II SAB/Gd 68/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie reformy rolnej, uznając działania organu za uzasadnione złożonością sprawy.
Skarżący zarzucili Wojewodzie Pomorskiemu przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie reformy rolnej dotyczącej pałacu i parku. Wojewoda argumentował, że sprawa jest skomplikowana i wymagała zebrania obszernego materiału dowodowego, w tym dokumentów archiwalnych i tłumaczeń. Sąd analizując chronologię działań organu uznał, że podjęte czynności były uzasadnione złożonością sprawy i nie wykazał przewlekłości postępowania, oddalając skargę.
Skarga została wniesiona przez M. W., K. T. i K. P. przeciwko Wojewodzie Pomorskiemu z powodu przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie reformy rolnej. Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie, że pałac murowany z ogrodem i parkiem o powierzchni 614 ha nie podlegał działaniu dekretu o reformie rolnej. Wojewoda wszczął postępowanie w sierpniu 2021 r., wyznaczając termin zakończenia na luty 2022 r. W toku postępowania organ podejmował liczne czynności, w tym wystąpienia o dokumenty do archiwów, starosty, Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a także zlecił tłumaczenie akt sporządzonych w języku niemieckim. Skarżący wnieśli ponaglenie, zarzucając organowi naruszenie art. 35 k.p.a. i rażące przekroczenie terminów. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podkreślając skomplikowany charakter sprawy i trudności w pozyskaniu niezbędnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po analizie chronologii działań Wojewody, uznał, że organ nie dopuścił się przewlekłości. Sąd podkreślił, że sprawy z zakresu reformy rolnej są z natury skomplikowane i wymagają zebrania obszernego materiału dowodowego. Działania Wojewody, w tym pozyskiwanie dokumentów z różnych źródeł, tłumaczenie akt i ustalanie numerów ksiąg wieczystych, zostały uznane za uzasadnione i niezbędne do rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, orzekając w trybie uproszczonym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, Wojewoda Pomorski nie prowadził postępowania w sposób przewlekły.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działania Wojewody były uzasadnione złożonością sprawy, która wymagała zebrania obszernego materiału dowodowego, w tym dokumentów archiwalnych i tłumaczeń. Podejmowane czynności były niezbędne do rzetelnego rozstrzygnięcia i nie powodowały niedopuszczalnego przedłużenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
dekret o reformie rolnej art. 2 § 1 lit. e
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8 i 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 37 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Złożoność sprawy reformy rolnej wymagała obszernego materiału dowodowego i tłumaczeń. Podejmowane przez Wojewodę czynności były niezbędne i uzasadnione etapem postępowania. Organ działał z należytą starannością, dbając o wyjaśnienie wszystkich okoliczności.
Odrzucone argumenty
Wojewoda naruszył art. 35 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Organ prowadził postępowanie w sposób nieefektywny, wykonując czynności w dużych odstępach czasu.
Godne uwagi sformułowania
sprawy dotyczące ustalenia, czy nieruchomość podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej niewątpliwie należą do spraw szczególnie skomplikowanych podejmowane przez Wojewodę czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych
Skład orzekający
Jolanta Górska
przewodniczący sprawozdawca
Justyna Dudek-Sienkiewicz
członek
Wojciech Wycichowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przewlekłości postępowania w sprawach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście skomplikowanych postępowań dotyczących reformy rolnej i konieczności gromadzenia obszernego materiału dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych i oceny działań organu w kontekście złożoności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak złożoność postępowania administracyjnego, szczególnie w sprawach historycznych jak reforma rolna, może wpływać na czas jego trwania i jak sądy oceniają zarzuty przewlekłości.
