II SAB/Gd 7/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-03-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organuwydanie zaświadczeniaprawo budowlanepostępowanie administracyjnesąd administracyjnyterminyrażące naruszenie prawakoszty postępowania

WSA w Gdańsku stwierdził bezczynność PINB w Lęborku w sprawie wydania zaświadczenia, ale uznał, że nie nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa, umarzając postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania zaświadczenia i oddalając wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej.

Skarżący K. O. złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku w sprawie wydania zaświadczenia dotyczącego budynku mieszkalnego. Sąd stwierdził bezczynność organu, która trwała od złożenia wniosku do wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę wcześniejszą odpowiedź organu i wydanie postanowienia o odmowie po wniesieniu skargi. Postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania zaświadczenia zostało umorzone, a skarga w zakresie zasądzenia sumy pieniężnej oddalona.

Skarżący K. O. wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku (PINB) w sprawie wydania zaświadczenia dotyczącego budynku mieszkalnego. Wniosek dotyczył potwierdzenia, czy budynek jest podpiwniczony i jaka jest jego powierzchnia użytkowa. PINB początkowo poinformował, że duplikat zaświadczenia został wydany i dane znajdują się w projekcie budowlanym. Po ponagleniu, organ odwoławczy wskazał na możliwość zaskarżenia odpowiedzi. PINB ostatecznie wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści po wniesieniu skargi do WSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził bezczynność organu, która trwała od złożenia wniosku do wydania postanowienia o odmowie. Sąd uznał jednak, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ ustosunkował się do wniosku w ustawowym terminie, a późniejsze wydanie postanowienia o odmowie, choć po terminie, uzasadniało umorzenie postępowania w części dotyczącej zobowiązania do wydania zaświadczenia. Skarga w zakresie zasądzenia sumy pieniężnej została oddalona z uwagi na brak stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność organu w przedmiocie wydania zaświadczenia, która została zakończona wydaniem postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia po wniesieniu skargi, nie uzasadnia stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, jeśli organ ustosunkował się do wniosku w ustawowym terminie, a późniejsze wydanie postanowienia o odmowie, choć po terminie, uzasadnia umorzenie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ ustosunkował się do wniosku w ustawowym terminie, a późniejsze wydanie postanowienia o odmowie, choć po terminie, uzasadniało umorzenie postępowania. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego braku woli do załatwienia sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8 i 9

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 217 § 1 i 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 217 § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 37 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 219

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 63

Ustawa - Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność organu w wydaniu zaświadczenia. Wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia nastąpiło po wniesieniu skargi.

Odrzucone argumenty

Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzenie sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni nie można doszukać się znamion oczywistego zlekceważenia wniosku strony, czy jawnego braku woli do załatwienia tego wniosku czynność w postaci wydania zaświadczenia jest czynnością jednostronną z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w sprawie indywidualnej

Skład orzekający

Jolanta Górska

przewodniczący

Justyna Dudek-Sienkiewicz

członek

Krzysztof Kaszubowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście wydawania zaświadczeń oraz przesłanek zasądzenia sumy pieniężnej od organu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego trybu wydawania zaświadczeń i oceny bezczynności w tym kontekście.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne aspekty procedury administracyjnej związanej z wydawaniem zaświadczeń i bezczynnością organów, co jest istotne dla prawników procesualistów.

