II SAB/Gd 37/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę spółki G na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie wydania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy, stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie grzywny oraz zasądzenie kosztów. Wniosek wpłynął do organu 5 lipca 2022 r., a pierwszą czynność (wezwanie do uzupełnienia braków) organ podjął dopiero 17 października 2022 r. Pomimo uzupełnienia braków przez skarżącą, organ nadal pozostawał bezczynny i nie przekazał ponaglenia do organu wyższego stopnia. Sąd uznał bezczynność za rażące naruszenie prawa, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie miesiąca, stwierdził rażące naruszenie prawa i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia bezczynności organu i rażącego naruszenia prawa w kontekście ochrony zabytków oraz stosowania sankcji w postaci grzywny.
Dotyczy konkretnego przypadku bezczynności organu ochrony zabytków, ale zasady ogólne dotyczące bezczynności i rażącego naruszenia prawa są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Organ wielokrotnie przekroczył ustawowe terminy załatwienia sprawy, nie wywiązał się z obowiązku informacyjnego, a jego wyjaśnienia dotyczące błędów kadrowych i organizacyjnych nie usprawiedliwiają długotrwałej bezczynności i braku podjęcia czynności procesowych.
Czy sąd administracyjny powinien zobowiązać organ do załatwienia sprawy w określonym terminie, stwierdzić bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i wymierzyć grzywnę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest zobowiązany do podjęcia takich działań na podstawie art. 149 p.p.s.a. w przypadku stwierdzenia bezczynności organu.
Uzasadnienie
Sąd, stwierdzając bezczynność organu, zobowiązuje go do podjęcia czynności w określonym terminie, stwierdza rażące naruszenie prawa, jeśli takie miało miejsce, oraz może wymierzyć grzywnę jako środek dyscyplinująco-represyjny.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o pozwolenie na roboty budowlane przy zabytku. • Rażące naruszenie prawa przez organ poprzez wielokrotne przekroczenie terminów załatwienia sprawy i brak działań. • Niewyczerpanie środków zaskarżenia przez skarżącą (ponaglenie zostało wniesione).
Godne uwagi sformułowania
bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa • organ pozostaje bezczynny • nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. • wymierzenie grzywny jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym • nie mogą mieć wpływu na wykonywanie przez niego obowiązków ustawowych, w szczególności nie mogą ograniczać obywateli w realizacji ich praw podmiotowych
Skład orzekający
Magdalena Dobek-Rak
przewodniczący sprawozdawca
Dariusz Kurkiewicz
sędzia
Justyna Dudek-Sienkiewicz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu i rażącego naruszenia prawa w kontekście ochrony zabytków oraz stosowania sankcji w postaci grzywny."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku bezczynności organu ochrony zabytków, ale zasady ogólne dotyczące bezczynności i rażącego naruszenia prawa są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowy problem bezczynności urzędniczej i pokazuje, jak sąd egzekwuje prawa obywateli, nakładając na organ sankcje. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów KPA.
“Urzędnik nie działał przez miesiące? Sąd ukarał konserwatora zabytków grzywną za bezczynność!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Gd 37/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-07-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz Justyna Dudek-Sienkiewicz Magdalena Dobek-Rak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Generalny Konserwator Zabytków Treść wyniku Zobowiązano do dokonania czynności Stwierdzono, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa Orzeczono o wymierzeniu grzywny w trybie art. 149 par. 2 ustawy - PoPPSA Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 35 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2023 r. sprawy ze skargi G z siedzibą w G na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku w przedmiocie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków 1. zobowiązuje Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku do rozpoznania wniosku skarżącej G z siedzibą w G z 30 czerwca 2022 r. o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków dla inwestycji pn.: "Podniesienie bezpieczeństwa i niezawodności Pompowni Ścieków Ołowianka II oraz zmniejszenie oddziaływania obiektu na środowisko" w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Pomorskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w Gdańsku grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, 4. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku na rzecz skarżącej G z siedzibą w G kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie G. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków. Spółka wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy, tj. rozpoznania wniosku o wydanie pozwolenia, w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, stwierdzenie bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa, a także o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z dnia 30 czerwca 2022 r. (doręczonym organowi w dniu 5 lipca 2022 r.) G. Sp. z o.o. złożyła do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wniosek o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków dla inwestycji pod nazwą "Podniesienie bezpieczeństwa i niezawodności Pompowni Ścieków [...] oraz zmniejszenie oddziaływania obiektu na środowisko". Pismem z dnia 17 października 2022 r. Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków wezwał Spółkę do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W pismach z dnia 12 października 2022 r. (doręczonych organowi w dniu 18 października 2022 r. oraz 27 października 2022 r.) skarżąca zwróciła się o niezwłoczne zakończenie postępowania i wydanie decyzji. Pismem z dnia 18 października 2022 r. (doręczonym organowi w dniu 19 października 2022 r.) skarżąca Spółka wniosła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi na wezwanie organu, skarżąca Spółka pismem z dnia 27 października 2022 r. (doręczonym organowi w dniu 31 października 2022 r.) uzupełniła braki formalne wniosku. Pismem z dnia 9 listopada 2022 r. (doręczonym organowi w dniu 18 listopada 2022 r.) Spółka zwróciła się o wycofanie przez Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Ołowianka – część centralna i północna w mieście Gdańsku", które mogłyby uniemożliwić skarżącej realizację planowanego przedsięwzięcia. W dniu 2 lutego 2023 r. skarżąca Spółka wniosła skargę na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, zarzucając organowi naruszenie art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. przez niezałatwienie sprawy w ustawowych terminach, art. 36 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie, niepodanie przyczyn zwłoki oraz niewskazanie nowego terminu rozpoznania sprawy, a także naruszenie art. 37 § 4 k.p.a. przez nieprzekazanie ponaglenia organowi wyższego stopnia. Skarżąca wyjaśniła, że w związku z utrzymującą się ponad 3 miesięczną bezczynnością organu skierowała w dniu 18 października 2022 r. ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie (doręczone w dniu 19 października 2022 r.). Według informacji udzielonej telefonicznie w dniu 24 stycznia 2023 r. przez pracownika organu wyższego stopnia, do tego dnia ponaglenie nie zostało przekazane do Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. W ocenie Spółki, o dopuszczeniu się przez organ bezczynności z rażącym naruszeniem prawa świadczy nieprzekazanie ponaglenia skarżącej do organu wyższego stopnia, milczenie organu po otrzymaniu w dniu 5 lipca 2022 r. wniosku o wydanie pozwolenia, niedotrzymanie ustawowych terminów na załatwienie sprawy oraz zlekceważenie obowiązku informacyjnego wobec skarżącej o niezałatwieniu sprawy w terminie. Bezczynność organu w przedmiotowej sprawie, w ocenie skarżącej, stanowi unikanie podejmowania rozstrzygnięcia i prowadzi do lekceważenia praw strony domagającej się czynności organu. W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków wniósł o niewymierzanie organowi grzywny i stwierdzenie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego. Organ wyraził żal z powodu zaistniałej bezczynności. Jak wyjaśniono, wskutek błędu pracownika akta sprawy zostały zagubione, zaś prowadzący sprawę inspektor błędnie przyjął, że podanie zostanie uzupełnione w zakresie braków formalnych. Prowadzący sprawę inspektor, z krótkim stażem w administracji, przez wiele miesięcy był również na zwolnieniu lekarskim, co jednakże nie usprawiedliwia zaistniałej bezczynności i popełnionych błędów. Taka sytuacja nie powinna mieć miejsca i organ przyznaje się do bezczynności w tej sprawie. Organ wskazał, że w stosunku do odpowiedzialnego za bezczynność inspektora zostaną podjęte czynności służbowe. Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków wyjaśnił, że zaistniała bezczynność nie była jednak wyrazem złej woli organu, czy też jego celowego działania, a organ podejmie dalsze czynności organizacyjne, aby taka sytuacja nie powtórzyła się więcej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku nie załatwił sprawy z wniosku skarżącej Spółki o pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków dla inwestycji pod nazwą: "Podniesienie bezpieczeństwa i niezawodności Pompowni Ścieków [...] oraz zmniejszenie oddziaływania obiektu na środowisko", w terminie określonym w art. 35 k.p.a. ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., co oznacza, że pozostaje w bezczynności, uzasadniającej żądania skargi. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Powyższa kontrola sprawowana jest pod względem legalności (zgodności z prawem). Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W pierwszej kolejności wskazać należy, że warunkiem skuteczności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W sprawie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania środkiem takim jest ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.). Jak wynika z akt sprawy skarżąca dopełniła powyższego wymogu, kierując pismem z 18 października 2022 r. ponaglenie do Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu za pośrednictwem Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku. Warunkiem wniesienia skargi jest poprzedzenie jej ponagleniem, nie zaś jego uwzględnienie przez organ wyższego stopnia, więc należy uznać, że skarga w niniejszej sprawie jest formalnie dopuszczalna, umożliwiając sądową kontrolę zarzucanego organowi stanu bezczynności. Wyjaśnić należy, że w obowiązującym stanie prawnym są dwa stany zaniechania odrębnie typizowane, choć powodujące takie same konsekwencje prawne, tj. bezczynność i przewlekłość. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Przewlekłość postępowania zaś to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że o bezczynności organu mówimy w sytuacji, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie, przy czym ustawodawca wskazał, że chodzi o termin określony w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych albo też termin określony przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Jest to zatem stan obiektywnie sprawdzalny, związany tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo w terminie określonym przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. W przypadku zatem skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. Wyjaśnić należy, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem, w którym pozycja obywatela i organu administracji publicznej nie są równe. Dlatego też Kodeks postępowania administracyjnego statuuje zasady rządzące tym postępowaniem mające za zadanie wyrównać relacje między organem a stronami postępowania, w szczególności zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych wyrażoną w art. 8 k.p.a. Pogłębieniu zaufania obywateli do organów państwa służy zaś m.in. zasada szybkości postępowania, którą statuuje art. 12 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że wskazane zasady ogólne postępowania administracyjnego, wraz z konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego i zasadą legalizmu, służą realizacji prawa obywateli do dobrej administracji. Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych - Dz.U.UE.C.2007.303.1). Powołany przepis Karty, uznany w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego za wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego (zob. np. wyrok NSA z 10 lutego 2016 r., II GSK 2294/14, i powołane tam orzecznictwo, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), stanowi, że podstawowym prawem obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Realizacji zasady szybkości postępowania służy m.in. określenie przez ustawodawcę polskiego terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei w art. 35 § 3 k.p.a. przewidziano, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Sąd, analizując chronologię czynności podejmowanych przez organ w zainicjowanym wnioskiem skarżącej postępowaniu o udzielenie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków dla inwestycji pod nazwą: "Podniesienie bezpieczeństwa i niezawodności Pompowni Ścieków [...] oraz zmniejszenie oddziaływania obiektu na środowisko" uznał, że organ pozostaje bezczynny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sprawa zainicjowana wnioskiem skarżącej z 30 czerwca 2022 r. nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Organ nie załatwił wskazanej sprawy również w terminie określonym na podstawie art. 36 k.p.a., albowiem, jak potwierdzają to akta sprawy, nawet takiego terminu nie wyznaczył i nie poinformował strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i jej uprawnieniach procesowych z taką sytuacją związanych. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o podjęcie przez Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku władczych działań wpłynął do organu 5 lipca 2022 r. Od tego momentu organ miał ustawowy obowiązek zakończyć postępowanie w terminie miesiąca lub - uwzględniając nawet skomplikowany charakter sprawy - w terminie dwóch miesięcy od dnia wpływu wniosku. Tymczasem dopiero 17 października 2022 r., organ podjął pierwszą czynność w sprawie odzwierciedloną w aktach, tj. skierował do skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku, na które skarżąca odpowiedziała bez zwłoki. Powyższe świadczy o tym, że organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy z wniosku skarżącej Spółki o pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków dla inwestycji pod nazwą: "Podniesienie bezpieczeństwa i niezawodności Pompowni Ścieków Ołowianka II oraz zmniejszenie oddziaływania obiektu na środowisko", co uzasadniało zobowiązanie go do rozpoznania tego wniosku w terminie określonym w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd zobligowany był jednocześnie stwierdzić, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 3 lutego 2021 r., II SAB/Gd 107/20, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania, długi okres oczekiwania pomiędzy poszczególnymi czynnościami, nie podejmowanie czynności bądź podejmowanie czynności nieefektywnych, dla których uzasadnienia nie znajduje sam organ (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 8 września 2021 r., II SAB/Gd 112/20, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W orzecznictwie i w doktrynie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 7 września 2022 r., II SAB/Gd 72/22, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl, B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 808-812). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku. Wskazać bowiem należy, że organ nie tylko nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a., ale wielokrotnie go przekroczył, dodatkowo nie wywiązując się z obowiązku informacyjnego wynikającego z treści art. 36 k.p.a. Analizując chronologię czynności dokonanych w sprawie przez organ należy stwierdzić, że wezwanie do uzupełnienia wniosku mogło zostać wystosowane do strony wcześniej aniżeli po ponad trzech miesiącach od wpływu wniosku, przy czym jak wynika z wyjaśnień organu, wezwanie to było wynikiem zgubienia akt sprawy i przyjęcia przez pracownika organu, że "podanie zostanie uzupełnione w zakresie braków formalnych". Pomimo, iż skarżąca Spółka odpowiedziała na wezwanie organu już w dniu 31 października 2022 r. (data doręczenia pisma organowi), Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków nie podjął dalszych czynności w sprawie. Organ zignorował przy tym ciążący na nim, zgodnie z art. 37 § 4 k.p.a., obowiązek przekazania wniesionego przez Spółkę ponaglenia organowi wyższego stopnia. Usprawiedliwieniem dla utrzymującego się stanu bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku skarżącej nie mogą być trudności kadrowe bądź organizacyjne organu, w tym błędy wynikające z niedoświadczenia pracownika. Kwestie te stanowią bowiem sprawy wewnętrzne organu i nie mogą mieć wpływu na wykonywanie przez niego obowiązków ustawowych, w szczególności nie mogą ograniczać obywateli w realizacji ich praw podmiotowych. Pracę organu należy tak organizować, aby nawet w sytuacjach trudności kadrowych zapewnić sprawne i skuteczne załatwianie spraw administracyjnych bez szkody dla obywateli. Powyższa ocena skutkowała wymierzeniem organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W judykaturze wskazuje się, że wymierzenie grzywny jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona niedopuszczalnego, nieuzasadnionego naruszenia przepisów o terminach załatwiania spraw. Okoliczności niniejszej sprawy, w tym długotrwałość okresu bezczynności w załatwieniu sprawy oraz brak podejmowania jakichkolwiek czynności procesowych w okresie od dnia wpływu wniosku Spółki (5 lipca 2022 r.) do dnia podjęcia pierwszej czynności w sprawie (17 października 2022 r.) potwierdzały potrzebę zdyscyplinowania organu w celu zapewnienia terminowego podejmowania rozstrzygnięć w przyszłości. W konsekwencji Sąd uznał, że grzywna w wysokości 500 zł uwzględnia całokształt okoliczności sprawy, jest adekwatna do stopnia zaniedbania organu oraz spełni swoją funkcję represyjno-dyscyplinującą, skutecznie oddziałując na organ. W związku z tym, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.