“Czy długie postępowanie administracyjne to zawsze przewlekłość? Sąd wyjaśnia w sprawie reformy rolnej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Gd 68/22 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2022-08-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Jolanta Górska /przewodniczący sprawozdawca/ Justyna Dudek-Sienkiewicz Wojciech Wycichowski Symbol z opisem 6290 Reforma rolna 659 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III OZ 626/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-11 I OSK 2354/22 - Wyrok NSA z 2023-05-11 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi M. W., K. T. i K. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę. Uzasadnienie Skarga M.W., K. T. i K. P. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Pomorskiego postępowania w przedmiocie reformy rolnej wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu 30 czerwca 2021 r. do Wojewody Pomorskiego wpłynął wniosek skarżących o wydanie decyzji stwierdzającej, że pałac murowany wraz z ogrodem i parkiem położone w N. W. R. w powiecie s., stanowiące część składową "majątku N. W." o łącznej powierzchni 614 ha nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Pismami z dnia 26 sierpnia 2021 r. Wojewoda poinformował strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz zwrócił się do skarżących o wskazanie numeru dawnej księgi wieczystej, obejmującej przedmiotową nieruchomość i o nadesłanie uwierzytelnionych kopii wszelkich posiadanych przez nich dokumentów dotyczących tej nieruchomości, wyznaczając przy tym termin zakończenia postępowania na dzień 28 lutego 2022 r. Jednocześnie, pismami z dnia 26 sierpnia 2021 r. Wojewoda wystąpił do Archiwum Państwowego i do Starosty S. o przedstawienie dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 2 września 2021 r. skarżący podali numer dawnej księdze wieczystej oraz wskazali, że stosowne dokumenty dotyczące nieruchomości, objętej niniejszym postępowaniem znajdują się w aktach postępowania prowadzonego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W dniu 6 września 2021 r. do Wojewody wpłynęło pismo z Archiwum Państwowego Oddział w G. o zachowanych aktach gruntowych, ze wskazaniem, że można się z nimi zapoznać w czytelni akt. W dniu 15 września 2021 r. do Wojewody wpłynęła odpowiedź Starosty, który przekazał kopię matrykuły katastru gruntowego N. W. W dniu 24 września 2021 r. Wojewoda otrzymał pismo z Archiwum Państwowego w G., zawierające wskazanie akt dotyczących majątku N. W. z informacją, że z akt tych może wykonać odpłatnie fotokopie a z materiałów można skorzystać po ich elektronicznym zamówieniu i ustaleniu rezerwacji miejsca. W piśmie z dnia 7 grudnia 2021 r. strony postępowania wniosły o niezwłoczne podjęcie działań w celu wydania decyzji a także o przedstawienie informacji o dotychczas przeprowadzonych czynnościach. W dniu 17 grudnia 2021 r. Wojewoda wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wypożyczenie akt dotyczących przedmiotowej sprawy. W tym też dniu Wojewoda poinformował strony o przebiegu postępowania, wskazując, że archiwa w G. i w G. z uwagi na sytuację epidemiczną wyznaczyły terminy wizyt odpowiednio na dzień 14 stycznia 2022 r. i 17 stycznia 2022 r. Pismem z dnia 17 grudnia 2021 r. Wojewoda wystąpił do Starosty S. o wyjaśnienie, która z dawnych ksiąg wieczystych obejmowała obszar pałacu murowanego wraz z ogrodem oraz parkiem. W dniu 23 grudnia 2021 r. Wojewoda otrzymał od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 6 tomów akt, dotyczących nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem. W dniu 5 stycznia 2022 r. do Wojewody wpłynęło pismo Starosty, zawierające uzupełnienie wcześniej przekazanych informacji wraz z załączonymi kopiami akt. W dniach 17 i 24 stycznia 2022 r. pracownik Urzędu Wojewódzkiego w G. udał się do Archiwum Państwowego w G. oraz do Oddziału w G., gdzie sporządził fotokopie zasobów archiwalnych. Przy piśmie z dnia 25 lutego 2022 r. Wojewoda zwrócił Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi wypożyczone akta. Z uwagi na fakt, że część akt sporządzona była w języku niemieckim, w dniu 25 lutego 2022 r. Wojewoda wystąpił o zlecenie ich przetłumaczenia tłumaczowi przysięgłemu. Pismem z dnia 25 lutego 2022 r. Wojewoda wystąpił do Sądu Rejonowego w S. o wydanie odpisu: księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości, dawnej księgi wieczystej oraz zaświadczenia o przejęciu majątku ziemskiego. Jednocześnie, Wojewoda zwrócił się do Sądu o udzielenie informacji odnośnie innych ewentualnych dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 30 czerwca 2022 r. W piśmie z dnia 4 marca 2022 r. skarżący wnieśli ponaglenie, domagając się niezwłocznego podjęcia działań w celu wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W dniu 17 marca 2022 r. do Wojewody wpłynęły akta od tłumacza przysięgłego. W dniu 30 marca 2022 r. Wojewoda otrzymał z Sądu Rejonowego w S. .informację w zakresie udostępnienia akt. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2022 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła przewlekłość postępowania. W złożonej do Sądu skardze na przewlekłość prowadzonego przez Wojewodę postępowania skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 35 § 1-3 k.p.a., poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy i wnieśli o zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w sprawie w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności. Skarżący wskazali przy tym, że dopiero w dniu 25 lutego 2022 r. Wojewoda podjął czynności, dla których pół roku wcześniej wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania, występując o kopię akt księgi wieczystej oraz zaświadczenie o przejęciu majątku. Równocześnie organ ponownie poinformował o nowym terminie załatwienia sprawy, wyznaczając go na dzień 30 czerwca 2022 r. Wojewoda do dnia 28 lutego 2022 r. dysponował czterokrotnie dłuższym czasem niż termin przewidziany dla spraw szczególnie skomplikowanych w art. 35 § 3 k.p.a. Pomimo tego, podjął czynności dowodowe na trzy dni przed upływem tego terminu a zatem prowadził postępowanie w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, nie dochowując należytej staranności w organizacji postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując, że od chwili wszczęcia postępowania prowadzi czynności mające na celu zebranie materiału dowodowego umożliwiającego wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Pomimo podjętych działań mających na celu zakończenie sprawy nie udało się jednak pozyskać do tej pory dokumentów niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia i zakończenia postępowania. Wojewoda zaznaczył przy tym, że przedmiotowa sprawa, jak wszystkie sprawy z zakresu reformy rolnej, ma charakter skomplikowany, złożony i wielopłaszczyznowy, a co za tym idzie wymaga przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej nie wykazała, aby Wojewoda .prowadził przewlekle postępowania wszczętego na wniosek skarżących o wydanie decyzji stwierdzającej, że pałac murowany wraz z ogrodem i parkiem położone w N. W. R. w powiecie s., stanowiące część składową "majątku N. W." o łącznej powierzchni 614 ha nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że przed wniesieniem skargi skarżący wyczerpali przysługujący im środek zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 p.p.s.a. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W sprawie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania środkiem takim jest ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.). W stanie faktycznym sprawy skarżący bez wątpienia ten wymóg formalny dopełnili, wnosząc do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w piśmie z dnia 4 marca 2022 r. ponaglenie. Przystępując zatem do merytorycznej oceny zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, wyjaśnić należy, że w obowiązujących przepisach zostały przewidziane dwa stany zaniechania organów administracji odrębnie typizowane, choć powodujące takie same konsekwencje prawne. Wobec sygnalizowanego przez praktykę i doktrynę problemu rozgraniczenia znaczenia obu pojęć ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) znowelizowano art. 37 § 1 k.p.a. od dnia 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z jego aktualnym brzmieniem bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Przewlekłość postępowania zaś to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1987/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przewlekłość występuje natomiast w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Należy przy tym podkreślić, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem, w którym pozycja strony postępowania i organu administracji publicznej nie są równe. Dlatego też Kodeks postępowania administracyjnego statuuje zasady rządzące tym postępowaniem mające za zadanie wyrównać relacje między organem a stronami postępowania, w szczególności zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych wyrażoną w art. 8 k.p.a. Pogłębieniu zaufania obywateli do organów państwa służy zaś m.in. zasada szybkości postępowania, którą statuuje art. 12 k.p.a. Wskazane zasady ogólne postępowania administracyjnego, wraz konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego i zasadą legalizmu, służą realizacji prawa obywateli do dobrej administracji. Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych - Dz.U.UE.C.2007.303.1). Powołany przepis Karty, uznany w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego za wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego (zob. np. wyrok NSA z 10 lutego 2016 r., II GSK 2294/14, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl i cyt. tam orzecznictwo), stanowi, że podstawowym prawem obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Nadto, zasada załatwienia sprawy w rozsądnym terminie wynika z art. 6 ratyfikowanej przez Polskę Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284, ze zm.). Ocena zachowania rozsądnego terminu rozpoznania sprawy i zakończenia postępowania powinna przy tym uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy oraz opierać się na następujących kryteriach: ocenie stopnia złożoności i zawiłości sprawy, postępowania skarżącego i właściwych organów państwa oraz wagi rozstrzygnięcia sprawy dla sytuacji skarżącego (D. Sześciło, Komentarz. Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 1 lutego 2005 r. w sprawie Beller przeciwko Polsce, skarga Nr 51837/99, ST 2008, nr 11, s. 84). Realizacji zasady szybkości postępowania służy m.in. określenie przez ustawodawcę polskiego terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy rozpoznania sprawy (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. poz. 2320), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Powołując się na stanowisko doktryny i orzecznictwa, stwierdzić trzeba, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas gdy podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Ponadto, pojęcie "przewlekłości postępowania", obejmujące opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu jest stanem obiektywnym, istniejącym niezależnie od ostatecznego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania jest stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podjął, czy też nie dalsze czynności w sprawie. Dlatego też, stwierdzenie, że w określonej dacie, a tą będzie data orzekania przez sąd, można zakwalifikować postępowanie organu jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymaga gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (zob. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 11, Warszawa 2011, str. 238). W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzały do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej charakteru (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 202/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o następujące kryteria: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne prowadzenie postępowania dowodowego (co nie zawsze znaczy szybkie), zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy (zob. wyrok WSA W Gdańsku z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Gd 25/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie zaś Sądu, analiza chronologii podejmowanych przez Wojewodę w niniejszej sprawie czynności, opisanych dokładnie powyżej, prowadzi do wniosku, że organ ten nie dopuścił się zarzucanego mu przewlekłego prowadzenia postępowania wszczętego na wniosek skarżących o wydanie decyzji stwierdzającej, że pałac murowany wraz z ogrodem i parkiem położone w N.W.R. w powiecie s., stanowiące część składową "majątku N. W." o łącznej powierzchni 614 ha nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Przede wszystkim bowiem, zauważyć należy, że sprawy dotyczące ustalenia, czy nieruchomość podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej niewątpliwie należą do spraw szczególnie skomplikowanych, wymagających przy tym zebrania złożonego, archiwalnego i wielopłaszczyznowego materiału dowodowego. Przepis art. 2 ust. 1 lit. e stanowi, że na cele reformy rolnej przeznaczone będą nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Nieruchomości spełniające warunki określone w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu przechodziły