Bezczynność organu: kiedy sąd uzna ją za rażące naruszenie prawa?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Gd 7/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jolanta Górska /przewodniczący/
Justyna Dudek-Sienkiewicz
Krzysztof Kaszubowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek – Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. O. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku w sprawie wydania zaświadczenia w sprawie obiektu budowlanego I. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lęborku dopuścił się bezczynności, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku do wydania zaświadczenia, IV. oddala skargę w zakresie przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, V. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku na rzecz skarżącego K. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
K. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku w przedmiocie wydania zaświadczenia w sprawie obiektu budowlanego.
Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W piśmie z dnia 21 września 2023 r. (data wpływu do organu 26 września 2023 r.) K. O. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku (dalej jako: PINB, organ I instancji) z wnioskiem o wydania zaświadczenia, czy budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany na działce nr [...] obr. L., gmina N., wykonany zgodnie z pozwoleniem Starosty Lęborskiego nr 166/13 z dnia 26 kwietnia 2013r. (zgodnie z projektem architektoniczno-budowlanym, przedmiotowym pozwoleniem na budowę i w końcu pozwoleniem na użytkowanie) jest budynkiem podpiwniczonym. Jednocześnie wniósł o wskazanie powierzchni użytkowej przedmiotowego budynku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lęborku, w piśmie z dnia 3 października 2023 r. poinformował wnioskodawcę, że otrzymał duplikat zaświadczenia zawierającego dane dotyczące parametrów technicznych budynku, w tym powierzchni użytkowej. Dodatkowo wskazał, że wszystkie dane dotyczące budynku, którego współwłaścicielem jest wnioskodawca, zawarte są w projekcie budowlanym stanowiącym integralny załącznik do pozwolenia na budowę nr 166/13 z dnia 26 kwietnia 2013 r., a który - zgodnie z art. 63 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2023r. poz. 682 ze zm.) – powinien, jako współwłaściciel, przechowywać w toku jego użytkowania. Ponadto poinformował, że zgodnie z oświadczeniem kierownika budowy dołączonym do zawiadomienia o zakończeniu budowy, przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę.
Kopię powyższego pisma przesłano do wiadomości współwłaścicielki nieruchomości E. O.
W piśmie z dnia 3 listopada 2023 r. wnioskodawca zwrócił się do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako: PWINB, organ II instancji, organ odwoławczy) z ponagleniem na przewlekłość PINB w sprawie wydania zaświadczenia.
W odpowiedzi z dnia 24 listopada 2023 r. PWINB w Gdańsku wskazał, że organ I instancji w piśmie z dnia 3 października 2023 r. wydał żądane zaświadczenie. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że nie ma podstaw do oceny merytorycznej odpowiedzi udzielonej przez organ I instancji. Poinformował także, że udzieloną odpowiedź można zakwestionować w formie skargi.
W odpowiedzi na skargę K. O. z dnia 8 listopada 2023 r. na niezgodne z prawem działanie organu nadzoru I instancji dotyczące przekazania informacji w sprawie wydania zaświadczenia innej osobie, Pomorski Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, w piśmie z dnia 28 grudnia 2023 r. uznał za zasadną skargę w zakresie przekazania powyższej informacji do wiadomości E. O. (współwłaścicielki nieruchomości). Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 3 października 2023 r. wnioskodawcy udzielono odpowiedzi wraz z informacją o przekazaniu duplikatu zaświadczenia zawierającego dane budynku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. O. wniósł o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku do wydania zaświadczenia, w przeciągu 7 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o treści: "budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr [...] obr. L., gmina N. nie jest podpiwniczony, pierwsza i druga kondygnacja są kondygnacjami naziemnymi, ich powierzchnia wliczana jest to powierzchni użytkowej budynku, która wynosi 254,67 m2", zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wydanie postanowienia sygnalizacyjnego, o jakim mowa w art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") oraz o zasądzenie od organu - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku - na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1.000 zł.
W uzasadnieniu, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania skarżący wskazał, że wbrew stanowisku organów nadzoru budowlanego PINB w Lęborku nie wydał żądanego zaświadczenia, nie wydał także postanowienia o odmowie wydania takiego zaświadczenia. Zdaniem skarżącego pismo organu I instancji z dnia 3 października 2023 r. nie może być uznane za zaświadczenie o żądanej treści. Z pisma tego wynika bowiem, że organ nie wyda zaświadczenia, gdyż informacje objęte żądaniem strona może odszukać w dokumentacji dotyczącej budowy budynku, którą powinna posiadać. Na marginesie skarżący zwrócił uwagę, że organ I instancji przekazał z urzędu informację o postępowaniu w przedmiocie wydania zaświadczenia E. O., która nie była jego stroną i z którą skarżący pozostaje w sporze o podział majątku. W ocenie skarżącego postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, w tym również z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w związku z czym konieczne jest przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł, w celu zdyscyplinowania organu. Dodatkowo wskazał, że intencjonalne naruszenie prawa, lekceważenie strony i celowe działanie na jej szkodę, zła wola organu, a także zawiniona opieszałość organu, powinny wpływać na ustalenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz uzasadniać wymierzenie grzywny.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Lęborku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu, przedstawiając przebieg postępowania, organ wyjaśnił, że na każdy składany przez skarżącego wniosek reagował bez zbędnej zwłoki. Dodatkowo organ wskazał, że postanowieniem z dnia 12 stycznia 2024 r. odmówił wydania zaświadczenia dotyczącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] obr. L., gmina N., wybudowanego na podstawie decyzji Starosty Lęborskiego nr 166/13 z dnia 26 kwietnia 2013 r., o treści żądanej przez skarżącego we wniosku z dnia 21 września 2023 r.
K. O., w piśmie z dnia 29 stycznia 2024 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, podtrzymując wniesioną skargę, podniósł, że dopiero po doręczeniu PINB w Lęborku skargi na bezczynność organ ten podjął czynności i wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Wskazał, że bezczynność organu trwała od 26 września 2023 r. do 12 stycznia 2024 r. tj. 108 dni, podczas gdy art. 217 § 3 k.p.a. nakłada na organ obowiązek wydania zaświadczenia niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni. Zdaniem skarżącego wydanie postanowienia odmownego jest przejawem złej woli organu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lęborku w piśmie procesowym z dnia 15 lutego 2024 r. przyznał, że rzeczywiście w terminie ustawowym nie wydano postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści, niemniej jednak nie pozostawiono wniosku skarżącego bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było załatwienie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku wniosku skarżącego z dnia 21 września 2023 r. o wydanie zaświadczenia o ściśle skonkretyzowanej treści.
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń zostało uregulowane w przepisach Działu VII k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."). Stosownie do art. 217 § 1 i § 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2). Zgodnie zaś z § 3 tego artykułu zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Przepis art. 218 k.p.a. przewiduje, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, stosownie do art. 219 k.p.a., następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia cechuje się szczególną, uproszczoną procedurą. Ten szczególny charakter ujawnia się zwłaszcza w tym, że w ramach tego postępowania obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie w pierwszej kolejności porównania treści żądania strony ze stanem wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Podkreślić należy, że przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski i nie obejmuje kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, to jest ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, a sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów będących w dyspozycji organu. Organ może zatem zaświadczyć tylko o tym, co w bezpośredni sposób wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez niego ustawowych kompetencji.
W konsekwencji, postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia może zakończyć się przez wydanie zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana lub przez odmowę wydania zaświadczenia, np. gdy organ nie dysponuje danymi, gdy wnioskodawca nie ma interesu prawnego, gdy organ nie może spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia z powodu niepotwierdzenia się w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub prawnego, którego dotyczyło żądanie. Zatem, po złożeniu wniosku o wydanie zaświadczenia, strona powinna uzyskać zaświadczenie albo postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia bądź postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Sąd stoi na stanowisku, że czynność w postaci wydania zaświadczenia jest czynnością jednostronną z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w sprawie indywidualnej, w tym znaczeniu że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Dla dokonania powyższej czynności ustawodawca przewidział szczególny, rygorystyczny termin. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że bezczynność postępowania w przedmiocie wydania żądanego przez stronę skarżącą zaświadczenia podlega kognicji sądu administracyjnego stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Powyższe jest zbieżne ze stanowiskiem innych sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 891/19; wyrok WSA z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt III SAB/Łd 81/17; wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 453/21; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 stycznia 2022 r., sygn. akt II SAB/Ol 165/21, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt III SAB/Wr 240/23; wszystkie przywoływane wyroki są dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Pojęcie bezczynności organu administracji publicznej zawarte jest w art. 37 § 1 k.p.a. Stosownie do treści tego przepisu, bezczynność występuje wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w przepisach k.p.a.
Termin na wydanie zaświadczenia lub jego odmowę, określony w art. 217 § 3 k.p.a., stanowi lex specialis w stosunku do terminów wskazanych w przepisach dotyczących postępowania jurysdykcyjnego, co oznacza, że ogólne terminy na załatwienie sprawy przewidziane ustawą nie mogą być stosowne nawet odpowiednio (zob. wyrok NSA z 3 grudnia 2014 r., I OSK 2/14). Tak określony termin nakłada na organ, do którego został złożony wniosek, duży rygoryzm co do sprawności prowadzonego postępowania związanego z rozpatrzeniem żądania wydania zaświadczenia, albowiem podstawowym nakazem dla organu jest w tym przypadku działanie nieujawniające zbędnej zwłoki.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy przyjąć, że bezczynność w wydaniu zaświadczenia występuje wówczas, gdy po upływie 7 dniowego terminu właściwy organ nie wyda zaświadczenia albo postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia bądź postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Przy tym – co ma znaczenie dla rozpoznawanej sprawy - wspomniane czynności procesowe muszą konsumować cały zakres złożonego wniosku.
Zdaniem Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lęborku bezspornie pozostawał w bezczynności w sprawie wydania przedmiotowego zaświadczenia do dnia 12 stycznia 2024 r., kiedy to wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia dotyczącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] obr. L., gmina N., wybudowanego na podstawie decyzji Starosty Lęborskiego nr 166/13 z dnia 26 kwietnia 2013 r. o treści żądanej przez skarżącego we wniosku z dnia 21 września 2023 r.
W tym stanie rzeczy skarga na bezczynność PINB w Lęborku była dopuszczalna (nie podlegała odrzuceniu z uwagi na uprzednie zakończenie sprawy). Jednocześnie okazała się ona być merytorycznie zasadną. W związku powyższym należało orzec jak w pkt I wyroku. Skoro bowiem sprawa wszczęta opisanym wyżej wnioskiem strony skarżącej nie została zakończona ani przez wydanie żądanego zaświadczenia ani przez wydanie postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia bądź postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści, to stwierdzić trzeba, że organ pozostawał w bezczynności, w rozumieniu zaprezentowanym na wstępie.
W ocenie Sądu, bezczynność ta nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Za "rażące naruszenie prawa" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Za wyczerpujące powyższe pojęcie uznać należy więc stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób jednoznaczny. Naruszenie kwalifikowane jako "rażące" musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. W judykaturze trafnie wskazuje się, że dla uznania "rażącego naruszenia prawa" nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków strony skarżącej i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2557/21).
Mając na uwadze przedstawione rozumienie pojęcia "rażącego naruszenia prawa" należy wskazać, że przy ocenie tego, czy bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku w badanej sprawie mogła mieć taki kwalifikowany charakter, uwzględnić należy wszelkie okoliczności i uwarunkowania stanu faktycznego i prawnego rozstrzyganego przypadku. Wprawdzie postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści zostało wydane po upływie 4 miesięcy od złożenia wniosku, to jednak należy mieć na uwadze, że organ, w piśmie z dnia 3 października 2023 r., a zatem w ustawowym terminie dla wydania zaświadczenia, ustosunkował się do złożonego wniosku, wyjaśniając że wnioskodawca otrzymał wcześniej duplikat zaświadczenia zawierającego dane dotyczące parametrów technicznych budynku, w tym powierzchni użytkowej. Dodatkowo wskazał, że wszystkie dane dotyczące budynku, którego współwłaścicielem jest wnioskodawca, zawarte są w projekcie budowlanym stanowiącym integralny załącznik do pozwolenia na budowę oraz poinformował, że zgodnie z oświadczeniem kierownika budowy dołączonym do zawiadomienia o zakończeniu budowy, przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę.
W ocenie Sądu w takim przypadku nie można doszukać się znamion oczywistego zlekceważenia wniosku strony, czy jawnego braku woli do załatwienia tego wniosku. Brak zatem podstaw by uznać, że niepoprawny sposób rozpoznania zgłoszonego żądania był przejawem działania o akcentowanym wyżej charakterze. Z uwagi na powyższe, Sąd, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., uznał że stwierdzona bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt II wyroku).
Uwzględnienia jednocześnie wymaga, że w dniu 12 stycznia 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lęborku wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Okoliczność, że organ administracji publicznej rozpoznał sprawę po wniesieniu skargi, choć przed dniem jej rozpoznania przez sąd administracyjny, uzasadnia umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jako bezprzedmiotowego w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania zaświadczenia, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym też orzeczono w punkcie III wyroku.
Sąd oddalił skargę w zakresie zasądzenia sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., z uwagi na brak przypisania organowi rażącego naruszenia prawa w zakresie stwierdzonej bezczynności (pkt IV wyroku). Należy podkreślić, że ustawodawca nie zobowiązał sądu do automatycznego wymierzenia organowi grzywny czy też przyznania każdemu skarżącemu sumy pieniężnej. Kwestie te pozostawił uznaniu sądu. Sąd wziął nadto pod uwagę to, że skarga na bezczynność organu dotyczy wydania zaświadczenia, które jest czynnością materialno-techniczną, sprowadzającą się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych, o które wnosi wnioskodawca. Czynność ta nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej i nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Z tego względu Sąd uznał, że zastosowanie w przedmiotowej sprawie dolegliwości pieniężnej, polegającej na przyznaniu od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej, nie ma uzasadnienia.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. (pkt V wyroku). Sąd nie zasądził jednak kosztów zastępstwa procesowego mając na uwadze okoliczność, że skarżący samodzielnie występował w postępowaniu i nie był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. W ocenie Sądu fakt posiadania przez skarżącego uprawnień zawodowych (z akt sprawy wynika, że jest adwokatem) nie uzasadnia przyznania mu kosztów zastępstwa procesowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI