II SAB/Gd 66/26

II SAB/Gd 66/26 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-07-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Wojciech Wycichowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim w sprawie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W dniu 1 czerwca 2026 r. M. B. (dalej: "Skarżący") wniósł skargę na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności
w Województwie Pomorskim (dalej: "Organ") w sprawie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że 14 maja 2025 r. Skarżący złożył wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, który to wniosek powinien zostać rozpatrzony w terminie nie dłuższym niż trzy miesiące od dnia jego wpływu. Skarżący wskazał, że zawiadomieniem z 5 grudnia 2025 r. Organ poinformował, iż wniosek zostanie rozpatrzony do 29 grudnia 2025 r., tj. niemal siedem miesięcy po dniu złożenia wniosku. Skarżący podał również, że 3 marca 2026 r. kontaktował się z Organem uzyskując informację, iż decyzja została podpisana 22 stycznia 2026 r., ale nie ma czasu na jej wysłanie i może zostanie wysłana w kolejnym tygodniu. Mając to na uwadze Skarżący podniósł, że postępowanie w jego sprawie jest prowadzone z rażącym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa - wniosek nie został rozpatrzony w terminie trzech miesięcy od dnia jego złożenia, również podpisanie decyzji nastąpiło z przekroczeniem przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie, gdyż 22 stycznia 2026 r. wydał decyzję, która - z uwagi na brak wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - stała się ostateczna. Z ostrożności procesowej Organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi,
że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego
w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Z przepisów art. 149 § 1 i 1a P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania
w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania
w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Pojęcia "bezczynności" i "przewlekłości postępowania" zostały zdefiniowane
w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2025 r., poz. 1691) - dalej: "k.p.a.", po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak, bezczynność została zdefiniowana jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
Z treści przywołanych wyżej definicji normatywnych należy wywieść, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób
w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący zwalcza bezczynność Organu w rozpoznaniu jego wniosku z 14 maja 2025 r. o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Jak wynika z przesłanych Sądowi akt sprawy, w dniu 22 stycznia 2026 r. Organ wydał decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia Skarżącego na 85 punktów. Decyzja ta została wysłana jako publiczna usługa hybrydowa, tj. usługa pocztowa, o której mowa
w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2026 r., poz. 558), świadczona przez operatora wyznaczonego, jeżeli nadawcą przesyłki listowej jest podmiot publiczny (zob. art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2026 r., poz. 3). Przesyłka nr [...] została nadana poprzez platformę do e-Doręczeń w dniu 3 marca 2026 r. i doręczona R. B. (pełnomocnikowi Skarżącego) w dniu 6 marca 2026 r.
Nie ulega zatem wątpliwości, że przed wniesieniem skargi (co miało miejsce
1 czerwca 2026 r.) Organ załatwił wniosek Skarżącego z 14 maja 2025r. w jeden
z dopuszczalnych prawem sposobów, tj. wydając w tym zakresie decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia.
Należy wskazać, że w dniu 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") podjął uchwałę w sprawie II OPS 5/19 (ONSAiWSA 2020/6/79), w której wskazał, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę
w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W uzasadnieniu ww. uchwały wyjaśniono, że termin "w każdym czasie" wyrażony
w przepisie art. 53 § 2b P.p.s.a., stanowiącym prawo do skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania i określającym dopuszczalny termin jej wniesienia do sądu, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi
i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, str. 326).
NSA wskazał również, że przyjęcie koncepcji nielimitowanego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność jest nie do zaakceptowania z kilku względów; po pierwsze, pozostaje w sprzeczności z istotą skargi na bezczynność (przewlekłość) stanowiącej inicjowany na drodze sądowej protest wobec stanu czy to bezczynności, czy przewlekłości rozumianych w sposób określony przepisem art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Po wtóre, dopuszczenie otwartego terminu do wniesienia skargi na bezczynność naruszałoby przyjęty w procedurze administracyjnej i sądowoadministracyjnej system wnoszenia środków zaskarżenia co do zasady ograniczonych terminem. Wreszcie, przyjęcie otwartego terminu do złożenia skargi na bezczynność (przewlekłość) powodowałoby,
że w kilkanaście, jak i w kilkadziesiąt lat po zakończeniu postępowania i załatwieniu sprawy, dopuszczalne byłoby prawo do skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. NSA zanegował tym samym pogląd o dopuszczalności nielimitowanego żadnym terminem orzekania w przedmiocie bezczynności (przewlekłości postępowania).
W związku z powyższym kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) stan rzeczy musi być, w dacie wniesienia tej skargi, aktualny, nie zaś historyczny. Zasadniczym bowiem celem skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności.
W ocenie Sądu taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przeszkodę do merytorycznego rozpoznania skargi M. B. stanowi bowiem okoliczność wniesienia jej w dniu (1 czerwca 2026 r.), w którym Organ nie pozostawał w stanie bezczynności, albowiem wcześniej (22 stycznia 2026 r.) wydał decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, załatwiając w ten sposób wniosek Skarżącego z 14 maja 2025 r.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wskazane w pkt 1-5a) jej wniesienie jest niedopuszczalne.
Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.).
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., postanowił jak
w sentencji.