na własność Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 13 września 1944 r. Wojewoda, po wpłynięciu wniosku skarżących już w dniu 26 sierpnia 2021 r. podjął czynności w celu pozyskania akt sprawy, niezbędnych do jej merytorycznego załatwienia. Przy czym, Archiwum Państwowe oraz Archiwum Państwowe – Oddział w G. nie przekazało Wojewodzie akt sprawy i wyznaczyło termin, w którym Wojewoda może zapoznać się z aktami sprawy, na dzień 14 stycznia 2022 r. i na dzień 17 stycznia 2022 r. w celu pozyskania niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów. Nadto, dopiero w dniu 23 grudnia 2021 r. Wojewoda otrzymał od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi akta dotyczące nieruchomości objętej wnioskiem. W wyniku tych czynności Wojewoda uzyskał: 701 fotokopii uzyskanych podczas kwerendy w Archiwum Państwowym, 856 fotokopii sporządzonych podczas kwerendy w Archiwum Państwowym Oddział w G. a także 1 teczkę i 5 segregatorów akt wypożyczonych od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ilość i obszerność pozyskanych akt niewątpliwie świadczy o tym, że zarówno ich zebranie a następnie ich analiza wymagała poświęcenia dużej ilości czasu. Nadto, z uwagi na fakt, że część tych akt sporządzona była w języku niemieckim, w dniu 25 lutego 2022 r., Wojewoda wystąpił do tłumacza przysięgłego o ich przetłumaczenie. Tłumaczenia zostały przedłożone Wojewodzie w dniu 17 marca 2022 r. Jednocześnie, z uwagi na nadesłanie przez skarżących i Starostę S., różnych numerów księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości Wojewoda podjął czynności w celu dokładanego ustalenia tego numeru a Starosta S. dopiero w piśmie z dnia 30 grudnia 2021 r. udzielił szczegółowej odpowiedzi w tym zakresie. Po weryfikacji zebranych dokumentów, w celu ich uzupełnienia, Wojewoda w dniu 25 lutego 2022 r. skierował do Sądu Rejonowego w S. wniosek o nadesłanie niezbędnych w celu wyjaśnienia sprawy dokumentów na co odpowiedź otrzymał w dniu 30 marca 2022 r. Czynności podejmowane przez Wojewodę w toku wszczętego na wniosek skarżących postępowania, w ocenie Sądu, wskazują, że Wojewoda w niezbędny dla rzetelnego i wszechstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy sposób, podejmował kolejne czynności, z których żadna nie była zbędna i nie powodowała niedopuszczalnego przedłużenia postępowania, co godziłoby w uprawnienia procesowe stron. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zarzut przewlekłości postępowania jest bezzasadny, albowiem organ ten podejmował czynności procesowe adekwatne do etapu postępowania, których wnikliwa analiza potwierdza przydatność dla końcowego załatwienia sprawy. Ze względu na skomplikowany charakter sprawy dbałość Wojewody o wyjaśnienie wszystkich okoliczności niezbędnych do załatwienia sprawy zasługuje na aprobatę i w żadnym razie nie potwierdza zarzutów skargi. Podkreślić należy, że oprócz zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) organ jest związany zasadą prawdy obiektywnej, która wyraża się w obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.). Organ nie jest uprawniony do wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy w sytuacji, gdy nie zgromadzono w sprawie całego materiału dowodowego i nie zbadano wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla jej załatwienia. Wynika to z faktu, iż organ w toku prowadzonego postępowania administracyjnego winien zawiadamiać o wszczęciu postępowania oraz o czynnościach podejmowanych w sprawie wszystkie strony postępowania, zapewnić im czynny udział w postępowaniu, ocenić całokształt materiału dowodowego i w efekcie powyższego podjąć stosowną decyzję. W tym stanie rzeczy Wojewodzie nie można skutecznie zarzucić nienależytej staranności w zorganizowaniu postępowania administracyjnego ani też zarzucić w podejmowania czynności pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postępowanie samych stron oraz właściwych organów. W niniejszej sprawie postępowanie było prowadzone z właściwą dynamiką, czynności podejmowane były bez zbędnej zwłoki i znajdowały swoje uzasadnienie. Nadto, nie miały przymiotu pozorności i wynikały z przepisów regulujących przebieg postępowania. Wprawdzie zasada sformułowana w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwienia spraw określonych w art. 35 k.p.a., to jednak obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i art. 8 k.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI