II SAB/Gd 4/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca A. G.-B. wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Wejherowie w sprawie robót budowlanych na działce, której jest współwłaścicielką. Zarzucała organowi brak reakcji na zgłoszenia dotyczące samowoli budowlanej, w tym budowy wiat, klombów, miejsc parkingowych, urządzeń kanalizacyjnych oraz zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej, bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Skarżąca domagała się zobowiązania PINB do wydania decyzji, stwierdzenia bezczynności oraz zasądzenia kwoty 15.000 zł. Sąd administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę, opierając się na uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II OPS 2/25). Uchwała ta stanowi, że postępowania w sprawach dotyczących legalizacji robót budowlanych wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. W związku z tym, wniosek strony nie może być traktowany jako żądanie wszczęcia postępowania, a brak reakcji organu na taki wniosek nie stanowi bezczynności podlegającej zaskarżeniu. Sąd uznał, że PINB nie dopuścił się bezczynności, ponieważ jego działanie w tej materii polega na analizie wniosku pod kątem zasadności wszczęcia postępowania z urzędu, a nie na wydaniu postanowienia procesowego. Sąd podkreślił, że organ wydał już decyzję z 12 stycznia 2026 r. stwierdzającą brak podstaw do rozstrzygnięcia części zgłaszanych robót budowlanych, co świadczy o podjęciu działań.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w przedmiocie niedopuszczalności skargi na bezczynność organu w sprawach wszczynanych z urzędu, w szczególności w kontekście Prawa budowlanego.
Dotyczy specyficznej kategorii spraw administracyjnych, gdzie postępowanie wszczynane jest z urzędu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w sprawie wszczynanej z urzędu jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na bezczynność organu w sprawach, które z mocy prawa wszczynane są z urzędu (np. w zakresie legalizacji robót budowlanych), jest niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Postępowania dotyczące legalizacji robót budowlanych wszczyna się z urzędu na podstawie art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego. Wniosek strony w takiej sytuacji jest jedynie sygnałem dla organu, a brak reakcji procesowej organu nie stanowi bezczynności podlegającej zaskarżeniu. Skarga na bezczynność w takich sprawach jest niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Jak należy traktować wniosek strony o wszczęcie postępowania, które z mocy prawa powinno być wszczęte z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek taki należy traktować jako sygnał dla organu, który ma obowiązek zweryfikować przesłanki do wszczęcia postępowania z urzędu, a nie jako żądanie wszczęcia postępowania podlegające procedurze skargowej na bezczynność.
Uzasadnienie
Przepisy prawa materialnego (np. art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego) przesądzają o tym, czy postępowanie wszczyna się z urzędu czy na wniosek. Jeśli postępowanie wszczyna się z urzędu, strona nie może skutecznie domagać się jego wszczęcia ani kwestionować braku reakcji organu w drodze skargi na bezczynność.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 53a § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowania w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy wszczyna się z urzędu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8 i 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie legalizacji robót budowlanych wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. • Wniosek strony o wszczęcie postępowania, które powinno być wszczęte z urzędu, nie może być traktowany jako żądanie wszczęcia postępowania podlegające skardze na bezczynność. • Brak reakcji organu na wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu nie stanowi bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Bezczynność organu polegająca na braku wydania decyzji w sprawie samowoli budowlanej. • Organ dopuścił się celowego wprowadzania w błąd i poświadczania nieprawdy w dokumentach urzędowych.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny; postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu • brak reakcji tego organu - polegający na niezajęciu stanowiska w procesowej formie, nie może być kwestionowany w drodze ponaglenia • skarga na bezczynność organu w tego rodzaju sprawach stanowi skargę niedopuszczalną • organ nadzoru budowlanego nie jest organem właściwym do rozpatrywania sporów i waśni międzysąsiedzkich
Skład orzekający
Katarzyna Krzysztofowicz
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Kaszubowski
sędzia
Justyna Dudek - Sienkiewicz
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w przedmiocie niedopuszczalności skargi na bezczynność organu w sprawach wszczynanych z urzędu, w szczególności w kontekście Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw administracyjnych, gdzie postępowanie wszczynane jest z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zidentyfikowanie podstawy prawnej i trybu postępowania dla dopuszczalności skargi. Pokazuje też złożoność sporów sąsiedzkich w kontekście prawa budowlanego.
“Kiedy skarga na bezczynność organu jest skazana na porażkę? Kluczowa uchwała NSA w sprawach budowlanych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.