony ostatecznie w dniu 23 sierpnia 2023 r., wówczas skarżąca została poinformowana przez pracownika socjalnego o możliwości rozłożenia na raty kwoty należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia. Następnie w dniu 12 września 2022 r. wydano decyzję z upoważnienia Prezydenta Miasta T. o nr [...], na podstawie której odmówiono skarżącej umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Decyzja ta została wysłana do skarżącej listem poleconym i mimo dwukrotnego awizowania (w dniu 22 września 2022 r. oraz 3 października 2022 r.), przesyłka ta nie została przez skarżącą podjęta i w konsekwencji została zwrócona do organu w dniu 10 października 2022 r.
Dodatkowo wskazano, że kwestia przewlekłości postępowania prowadzonego
w niniejszej sprawie była przedmiotem rozpatrywania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, które postanowieniem z dnia 21 października 2022 r., nr SKO.PSI/41.5/503/2022/16072 uznało ponaglenie skarżącej na przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ I instancji w sprawie wniosku z dnia 12 lipca 2022 r. o umorzenie należności wynikających z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, za nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Pojęcia bezczynności i przewlekłości zostały zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Z treści przywołanej definicji normatywnej wynika, że organ jest bezczynny jeśli nie załatwi sprawy
w terminie określonym w art. 35 kpa. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa. Przewlekle prowadzone postępowanie natomiast, to postępowanie prowadzone przez organ dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 16 maja 2023 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta T. w sprawie umorzenia nienależnie pobranego zasiłku stałego. Skarga ta została przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę
i aktami sprawy w dniu 9 czerwca 2023 r. (data wpływu).
Tymczasem z akt sprawy jednoznacznie wynika, że postępowanie administracyjne
w przedmiotowej sprawie zostało zakończone wydaniem w dniu 12 września 2022 r. decyzji
z upoważnienia Prezydenta Miasta T. o nr [...], na podstawie której odmówiono skarżącej umorzenia nienależnie pobranego świadczenia.Tak więc wniosek skarżącej został załatwiony decyzją ostateczną. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego została natomiast wniesiona po zakończeniu postępowania przed organem, któremu skarżąca zarzuciła przewlekłość.
Kwestia dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego była natomiast przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale z dnia
7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 (dostępnej w internetowej bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny - na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez skład orzekający NSA postanowieniem z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II OSK 130/21 - uznał ostatecznie, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano m.in., że "Za podstawę prawną uznania odrzucenia skargi złożonej w okolicznościach przedstawionych w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II OSK 130/21, należałoby przyjąć art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., stanowiący, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, nawet w okolicznościach uprzedniego złożenia ponaglenia do organu administracji w toku postępowania administracyjnego, należałoby bowiem uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako przewlekłość nie dającą się już usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie administracyjne. Nie jest już bowiem możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia". NSA wyjaśnił również, że "Przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie".
Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.