II SAB/Gl 104/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-09-05
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwykupbezczynnośćprzewlekłośćsąd administracyjnywłaściwość sąduprezydent miastapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na bezczynność organu w sprawie wykupu nieruchomości, uznając, że sprawa nie należy do jego właściwości.

Skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie wykupu nieruchomości. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL, czego skarżący nie uczynił. Sąd odrzucił skargę, stwierdzając, że sprawy dotyczące zbycia nieruchomości stanowiących własność gminy nie należą do jego kognicji, a także z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.

Skarżący J. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta Z. w sprawie dotyczącej możliwości wykupu nieruchomości stanowiącej własność Gminy Z. na jego rzecz. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa nie podlega jurysdykcji sądów administracyjnych. Sąd, po wezwaniu skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL, czego skarżący nie uczynił w wyznaczonym terminie, odrzucił skargę. Sąd uzasadnił odrzucenie skargi dwoma powodami: po pierwsze, sprawa dotycząca zbycia nieruchomości komunalnej nie należy do właściwości sądów administracyjnych, ponieważ jest to czynność cywilnoprawna, a nie administracyjna. Sąd powołał się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz uchwałę NSA, podkreślając, że zbycie nieruchomości następuje na podstawie prawa cywilnego. Po drugie, skarga podlegała odrzuceniu z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, mimo prawidłowego wezwania sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu w sprawie wykupu nieruchomości stanowiącej własność gminy nie podlega kognicji sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sprawy dotyczące zbycia nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego są czynnościami cywilnoprawnymi, a nie administracyjnymi, i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1, 2, 4, 8, 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje m.in. skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, ale tylko w sprawach dotyczących aktów lub czynności podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Sprawy dotyczące zbycia nieruchomości komunalnych nie mieszczą się w tym zakresie.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego lub jeżeli nie uzupełniono w terminie braków formalnych skargi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 46 § § 2 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pierwsze pismo strony, jeżeli jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku.

u.g.n. art. 13

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu, w tym sprzedaży, na zasadach określonych w ustawie.

u.g.n. art. 37 § ust. 1, 2 i następne

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Nieruchomości zbywane są w formie przetargowej albo bezprzetargowej.

Konstytucja RP art. 177

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada domniemania właściwości sądów powszechnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, gdyż dotyczy czynności cywilnoprawnych (zbycie nieruchomości komunalnej). Nieuzupełnienie braków formalnych skargi (brak numeru PESEL) mimo wezwania.

Godne uwagi sformułowania

nie podlega ona kognicji sądów administracyjnych nie jest postępowaniem administracyjnym czynność prawna podjęta w tym przedmiocie przez organ gminy nie stanowi decyzji administracyjnej [...] względnie aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej [...] a zatem aktu podlegającego kontroli sądów administracyjnych.

Skład orzekający

Renata Siudyka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących obrotu nieruchomościami komunalnymi oraz konsekwencji nieuzupełnienia braków formalnych skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku właściwości sądu administracyjnego w sprawach obrotu nieruchomościami komunalnymi oraz skutków nieuzupełnienia braków formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się prawem nieruchomości, ponieważ precyzuje granice jurysdykcji sądów administracyjnych w kontekście obrotu nieruchomościami komunalnymi.

Kiedy sąd administracyjny nie jest właściwy? Sprawa wykupu nieruchomości komunalnej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Gl 104/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Renata Siudyka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 3 i 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Renata Siudyka po rozpoznaniu w dniu 5 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie wykupu nieruchomości p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 11 lipca 2023 r. J. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta Z. w sprawie dotyczącej jego interwencji, którą zgłosił
w Urzędzie Miejskim w Z. w dniu 23 lutego 2023 r. do protokołu nr [...] odnoszącej się do możliwości zbycia działki nr [...], stanowiącej własność Gminy Z. na rzecz skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że nie podlega ona kognicji sądów administracyjnych.
Na podstawie zarządzenia z dnia 11 lipca 2023 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez wskazanie swojego numeru PESEL. Dla dokonania powyższej czynności wyznaczono siedmiodniowy termin pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 18 lipca 2023 r.
W wyznaczonym terminie, który upłynął w dniu 25 lipca 2023 r. brak formalny skargi nie został uzupełniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, nie podlega bowiem kognicji sądów administracyjnych.
Zgodnie z wyrażoną w art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą domniemania właściwości sądów powszechnych, sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Oznacza to, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, obejmujący katalog aktów, względnie czynności lub bezczynności organów administracji podlegających kontroli sądowoadministracyjnej, został szczegółowo określony obowiązującymi przepisami prawa. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, związaną z wydaniem aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. (decyzji administracyjnych, określonego rodzaju postanowień oraz aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa). Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., sądy administracyjne są właściwe w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Z. w sprawie umożliwienia skarżącemu wykup nieruchomości będącej własnością gminy w drodze bezprzetargowej. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie, którego przedmiotem jest wniosek podmiotu
o zbycie nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub – jak w niniejszej sprawie – jednostki samorządu terytorialnego, nie jest postępowaniem administracyjnym. Zgodnie
z art. 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DZ. U. z 2023 r., poz. 344 – dalej u.g.n.) z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu. W szczególności nieruchomości mogą być przedmiotem sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji. Nieruchomości zbywane są w formie przetargowej (art. 37 ust. 1 u.g.n.) albo bezprzetargowej (art. 37 ust. 2 i następne u.g.n.). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 lipca 2009 r. I OPS 1/09 (dostępna na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), unormowania u.g.n., w zakresie dotyczącym obrotu nieruchomościami Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, regulują czynności cywilnoprawne w sposób szczególny w stosunku do ogólnych zasad określonych w Kodeksie cywilnym. Publicznoprawny charakter tych podmiotów oraz przeznaczenie mienia, którym dysponują na zaspokojenie potrzeb wspólnoty stanowi uzasadnienie wprowadzenia ograniczeń w zakresie wynikających z kodeksu cywilnego fundamentalnych zasad swobody dysponowania mieniem i swobody zawierania umów. Ograniczenia te, dokonywane są na przykład poprzez procedurę przetargową. Nie powodują jednak, że spory w tym zakresie tracą cywilnoprawny charakter.
Z powołanych wyżej przepisów u.g.n. i uchwały wynika, że zawarcie albo odmowa zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie następuje w drodze aktu administracyjnego wydanego w postępowaniu administracyjnym, ani też w wyniku innych czynności z zakresu administracji publicznej. Zbycie nieruchomości następuje bowiem na podstawie przepisów prawa cywilnego, a nie prawa administracyjnego. Oznacza to w konsekwencji, że czynność prawna podjęta w tym przedmiocie przez organ gminy nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), względnie aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a zatem aktu podlegającego kontroli sądów administracyjnych. Okoliczność ta, w świetle nie budzącego wątpliwości brzmienia art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., wyklucza z kolei dopuszczalność wniesienia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o sprzedaż nieruchomości stanowiącej własność gminy. Brak jest również przepisu szczególnego w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a., który przewidywałby możliwość wniesienia tego rodzaju skargi.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. stanowiącego, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Podstawą odrzucenia skargi jest również art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie
z którym nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem.
W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony jeżeli jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL w niniejszym przypadku stanowi brak formalny skargi. Mimo prawidłowego wezwania Sądu do wykonania opisanego obowiązku wraz z pouczeniem
o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższego, skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi.
Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI