II SAB/GD 60/05
Podsumowanie
WSA w Gdańsku zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za grunty przeznaczone pod drogi gminne w terminie 30 dni, stwierdzając bezczynność organu.
Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" zaskarżyła bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie odszkodowania za grunty przeznaczone pod drogi gminne. Sąd uznał skargę za zasadną, wskazując, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, na mocy której grunty przeszły na własność gminy, stała się ostateczna w 2002 r., a odszkodowanie nie zostało wypłacone. Pomimo toczących się postępowań o stwierdzenie nieważności, organ nie podjął stosownych działań. WSA zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpatrzenia sprawy w terminie 30 dni.
Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w G. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie odszkodowania za grunty przejęte pod drogi gminne w związku z podziałem nieruchomości. Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na toczące się postępowania dotyczące nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział nastąpił na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. W tym przypadku decyzja ta stała się ostateczna 11 października 2002 r., co spowodowało wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego spółdzielni i nabycie przez nią prawa do odszkodowania. Sąd stwierdził, że organ pozostaje w zwłoce od tego dnia. Dodatkowo, wyznaczony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dodatkowy termin 30 dni na załatwienie sprawy również upłynął. Sąd uznał, że toczące się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie usprawiedliwiają bezczynności organu, zwłaszcza że nie wstrzymano wykonania decyzji. W związku z tym, WSA zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie wyda rozstrzygnięcia w terminach przewidzianych przepisami prawa, a w szczególności nie wypłaci należnego odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził bezczynność organu, ponieważ decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, na mocy której grunty przeszły na własność gminy, stała się ostateczna w 2002 r., a odszkodowanie nie zostało wypłacone. Toczące się postępowania o stwierdzenie nieważności nie usprawiedliwiają braku działania organu, jeśli nie wstrzymano wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (9)
Główne
PPSA art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji.
u.g.n. art. 98 § § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział nastąpił na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy (lub innych jednostek samorządu terytorialnego/Skarbu Państwa) z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna.
u.g.n. art. 98 § § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przysługuje właścicielowi (użytkownikowi wieczystemu) odszkodowanie w wysokości uzgodnionej z organem, a w przypadku braku uzgodnienia – ustalone i wypłacone według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
PPSA art. 149
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ administracji do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej zobowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, a sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego powinny być załatwione w ciągu miesiąca, a szczególnie skomplikowane w ciągu dwóch miesięcy.
k.p.a. art. 36
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej musi zawiadomić stronę o przyczynach zwłoki w wydaniu rozstrzygnięcia.
u.g.n. art. 132 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.
k.p.a. art. 159 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie wstrzymuje jej wykonania, chyba że postanowienie o wstrzymaniu wykonania wyda właściwy organ.
PPSA art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w sprawie wypłaty odszkodowania za grunty przeznaczone pod drogi gminne. Nieskuteczność postępowań o stwierdzenie nieważności jako podstawy do wstrzymania wypłaty odszkodowania bez postanowienia o wstrzymaniu wykonania.
Odrzucone argumenty
Argument Prezydenta Miasta o konieczności odrzucenia skargi z powodu toczących się postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Bezczynność zachodzi wówczas, gdy organ administracji, w terminach przewidzianych przepisami prawa nie wydaje rozstrzygnięcia w sprawie. Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne [...] z nieruchomości której podział dokonany został na wniosek właściciela przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy [...] z dniem w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Okoliczność toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji miałoby wpływ na jej wykonalność jedynie w przypadku wstrzymania jej wykonania przez właściwy organ.
Skład orzekający
Dorota Jadwiszczok
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Ziółkowski
członek
Wanda Antończyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie bezczynności organu w sprawach dotyczących odszkodowań za grunty przeznaczone pod drogi publiczne oraz znaczenie postępowań o stwierdzenie nieważności dla wykonalności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podziałem nieruchomości i przeznaczeniem części pod drogi publiczne na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy problem bezczynności organu administracji w kontekście odszkodowań za grunty, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej.
“Bezczynność organu w sprawie odszkodowania za drogi: WSA w Gdańsku wyznacza termin.”
Sektor
nieruchomości
Lexedit — asystent AI dla prawników
Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.
Analiza umów
Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian
Pełna anonimizacja
Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI
Bezpieczeństwo danych
Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SAB/Gd 60/05 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-04-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-11-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dorota Jadwiszczok /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Ziółkowski Wanda Antończyk Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Zobowiązano do dokonania czynności Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Marta Went po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej .,A" w G. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne zobowiązać Prezydenta Miasta do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku i zwrotu akt. Uzasadnienie W dniu 7 października 2005 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie wydania decyzji o przyznaniu odszkodowania w związku z podziałem nieruchomości i przeznaczeniem jej części na drogi gminne. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie w całości. W uzasadnieniu organ wyjaśniając swoje stanowisko przedstawił zwięźle stan faktyczny wskazując, iż w dniu 15 kwietnia 2004 r. Prezydent Miasta zaopiniował pozytywnie plan podziału nieruchomości zgodnie z wnioskiem Spółdzielni Mieszkaniowej "A", a w dniu 26 września 2002 r. ten sam organ zatwierdził projekt podziału tej nieruchomości, w wyniku czego powstały nowe działki, w tym działki przeznaczone pod drogi publiczne. W dniu 14 stycznia 2004 r. Prezydent Miasta wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia 15 kwietnia 2002 r. w części dotyczącej kwalifikacji wydzielanych ulic do jako dróg gminnych. Decyzją ostateczną z dnia 12 lipca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności powyższego postanowienia. Na skutek zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej "A" Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 9 czerwca 2004 r. wyznaczyło Prezydentowi Miasta dodatkowy termin do załatwienia sprawy wypłaty odszkodowania za grunty przejęte przez Gminę Miasto G. pod drogi publiczne gminne – 30 dni od dnia zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionego postanowienia. W dniu 17 sierpnia 2004 r. Prezydent Miasta wystąpił do SKO z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 26 września 2002 r., w wyniku których powstały działki pod drogi gminne, argumentując, że postępowanie w niniejszej sprawie powinno było zostać zawieszone do czasu ustalenia kategorii dróg po podziale nieruchomości. Konsekwencją określenia kategorii dróg będzie, zdaniem organu, wskazanie nowego właściciela działek które zostały wydzielone pod drogi. Decyzją dnia 28 września 2005 r. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 26 września 2002 r. Organ skierował więc wniosek do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy, wyjaśniając, iż po podjęciu przez ten organ rozstrzygnięcia Prezydent Miasta podejmie stosowne działania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji. Bezczynność zachodzi wówczas, gdy organ administracji, w terminach przewidzianych przepisami prawa nie wydaje rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. (zawiadomienie strony o przyczynach zwłoki w wydaniu rozstrzygnięcia) lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Skarga jest uzasadniona, albowiem w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek bezczynności w wydaniu rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej. W myśl art. 98 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U. z 2000, nr 46, poz. 543 ze zm.) działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości której podział dokonany został na wniosek właściciela przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. W przypadku użytkowania wieczystego prawo to w stosunku do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Zgodnie z przepisem art. 98 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za działki gruntu o których mowa w § 1 przysługuje właścicielowi (użytkownikowi wieczystemu) odszkodowanie w wysokości uzgodnionej pomiędzy właścicielem (użytkownikiem wieczystym) a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie na wniosek właściciela (użytkownika wieczystego) odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Zgodnie z powyższymi przepisami zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna (art. 132 ust. 1 ugn). W sprawie niniejszej jest bezspornym, że w dniu 26 września 2002 r. Prezydent Miasta wydał decyzję ostateczną w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w G. przy ul. Cz., P. i L. W wyniku podziału nowopowstałe działki o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] zostały przeznaczone pod drogi gminne. Powyższe spowodowało co do wymienionych działek wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego przysługującego skarżącej spółdzielni oraz nabycie przez nią prawa do odszkodowania za przejęte działki. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w dniu 11 października 2002 r. a więc od tego dnia organ właściwy do wypłacenia odszkodowania pozostaje w zwłoce. Należy także wskazać, że postanowieniem z dnia 9 czerwca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło Prezydentowi Miasta dodatkowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy – 30 dni od dnia zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 15 kwietnia 2002 r. w sprawie zaopiniowania proponowanego przez Spółdzielnię podziału. Postępowanie to zostało zakończone w dniu 12 lipca 2004 r. prawomocnym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w którym organ ten odmówił stwierdzenia nieważności. Upłynął zatem także dodatkowy termin załatwienia sprawy wyznaczony Prezydentowi Miasta przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Jednocześnie nie jest zasadny podnoszony w odpowiedzi na skargę zarzut wniesienia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przez Prezydenta Miasta w dniu 4 października 2005 r. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 26 września 2002 r. o zatwierdzeniu planu podziału przedmiotowej nieruchomości. W sprawie tej Kolegium postanowieniem z dnia 28 września 2005 r. odmówiło stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Okoliczność toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji miałoby wpływ na jej wykonalność jedynie w przypadku wstrzymania jej wykonania przez właściwy organ (art. 159 § 1 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta nie wskazuje na takie postanowienie, co oznacza, że zachodzi przypadek bezczynności w wykonaniu decyzji o zatwierdzeniu planu podziału nieruchomości. Stosownie do art. 149 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ administracji do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na wskazanej wyżej podstawie prawnej orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).