II SAB/Gd 74/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za ograniczenie sposobu użytkowania nieruchomości w terminie miesiąca, stwierdzając bezczynność organu, ale nie rażące naruszenie prawa.
Skarżący domagali się odszkodowania za ograniczenie sposobu użytkowania nieruchomości, wnosząc skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, organ nie podjął działań w ustawowym terminie, co doprowadziło do wniesienia skargi. Sąd uznał bezczynność organu za zasadną, zobowiązując go do rozpoznania wniosku w terminie miesiąca, jednocześnie stwierdzając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Skarżący R. S. i K. S. złożyli skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu użytkowania nieruchomości. Wniosek o ustalenie odszkodowania złożyli w lutym 2019 r. Po serii decyzji organów administracji, w tym uchylenia przez Wojewodę decyzji Prezydenta i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, organ pierwszej instancji nie podjął działań w ustawowym terminie. Skarżący wnieśli ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność, zarzucając naruszenie art. 35 i 138 k.p.a. Prezydent Miasta Gdańska w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, wskazując na podejmowane czynności i oczekiwanie na odpowiedź z Sądu Rejonowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za uzasadnioną co do zasady, stwierdzając bezczynność organu, ponieważ nie załatwił on sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. i nie dopełnił obowiązku zawiadomienia stron zgodnie z art. 36 k.p.a. Sąd zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku w terminie miesiąca, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa. Zasądzono również koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, Prezydent Miasta Gdańska dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie (najpóźniej do 28 maja 2022 r.) i nie dopełnił obowiązku zawiadomienia stron o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zobowiązano_do_dokonania_czynności
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 35 § § 1-3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych (miesiąc dla sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, dwa miesiące dla sprawy szczególnie skomplikowanej).
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nakłada na organ obowiązek zawiadomienia stron o niezałatwieniu sprawy w terminie, podania przyczyn zwłoki i nowego terminu załatwienia.
k.p.a. art. 12 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunek wniesienia skargi po wyczerpaniu środków zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość wniesienia skargi na bezczynność po wniesieniu ponaglenia.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezydent Miasta Gdańska dopuścił się bezczynności, nie załatwiając sprawy w ustawowym terminie. Organ nie dopełnił obowiązku zawiadomienia stron o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy.
Odrzucone argumenty
Argument Prezydenta Miasta, że nie minął jeszcze termin dwóch miesięcy od przekazania akt do ponownego rozpoznania. Argument Prezydenta, że brak odpowiedzi z Sądu Rejonowego uniemożliwiał dalsze działania i czynił skargę bezzasadną.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność organu rażące naruszenie prawa zasada szybkości postępowania niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący sprawozdawca
Dariusz Kurkiewicz
sędzia
Justyna Dudek-Sienkiewicz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu administracji publicznej oraz obowiązków organu w przypadku przekroczenia terminów załatwiania spraw, w tym w kontekście oczekiwania na informacje od innych organów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu w kontekście odszkodowania za ograniczenie sposobu użytkowania nieruchomości, z uwzględnieniem specyfiki postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezczynności organów administracji, co jest istotne dla wielu obywateli. Pokazuje, jak sądy administracyjne reagują na takie sytuacje i jakie są konsekwencje dla organów.
“Bezczynność urzędu: kiedy sąd zmusza do działania i jakie są tego konsekwencje?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Gd 74/22 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2022-10-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/ Justyna Dudek-Sienkiewicz Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Zobowiązano do dokonania czynności Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 35 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. i K. S. na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w sprawie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu użytkowania nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta Gdańska do rozpoznania wniosku skarżących z 1 lutego 2019 r. o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu użytkowania nieruchomości w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że Prezydent Miasta Gdańska dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność, której się dopuścił nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta Miasta Gdańska na rzecz skarżących R. S. oraz K. S. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie R. S. i K. S. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu użytkowania nieruchomości. Stan sprawy przedstawia się następująco: R. S. i K. S. pismem z 1 lutego 2019 r. wystąpili do Prezydenta Miasta Gdańska o ustalenie i wypłatę odszkodowania za ograniczenie prawa własności nieruchomości położonej w Gdańsku przy ulicy S., oznaczonej obecnie jako dz. nr [...], obręb [...] o powierzchni 1200 m2, wynikające z wydania decyzji przez Urząd Miejski w Gdańsku Wydział Gospodarki Komunalnej, Przestrzennej i Ochrony Środowiska z 31 stycznia 1974 r. nr MBGT-VII-63-5/17/2/73. Decyzją z 2 sierpnia 2019 r. organ odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Po wniesieniu odwołania od powyższej decyzji Wojewoda Pomorski uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzją z 24 czerwca 2021 r. Prezydent orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz wnioskodawców oraz o zobowiązaniu E. S.A. do wypłaty ustalonego odszkodowania. Po rozpatrzeniu złożonego przez E. S.A. odwołania od tak wydanej decyzji, Wojewoda decyzją z 21 stycznia 2022 r. uchylił zaskarżoną decyzję z 24 czerwca 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że z uwagi na utratę ważności sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego zaistniała potrzeba sporządzenia nowego operatu, co wyczerpuje znamiona konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zaś wykonanie nowego operatu szacunkowego w postępowaniu odwoławczym naruszałoby wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania. W związku z powyższym, głównym celem postępowania dowodowego w postępowaniu przed organem ponownie rozpoznającym sprawę winno być sporządzenie nowego operatu szacunkowego, który określałby wysokość należnego stronom odszkodowania. Wojewoda wskazał ponadto, iż w toku ponownego rozpatrywania sprawy Prezydent powinien zwrócić się do Sądu Rejonowego w Gdańsku z zapytaniem o to, czy należne stronom odszkodowanie zostało złożone do depozytu sądowego oraz ustalić, czy w archiwum Urzędu Miejskiego w Gdańsku znajdują się dokumenty świadczące o wypłacie odszkodowania. W dniu 28 marca 2022 r. do Prezydenta wpłynęły akta sprawy zakończonej decyzją Wojewody, zaś pismami z 13 kwietnia 2022 r. Prezydent wystąpił do pełnomocnika wnioskodawców, Archiwum Państwowego w Gdańsku, a także Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe XII Wydział Cywilny m. in. w celu ustalenia kwestii dotyczących wypłaty odszkodowania w przeszłości. Organ otrzymał odpowiedzi na powyższe wystąpienia od pełnomocnika skarżących (w dniu 22 kwietnia 2022 r.) i Archiwum Państwowego w Gdańsku (w dniu 23 maja 2022 r.). Pismem z 17 maja 2022 r. skarżący wnieśli do Wojewody ponaglenie, w odpowiedzi na które Prezydent Miasta Gdańska w piśmie z 27 maja 2022 r. wskazał, że nie minął jeszcze termin dwóch miesięcy od przekazania mu akt do ponownego rozpatrzenia, które nastąpiło 28 marca 2022 r. Powtórzył również wyliczenie podjętych przez niego w przedmiotowej sprawie czynności, o których skarżący zostali wcześniej poinformowani pismem z 2 maja 2022 r. Pismem z 3 czerwca 2022 r. organ ponownie wystąpił do Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe XII Wydział Cywilny wobec braku otrzymania odpowiedzi na pierwsze pismo – z 13 kwietnia 2022 r. Postanowieniem z 3 czerwca 2022 r. Wojewoda uznał ponaglenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin 3 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia na załatwienie sprawy. Organ zarządził także wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Równocześnie stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu Wojewoda uznał, że wbrew art. 36 k.p.a. skarżący nie byli informowani o braku możliwości załatwienia sprawy w ustawowym terminie, ani też o przyczynach takiego stanu. Działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta w niniejszej sprawie, zarzucając naruszenie przez organ art. 35 § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) przez przekroczenie terminów załatwienia sprawy, a także art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie się organu do wskazań organu odwoławczego co do okoliczności, jakie Prezydent Miasta Gdańska powinien wziąć pod uwagę ponownie rozpatrując sprawę. Równocześnie wnieśli o zobowiązanie Prezydenta Miasta Gdańska do wydania decyzji w sprawie w terminie 1 miesiąca od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności. W uzasadnieniu podkreślono, że wynikający z art. 35 § 3 k.p.a. dwumiesięczny termin na rozpoznanie sprawy szczególnie skomplikowanej, na który w odpowiedzi na ponaglenie powołał się Prezydent to termin, w którym sprawa winna zostać załatwiona, nie zaś termin, do upływu którego organ nie jest zobowiązany do podejmowania jakichkolwiek czynności w celu załatwienia sprawy. Uzasadnianie w ten sposób bezczynności organu ponownie rozpoznającego sprawę w zakresie braku zlecenia biegłemu sporządzenia operatu szacunkowego tym bardziej należy uznać za co najmniej nieuzasadnione, gdyż pismo, w którym organ powołał się na nieupłynięcie powyższego terminu, zostało sporządzone na jeden dzień przed upływem tego terminu, w związku z czym już w chwili sporządzania odpowiedzi na ponaglenie niemożliwe było sporządzenie operatu szacunkowego przed upływem dwóch miesięcy od przekazania akt przez organ odwoławczy. Co więcej, na dzień wniesienia skargi termin ten już niewątpliwie upłynął, a organ wciąż nie podjął jakichkolwiek czynności w kierunku wykonania wskazań Wojewody co do okoliczności, jakie powinny być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wskazany termin dotyczy przy tym tylko spraw szczególnie skomplikowanych. W związku z wyraźnym zakreśleniem czynności, jakie w toku ponownego rozpoznawania sprawy powinny być wykonane przez Prezydenta, trudno uznać wykonanie tych czynności za szczególnie skomplikowane, a co za tym idzie, załatwienie sprawy winno nastąpić bez zbędnej zwłoki. Zdaniem skarżących nie może być zaakceptowana sytuacja, w której organ nie tylko nie wydaje decyzji w ustawowych terminach, lecz nawet nie podejmuje w tychże terminach czynności, bez których wydanie decyzji nie jest możliwe. W sprawie tej zaś ustawowy termin rozpoznania sprawy minął najpóźniej w przeciągu dwóch miesięcy od przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a więc 28 maja 2022 r. Ponadto organ nie dopełnił ciążącego na nim na obowiązku zawiadomienia stron o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz podania przyczyn zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie wystąpiły zatem przesłanki konieczne dla stwierdzenia bezczynności organu administracji, tj. istnienie ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz brak jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. Stan bezczynności Prezydenta, w ocenie stron, ma charakter oczywisty i stoi w rażącej sprzeczności z zasadami postępowania administracyjnego, przede wszystkim z wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania. W związku z treścią pisma Prezydenta z 27 maja 2022 roku, stanowiącego odpowiedź na wniesione wcześniej ponaglenie, strony nie dostrzegają woli organu do rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, podkreślając że podejmował czynności niezbędne w sprawie, wskazane przez Wojewodę w decyzji uchylającej i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, a obejmujące m. in. wystąpienie do Sądu Rejonowego w celu ustalenia czy kwota odszkodowania nie została złożona do depozytu sądowego. Wobec braku odpowiedzi z Sądu kwestia ta nie została ustalona do dnia wniesienia skargi. Tym samym, brak było uzasadnienia do tego, by występować o ponowną opinię rzeczoznawcy majątkowego. W tej sytuacji, skarga jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona co do samej zasady. W sprawie będącej przedmiotem skargi skarżący zwalczają bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że pismem z 17 maja 2022 r. skarżący wnieśli do Wojewody ponaglenie, domagając się niezwłocznego podjęcia działań w celu wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Tym samym skarżący wyczerpali przysługujące im środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W związku z czym złożoną w niniejszej sprawie skargę należy uznać za dopuszczalną. Przechodząc dalej należy podnieść, że pojęcie "bezczynności" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., który stanowi, że stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionej w art. 3 § pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie. Należy wskazać, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga zaakcentowania, że – zgodnie z powołanym przepisem – niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powołane przepisy jednoznacznie wskazują zasady prawne, ramy czasowe i procedurę rozpoznawania sprawy administracyjnej. Ocena dochowania terminu jest uwarunkowana okolicznościami podanymi w powołanych przepisach, z uwzględnieniem art. 35 § 5 k.p.a. Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Badanie skargi na bezczynność sprowadza się więc do oceny, czy w okolicznościach danej sprawy, w zakreślonych ramach czasowych, podjęto czynności, dla których postępowanie jest prowadzone, a zmierzające do jej załatwienia. Celem skargi na bezczynność jest zaś doprowadzenie do załatwienia sprawy. Tezy te są utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki: NSA z 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16; z 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17 oraz WSA w Poznaniu z 6 marca 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 41/18; dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając tok czynności kontrolowanego w niniejszej sprawie organu w kontekście powyższych uwag Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta Gdańska dopuścił się bezczynności. Na podstawie przesłanych przez organ akt administracyjnych sprawy Sąd przyjął, że Prezydent Miasta został zobowiązany do podjęcia władczych działań od 28 marca 2022 r. W tym bowiem dniu wpłynęły do organu przekazane przez Wojewodę akta sprawy zakończonej decyzją organu odwoławczego z 21 stycznia 2022 r. W myśl zatem art. 35 § 3 k.p.a. organ powinien był załatwić sprawę nie później niż w ciągu miesiąca, ewentualnie – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W niniejszej sprawie należy przyjąć, że ustawowy termin jej rozpoznania minął najpóźniej 28 maja 2022 r. Jak wynika z akt sprawy, po otrzymaniu akt od Wojewody, organ I instancji podjął działania zmierzające do zebrania całego materiału dowodowego, zgodnie z wytycznymi organu odwoławczego. W tym celu, pismami z 13 kwietnia 2022 r. Prezydent Miasta wystąpił do pełnomocnika skarżących, Archiwum Państwowego w Gdańsku, a także Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe XII Wydział Cywilny. Na powyższe wystąpienia organ otrzymał odpowiedzi od pełnomocnika skarżących (22 kwietnia 2022 r.) i Archiwum Państwowego w Gdańsku (23 maja 2022 r.). Prezydent Miasta nie otrzymał natomiast odpowiedzi z Sądu Rejonowego, która jak wskazał organ, ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Gdyby bowiem z odpowiedzi Sądu Rejonowego wynikało, że odszkodowanie, ewentualnie wcześniej ustalone decyzją administracyjną, złożono do depozytu sądowego, wówczas bezcelowym byłoby zlecanie przez organ wykonania operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego. Pismem z 2 maja 2022 r., w odpowiedzi na pismo pełnomocnika skarżących, organ wskazał czynności, które podjął, prowadząc postępowanie. Pismem z 17 maja 2022 r. natomiast skarżący wnieśli do Wojewody ponaglenie, w odpowiedzi na które Prezydent Miasta Gdańska w piśmie z 27 maja 2022 r. wskazał, że nie minął jeszcze termin dwóch miesięcy od przekazania mu akt do ponownego rozpatrzenia, które nastąpiło 28 marca 2022 r. Powtórzył również wyliczenie podjętych przez niego w sprawie czynności, o których skarżący zostali wcześniej poinformowani pismem z 2 maja 2022 r. Kolejno, wobec braku odpowiedzi z Sądu Rejonowego, pismem z 3 czerwca 2022 r. organ ponownie wystąpił do Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe XII Wydział Cywilny o udzielenie informacji w sprawie wpłacenia odszkodowania do depozytu sądowego. Jak wynika z zaprezentowanej wyżej chronologii zdarzeń, od przekazania Prezydentowi Miasta przez Wojewodę akt sprawy do dnia wniesienia skargi, organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie, ten upłynął bowiem 28 maja 2022 r. W ocenie Sądu, Prezydent Miasta, uznając odpowiedź z Sądu Rejonowego za kluczową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, nie dążył do jej uzyskania w sposób efektywny. Należy bowiem zauważyć, że pierwsze pismo do Sądu Rejonowego zostało wystosowane 13 kwietnia 2022 r. (tj. po upływie ponad dwóch tygodni od przekazania przez Wojewodę akt sprawy), kolejne zaś – wobec braku odpowiedzi – dopiero 3 czerwca 2022 r., tj. po upływie dwumiesięcznego ustawowego terminu załatwienia sprawy. Jednocześnie, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 36 § 1 k.p.a., organ nie zawiadomił skarżących o niezałatwieniu sprawy w terminie, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy, a także pouczeniem o przysługującym prawie do wniesienia ponaglenia. Uznając nawet, że przyczyna niezałatwienia sprawy w terminie była niezależna od organu, a wynikała z braku uzyskania odpowiedzi z Sądu Rejonowego, to i tak organ powinien był podjąć wskazane czynności. Zgodnie bowiem z art. 36 § 2 k.p.a., ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. W orzecznictwie przyjmuje się, że dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 590/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., czy też nie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniały konieczne przesłanki do stwierdzenia bezczynności organu. Na Prezydencie Miasta Gdańska ciążył bowiem ustawowy obowiązek wydania aktu, którego organ nie podjął w terminie określonym przepisami postępowania, a jednocześnie organ nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 36 k.p.a., tj. poinformowania stron o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności jak i wobec braku informacji o zakończeniu postępowania w sprawie, zasadnym było zobowiązanie organu do rozpoznania złożonego przez skarżących wniosku, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stwierdzona wyżej bezczynność organu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie daje jednak podstaw do stwierdzenia kwalifikowanego charakteru bezczynności, to jest rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "bezczynności z rażącym naruszeniem prawa". W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, jednakże dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest jednocześnie efektem działań bądź zaniechań organów spowodowanych przykładowo celowym unikaniem podejmowania rozstrzygnięcia lub lekceważenia praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. W orzecznictwie podkreśla się, że bezczynność organu będzie miała charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyrok NSA z 16 września 2015 r., sygn. akt I OSK 722/15). W rozpoznawanej sprawie należy wskazać, że stan bezczynności nie trwał szczególnie długo, a nadto w jego przyczynach nie sposób dopatrywać się znamion złej woli po stronie organu lub czynników subiektywnej natury. W dużej mierze też, przekroczenie terminu jest spowodowane przyczynami niezależnymi od organu, który zasadnie oczekuje informacji od Sądu Rejonowego w kwestii mającej istotny wpływ na zasadność wniosku stron o ustalenie odszkodowania. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżących solidarnie kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżących (480 zł). Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI