II SAB/GD 21/24

II SAB/Gd 21/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Krzysztof Kaszubowski
Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2712/24 - Wyrok NSA z 2025-03-13
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi "N." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni w sprawie robót budowlanych 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni do załatwienia sprawy dotyczącej budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w G. w terminie 2 (dwóch) miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni na rzecz skarżącej "N." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. sumę pieniężną w kwocie 3.000 (trzy tysiące) złotych, 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni na rzecz skarżącej "N." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. kwotę 614 (sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z 8 lipca 2005 r. Prezydent Miasta Gdyni (dalej: "Prezydent") zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wraz z przyłączami przy ul. S. [...] w G. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Pomorskiego (dalej: "Wojewoda") z 13 września 2005 r. Następnie, wyrokiem z 30 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 413/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: "WSA w Gdańsku") stwierdził nieważność zarówno decyzji Wojewody z 13 września 2005 r., jak i decyzji Prezydenta z 8 lipca 2005 r., eliminując z obrotu prawego podstawy prawne legalnego prowadzenia robót budowlanych w budynku przy ul. S. [..] w G. Wyrokiem z 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt
II OSK 478/07 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
Od tego czasu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni (dalej: "PINB", "Organ") toczy się postępowanie dotyczące robót budowlanych wykonanych na nieruchomości położonej w G. przy ul. S. [...], która od 29 sierpnia 2006 r. jest własnością "N." Spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżąca").
W toku tego postępowania, wyrokiem z 19 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 748/13 WSA w Gdańsku oddalił skargę na kasacyjną decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Gdańsku (dalej: "PWINB") z 13 sierpnia 2013 r., skutkiem której PINB został zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy doprowadzenia budynku przy ul. S. [...] w G. do stanu zgodnego z prawem. Wyrokiem z 11 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 1998/14 NSA oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Z wyroków tych wynikała konieczność przeprowadzenia, zgodnie z wiążącymi wskazaniami sądów, postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) - dalej: "Prawo budowlane", w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ze wskazaniem, że legalizacja inwestycji nie może odbywać się na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, lecz zastosowanie powinny znaleźć przepisy obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego K. w G.
Wyrokiem z 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 149/16, wydanym po rozpoznaniu skargi M. C. na przewlekłość PINB w prowadzeniu postępowaniu w sprawie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, WSA w Gdańsku zobowiązał Organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na posesji przy ul. S. [...] w G. w terminie 2 miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, stwierdzając, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem zwrócone zostały do Organu w dniu
11 kwietnia 2017 r.
W dniu 13 kwietnia 2017 r. PINB poinformował strony, że 11 maja 2017 r. przeprowadzi oględziny nieruchomości, a 21 kwietnia 2017 r. Spółka złożyła wniosek
o zawieszenie przedmiotowego postępowania, który oddalano postanowieniem z 30 maja 2017 r. Po przeprowadzeniu w dniu 11 maja 2017 r. oględzin uwagi do protokołu
w pismach z 18 i 22 maja 2017 r. złożyła H. W. i M.C.
Decyzją z 9 czerwca 2017 r. Organ nakazał Spółce rozbiórkę części budynku położonego przy ul. S. [...] w G., jednakże decyzja ta została uchylona decyzją PWINB z 1 września 2017 r. a sprawa została przekazana Organowi do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z 15 lutego 2018 r. PINB nałożył na Spółkę obowiązek przedłożenia, na podstawie art. 81c Prawa budowlanego, ekspertyzy technicznej oraz stanowiska służb konserwacji zabytków, w terminie do 31 lipca 2018 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem PWINB z 12 kwietnia 2018 r., a WSA
w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi Spółki, wyrokiem z 18 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 302/18, uchylił oba postanowienia. Wyrokiem z 21 października 2021 r. sygn. akt II OSK 3189/18 NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Niezależnie od tego, Spółka w dniu 31 lipca 2018 r. przedłożyła do akt wymaganą ekspertyzę.
W dniu 21 grudnia 2018 r. Spółka złożyła wniosek o wszczęcie postępowania naprawczego, który powieliła w pismach z 15 stycznia 2019 r., 5 lutego 2019 r. i 8 marca 2019 r.
W dniu 30 lipca 2019 r. Organ przeprowadził oględziny nieruchomości. W dniu
27 września 2019 r. Spółka przedłożyła do akt inwentaryzację techniczną, a 20 grudnia 2019 r. PINB zwrócił się do konserwatora zabytków o zaopiniowanie pod względem konserwatorskim dokumentów, precyzując pytania w piśmie z 19 lutego 2020 r. Konserwator udzielił odpowiedzi w piśmie z 25 lutego 2020 r. W dniu 2 czerwca 2020 r. Organ wezwał Spółkę do uzupełnienia dokumentacji do 15 lipca 2020 r., co też Spółka uczyniła w dniu 3 lipca 2020 r. Dodatkowo, w dniu 28 kwietnia 2021 r. Spółka przedłożyła do akt ekspertyzę techniczną dotyczącą ochrony przeciwpożarowej.
Wyrokiem z 15 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 80/21 WSA w Gdańsku zobowiązał Organ do załatwienia sprawy dotyczącej budynku mieszkalnego na posesji przy ul. S. [...] w G. w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, stwierdzając, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyrokiem z 11 maja 2022 r. NSA oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
Decyzją z 13 października 2022 r. PINB nakazał Spółce zaniechanie dalszych robót budowlanych przy realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego na posesji położonej przy ul. S. [...] w G. W wyniku odwołania wniesionego przez Spółkę od tej decyzji PWINB decyzją z 18 stycznia 2023 r. uchylił ją w całości i orzekł o braku podstaw do nałożenia w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w odniesieniu do ww. budynku. Wyrokiem
z 18 października 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 209/23 uchylił obie ww. decyzje (wyrok jest prawomocny).
Pismem z 15 września 2023 r. Spółka wystąpiła do PINB o pilne podjęcie czynności i wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w niniejszej sprawie oraz udostępnienie do wglądu akt sprawy. Wniosek ten Spółka ponowiła w piśmie z 9 listopada 2023 r.
Pismem z 16 listopada 2023 r. PINB poinformował Spółkę, że prowadzone jest
z urzędu postępowanie administracyjne pod sygnaturą 7141/123/09 w sprawie "samowolnych robót budowlanych wykonanych od dnia 07 grudnia 2006 r. na nieruchomości położonej przy ul. S. [...] w G.", czyli rozbudowy obiektu
w strefie wejściowej zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wskazał, że czynności w ww. sprawie były uzależnione od rozstrzygnięcia w innej sprawie o sygn. 7140/171/05. PINB poinformował, że z uwagi na upływ czasu zaktualizował krąg uprawnionych stron postępowania w sprawie samowolnych robót budowlanych wykonanych od dnia 7 grudnia 2006 r. na nieruchomości położonej przy ul. S. [...] w G. Pismem z tego samego dnia Organ udzielił odpowiedzi na pismo Spółki
z 9 listopada 2023 r.
Pismem z 24 stycznia 2024 r. Spółka poinformowała PINB, że w jej ocenie wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia jakiegokolwiek zagadnienia wstępnego, w szczególności zagadnienia takiego nie stanowi toczące się postępowanie w sprawie 7141/123/09, gdyż dotyczy ono zupełnie innego
i niezależnego zakresu, co zostało potwierdzone w decyzji PWINB z 18 stycznia 2023 r.
W dniu 19 lutego 2024 r. Spółka, na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", wniosła do PWINB ponaglenie na bezczynność PINB w niniejszej sprawie.
Pismem z 19 marca 2024 r. Organ poinformował Spółkę, że dalsze czynności
w sprawie robót budowlanych wykonanych od dnia 7 grudnia 2006 r. na nieruchomości położonej przy ul. S. [...] w G. zostaną podjęte w terminie jednego miesiąca od prawomocnego rozstrzygnięcia w prowadzonym oddzielnym postępowaniu administracyjnym dotyczącym zasadniczej bryły budynku, prowadzonej pod sygnaturą INB/7140/171/05.
W dniu 23 kwietnia 2024 r. Spółka złożyła skargę na bezczynność PINB oraz przewlekłość prowadzonego przez ten organ postępowania wnosząc o: 1) stwierdzenie,
że PINB dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania
w sprawie dotyczącej robót budowlanych wykonanych od dnia 7 grudnia 2006 r. na nieruchomości położonej w G. przy ul. S. [...] (znak sprawy:
INB-JA/7141/123/09), 2) stwierdzenie, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zobowiązanie PINB do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie przed organem pierwszej instancji,
w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 4) przyznanie od PINB na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej
w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, 5) zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Wniesiono również o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:
1) monitu kierowanego przez PWINB do PINB z 26 marca 2024 r. - celem wykazania,
że PINB opóźnia(ł) procedowanie wniesionego przez Skarżącą ponaglenia,
2) postanowienia Prezydenta z 7 września 2023 r. - celem wykazania, że prowadzone
w sposób przewlekły postępowanie przed PINB powoduje brak możliwości uzyskania przez Skarżącą pozwolenia na budowę w zakresie niezrealizowanych prac na budynku przy
ul. S. [...] w G., co z kolei powoduje zwiększenie rozmiarów szkody po stronie Spółki w związku z brakiem możliwości użytkowania budynku, 3) znajdujących się
w aktach sprawy PINB, dotyczącej postępowania naprawczego toczącego się w stosunku do zabudowy przy ul. S. [...] G. (nr sprawy INB-JA/7140/171/05/115/30/29) - celem wykazania, że rozstrzygnięcie sprawy, będącej przedmiotem niniejszej skargi nie jest uzależnione od wcześniejszego ostatecznego rozstrzygnięcia ww. postępowania przed PINB, jak również wielokrotnej i powtarzającej się bezczynności ze strony PINB
w stosunku do zabudowy przy ul. S. [...] w G., 4) znajdujących się w aktach postępowania będącego przedmiotem niniejszej skargi - celem wykazania kilkunastoletniego braku podejmowania przez PINB jakichkolwiek czynności w sprawie, braku wyznaczenia przez okres ponad 10 lat pracownika odpowiedzialnego za prowadzenie postępowania, niezasadnego przyjęcia, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, przewlekłości
i bezczynności organu mających postać rażącego naruszenia prawa.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono chronologicznie dotychczasowy przebieg postępowania wskazując m.in., że po raz pierwszy Spółka została poinformowana
o rzekomym zagadnieniu wstępnym występującym w niniejszej sprawie dopiero
w listopadzie 2023 r., to jest po 13 latach od faktycznego zaprzestania podejmowania
w sprawie jakichkolwiek działań przez PINB, w związku z brakiem pracownika prowadzącego sprawę. Wcześniej, w 2010 r. Spółka była informowana jedynie o rzekomej konieczności "ustalenia stanu prawnego zasadniczej bryły budynku", co nie jest jednak tożsame z instytucją zagadnienia wstępnego. "Ustalenie", o którym mowa w piśmie
z lutego 2010 r. nie oznacza bowiem konieczności wcześniejszego, ostatecznego rozstrzygnięcia innego postępowania, a jedynie dokonania własnych czynności sprawdzających przez organ prowadzący dane postępowanie.
Niezależnie od powyższego wskazano, że w przypadku dostrzeżenia zagadnienia wstępnego, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., Organ zobligowany był do zawieszenia postępowania, czego jednak nie uczynił. Brak zawieszenia postępowania świadczy o tym, że PINB nigdy nie traktował postępowania dotyczącego zasadniczej bryły budynku jako zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisów k.p.a., a konstrukcja ta została powołana dopiero w grudniu 2023 r. jako obrona przed zarzutami ze strony Spółki, związanymi
z brakiem jakichkolwiek ustaleń bądź innych czynności przez okres kilkunastu lat.
Podkreślono, że konieczność zawieszenia postępowania jest również o tyle istotna, że postanowienie zawieszające jest zaskarżalne, co umożliwiłoby Spółce uzyskanie rozstrzygnięcia organu odwoławczego w zakresie trafności oceny dokonanej przez PINB. Tymczasem powoływanie się przez Organ na rzekome zagadnienie wstępne, bez formalnego zawieszenia postępowania, uniemożliwiło Spółce uzyskania ochrony prawnej przed organem drugiej instancji, co z kolei tylko pogłębiało bezczynność PINB w niniejszej sprawie. Jednakże nawet w przypadku zawieszenia postępowania z uwagi na rzekome zagadnienie wstępne takie rozstrzygnięcie musiałoby zostać uchylone, bowiem postępowanie dotyczące rzekomej samowoli budowlanej w zakresie wiaty wejściowej do budynku jest postępowaniem całkowicie samodzielnym i jego rozstrzygnięcie nie zależy od rozstrzygnięć żadnych innych postępowań.
Zarzucono również, że pomimo kierowanych zapytań ze strony Spółki PINB nie wyjaśnił, dlaczego ewentualne nakazanie wykonania konkretnych prac budowlanych przy budynku celem doprowadzenia istniejącej zabudowy do stanu zgodnego z prawem, co jest przecież istotą postępowania naprawczego, miałoby jakiekolwiek znaczenie dla kwestii wcześniejszej samowoli dotyczącej innej przecież części budynku. Wskazano, że - jak wynika ze stanowiska PINB - niniejsze postępowanie prowadzone jest w sprawie "samowolnych robót budowlanych wykonanych od dnia 07 grudnia 2006 r. na nieruchomości położonej w G. przy ul. S. [...]". Dotyczy ono zatem robót budowlanych wykonanych prawie 20 lat temu, podczas gdy postępowanie dotyczące zasadniczej bryły budynku ma na celu określenie zgodności zabudowy z obecnie obowiązującymi regulacjami prawnymi. Zdaniem strony skarżącej prowadzone obecnie postępowanie naprawcze, zmierzające do oceny, czy na dzień dzisiejszy budynek spełnia aktualne wymogi prawa budowlanego, w tym zwłaszcza pod względem norm technicznych oraz przepisy prawa miejscowego, nie ma żadnego przełożenia na historyczną kwestię wykonanych kiedyś prac budowlanych w zakresie odnoszącym się do innej części budynku. W ocenie Spółki rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga jedynie ustalenia przez Organ dwóch kwestii: w jakim okresie Spółka była uprawniona do prowadzenia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz w jakim okresie roboty te były faktycznie wykonywane. Ustalenie tych okoliczności nie wymaga zaś uzyskania jakiegokolwiek prejudykatu i pozostaje w całości w zakresie kompetencji PINB.
Końcowo podniesiono, że pomimo trwającego od 14 lat postępowania w skromnych aktach sprawy nie znajdują się żadne materiały, które pozwoliłyby Organowi stwierdzić,
że prace budowlane w zakresie wiaty wejściowej były prowadzone w ramach samowoli budowlanej. Za tym bardziej niezrozumiałą uznano postawę PINB, uniemożliwiającą Spółce uzyskania formalnego zakończenia postępowania. Ponadto, obecna postawa Organu uniemożliwia Skarżącej uzyskanie pozwolenia na budowę budynku przy
ul. S. [...] w G. Zainicjowane przez spółkę postępowanie zostało bowiem zawieszone przez Prezydenta z 7 września 2023 r. (zawieszenie jest skutkiem przekazanej przez PINB informacji o toczącym się postępowaniu dotyczącym samowolnej rozbudowy zasadniczej bryły budynku o wiatę wejściową).
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie i obciążenie kosztami postępowania strony skarżącej.
W uzasadnieniu PINB wskazał, że prowadzi dwa postępowania administracyjne dotyczące obiektów na terenie nieruchomości przy ul. S. [...] w G.,
tj. postępowanie w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego (sygn. 7140/171/05) w sprawie "budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na posesji położonej przy
ul. S. [...] w G." w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę (z wyłączeniem robót budowlanych wykonanych od 7 grudnia 2006 r. i objętych odrębnym postępowaniem administracyjnym) oraz postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego (sygn. 7141/123/09) w sprawie "samowolnych robót budowlanych wykonanych od 7 grudnia 2006 r. (po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę) na nieruchomości położonej przy ul. S.
[...] w G.", czyli rozbudowy obiektu w strefie wejściowej zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ocenie Organu czynności w sprawie rozbudowy obiektu uzależnione są od rozstrzygnięcia w sprawie zasadniczej bryły obiektu.
PINB przedstawił następnie chronologię poszczególnych postępowań wskazując następnie, że czynności w sprawie rozbudowy obiektu uzależnione są od rozstrzygnięcia
w sprawie zasadniczej bryły obiektu. Zwrócono uwagę, że aktualnie w tamtej sprawie skierowano do Spółki obszerne omówienie braków złożonej dokumentacji, zgodnie
z wyrokiem WSA w Gdańsku, organ nadzoru budowlanego oczekuje na przedłożenie rzetelnej dokumentacji. Organ zaznaczył, że po siadanych informacji wynika, iż decyzja udzielająca pozwolenia na budowę budynku przy ul. S. [...] w G. nie została przepisana na Spółkę, pomimo że o to występowała i było to związane w wadliwością samej decyzji. PINB wskazał również, że pismami z 5 lutego 2010 r. i 19 marca 2024 r., stosownie do treści art. 36 § 1 i 2 k.p.a., informował strony postępowania o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, a w krótkim okresie, gdy przed jej uchyleniem przez WSA w Gdańsku funkcjonowała w obiegu prawnym decyzja z 18 marca 2024 r. dotycząca głównej bryły budynku, podejmował czynności mające na celu kontynowanie postępowania.
W ocenie Organu w niniejszej sprawie nie zostały wyczerpane żadne przesłanki do zastosowania procedury zawieszenia postępowania, ponieważ prowadzenie równolegle dwóch postępowań przez ten sam organ nie spełnia dyspozycji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Kwestia ta była analizowana już w 2010 r. i w ocenie PINB jest aktualna.
Podsumowując Organ podniósł, że w świetle opisanych działań w sprawie samowolnych robót budowlanych wykonanych od 7 grudnia 2006r. na nieruchomości położonej w G. przy ul. S. [...] (sygn. 7141/123/09), zarzut bezczynności nie znajduje uzasadnienia, bowiem podjęto szereg czynności zmierzających do wydania rozstrzygnięcia, postępowanie nie może być kontynuowane z przyczyn formalnoprawnych. Podkreślono, że wydanie rozstrzygnięcia legalizacyjnego w sprawie rozbudowy obiektu
o niesamodzielną dobudówkę mogło by wywołać skutki prawne w postaci legitymizacji zasadniczej bryły budynku, z kolei procedowanie dostarczenia dokumentacji mogłoby narazić stronę zobowiązaną na znaczne koszty bez gwarancji zalegalizowania samowolnej rozbudowy.
Do argumentacji Organu zawartej w odpowiedzi na skargę Spółka odniosła się
w piśmie z 4 lipca 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) stanowi,
że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego
w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W niniejszej sprawie "N." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zwalcza bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni oraz przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. S. [...] w G.
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że pismem z 19 lutego 2024 r. Strona wniosła ponaglenie na bezczynność Organu w niniejszej sprawie. Tym samym Skarżąca wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym
w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W związku z czym przedmiotowy środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny.
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2).
Zgodnie zaś z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane
z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3
(§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo
z przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast z przewlekłością mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie czynności podejmuje, ale postępowania nie kończy wydaniem decyzji, postanowienia, czy innego aktu, których wydania w danym postępowaniu wymaga przepis prawa (zob. wyroki WSA w Białymstoku z 25 października 2012 r. sygn. akt II SAB/Bk 27/12 i z 15 listopada 2012 r. sygn. akt
II SAB/Bk 53/12 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 3 lipca 2013 r. sygn. akt II SAB/Gd 54/13, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte. Wniesienie skargi na bezczynność organu uzasadnia zatem samo niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, czy organ administracji był w danej sprawie zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia czynności, a jeżeli tak, to czy upłynął do tego termin.
Przewlekłość występuje natomiast w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia oraz bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy. Aby stwierdzić, że organ administracji publicznej prowadzi postępowanie przewlekle, należy wykazać,
że w okolicznościach konkretnej sprawy administracyjnej miał on możliwość załatwić sprawę sprawniej i szybciej nie narażając stron tego postępowania na nieuzasadnione mnożenie czynności procesowych i przedłużanie postępowania ponad terminy załatwiania spraw określone w art. 35 i art. 36 k.p.a.
W judykaturze wskazuje się, że ocena czy organ pozostaje bezczynny i czy postępowanie prowadzone było przewlekle powinna być dokonana w jednym postępowaniu niezależnie od tego, czy wniesiono jedną skargę zawierającą zarzuty dotyczące zarówno bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania, czy też dwie skargi wyodrębniające te dwie instytucje prawne (postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2317/19). W konsekwencji niezasadne jest rozdzielenie, na podstawie art. 57 § 3 P.p.s.a., skargi w przedmiocie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania na dwie odrębne skargi, skoro dotyczą one tego samego postępowania administracyjnego. Przepis art. 57 § 3 P.p.s.a. stanowi bowiem, że jeżeli
w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. Jeżeli zatem skarga dotyczy zarówno bezczynności organu, jak i przewlekłości postępowania w tej samej sprawie administracyjnej, to przedmiot zaskarżenia nie uzasadnia rozdzielenia skarg i zarejestrowania ich pod odrębnymi sygnaturami - na bezczynność oraz na przewlekłość. Organowi administracji publicznej można w tej samej sprawie zarzucić skutecznie zarówno bezczynność, wynikającą z braku podjęcia rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie administracyjnej, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania, wywołane podejmowaniem pozornych w istocie działań niesłużących zakończeniu tej sprawy. W takim przypadku występować może nie tylko bezczynność, ale i przewlekłość postępowania administracyjnego, uzasadniająca złożenie skargi w tym przedmiocie do sądu administracyjnego i rozpatrzenie jej pod jedną sygnaturą (zob. postanowienie NSA z 24 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 34/13). Wniesienie
w jednym piśmie zarzutów co do bezczynności organu i przewlekłości prowadzonego przez niego postępowania nie może stanowić podstawy rozdzielenia skargi na dwie sprawy, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność postępowania w zakończeniu tej samej sprawy administracyjnej. W takiej sytuacji dopuszczalność objęcia jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną (zob. wyrok NSA
z 30 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2565/13). Podobnie w wyroku z 17 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 3990/19 NSA stwierdził, że niezależnie od sposobu wykładni przepisów dotyczących bezczynności organu i przewlekłości postępowania przed organem, rozdzielenie jednej skargi na dwie odrębne skargi i prowadzenie przed wojewódzkim sądem administracyjnym dwóch odrębnych postępowań w tej samej sprawie administracyjnej jest wadliwe z uwagi na treść art. 57 § 3 P.p.s.a.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela przy tym prezentowanych w orzecznictwie poglądów dopuszczających możliwość prowadzenia odrębnych postępowań sądowych dotyczących bezczynności i przewlekłości postępowania w jednej sprawie administracyjnej. Wskazać bowiem należy, że w obu tych przypadkach,
tj. bezczynności oraz przewlekłości, istota sporu pozostaje ta sama, tj. chodzi o sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór
o legalność braku wydania aktu lub niezałatwienia sprawy w terminie. Pozostaje to
w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez ten sąd (zob. wyroki NSA z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 255/16 i z 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2567/14). W obu przypadkach (tj. bezczynności i przewlekłości) sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi, a ich zastosowanie jest obowiązkowe w razie stwierdzenia jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz podstawy prawnej (zob. wyroki NSA z 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 709/12 i z 24 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 2225/14, a także postanowienie NSA z 11 sierpnia 2021 r. sygn. akt
II OSK 1422/21). W zakresie wskazanych w piśmie inicjującym postępowanie przed sądem administracyjnym postaci niedziałania organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany kwalifikacją wskazaną przez stronę skarżącą. Ostateczną decyzję dotyczącą tego, czy w danej sprawie istnieje stan bezczynności, czy stan przewlekłości postępowania podejmuje sąd i daje temu wyraz w wyroku
(zob. postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12 i z 4 września
2015 r. sygn. akt II OZ 753/15).
Ponieważ wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczyła zarówno bezczynności PINB w zakresie postępowania prowadzonego przez ten organ w odniesieniu do prac budowlanych wykonanych na nieruchomości położonej przy ul. S. [...] w G., jak i przewlekłości tego postępowania, Sąd rozpoznał ją jako jedną sprawę sądowadministracyjną. Oceniając zaś tok czynności kontrolowanego Organu w kontekście powyższych uwag Sąd uznał, że pozostaje on bezczynny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pomimo wydania dwóch wyroków, w których zobowiązano PINB do załatwienia sprawy dotyczącej budynku mieszkalnego na ww. nieruchomości, do dnia wniesienia skargi nie została ona załatwiona.
Należy przypomnieć, że wyrokiem z 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II SAB/Gd 149/16 WSA w Gdańsku zobowiązał PINB do wydania rozstrzygnięcia w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na posesji przy ul. S. [.] w G., w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności. Również w wyroku z 15 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 80/21 WSA w Gdańsku zobowiązał Organ do załatwienia sprawy dotyczącej ww. budynku mieszkalnego w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz
z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Z przesłanych przez Organ akt administracyjnych sprawy wynika, że po uchyleniu przez WSA w Gdańsku (wyrokiem z 18 października 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 209/23) decyzji PWINB z 18 stycznia 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z 13 października 2022 r. akta sprawy zostały zwrócone Organowi przez PWINB w dniu 28 września 2023 r. Nastąpiło to na wniosek PINB sformułowany w piśmie z 19 września 2023 r., albowiem cztery dni wcześniej (pismo z 15 września 2023 r.) Spółka wystąpiła do PINB o pilne podjęcie czynności i wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w niniejszej sprawie oraz udostępnienie do wglądu akt sprawy. Wniosek ten Spółka ponowiła w piśmie z 9 listopada 2023 r., do którego Organ odniósł się pismem z 16 listopada 2023 r. PINB poinformował m.in., że prowadzi z urzędu postępowanie administracyjne (7141/123/09)
w sprawie "samowolnych robót budowlanych wykonanych od dnia 07 grudnia 2006 r. na nieruchomości położonej przy ul. S. [...] w G.", czyli rozbudowy obiektu
w strefie wejściowej zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wskazał, że czynności w ww. sprawie były uzależnione od rozstrzygnięcia w innej sprawie (7140/171/05). PINB poinformował, że z uwagi na upływ czasu zaktualizował krąg uprawnionych stron postępowania w sprawie samowolnych robót budowlanych wykonanych od 7 grudnia 2006 r. na nieruchomości położonej przy ul. S. [...]
w G. Do stanowiska Organu Spółka ustosunkowała się w piśmie z 24 stycznia 2024 r., w którym podniosła, że w jej ocenie wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia jakiegokolwiek zagadnienia wstępnego,
w szczególności zagadnienia takiego nie stanowi toczące się postępowanie w sprawie 7141/123/09, gdyż dotyczy ono zupełnie innego i niezależnego zakresu, co zostało potwierdzone w decyzji PWINB z 18 stycznia 2023 r. Po wpłynięciu do PINB ponaglenia Spółki (19 lutego 2024 r.) Organ nie przekazał go w ustawowym terminie do PWINB, przez co PWINB dwukrotnie (26 marca 2024 r. i 11 kwietnia 2024 r.) wysyłał do PINB monit w tej sprawie.
Wobec przedstawionej powyżej chronologii działań PINB (po wydaniu wyroku
w sprawie II SAB/Gd 80/21) na tle okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jako że Organ nie załatwił sprawy w terminie, czym naruszył postanowienia przepisów art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz korespondujące z nimi art. 12 § 1 i 2 k.p.a. W ocenie Sądu bezczynność PINB nie budzi wątpliwości, przy czym istnieje ona również w dniu rozstrzygania sprawy przez Sąd (do dnia wydania wyroku PINB nie poinformował Sądu o załatwieniu sprawy). Należy powtórzyć, że dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu administracji publicznej. Okoliczności te są badane przez Sąd przy ocenie charakteru naruszenia prawa.
W konsekwencji należało uwzględnić żądanie skargi co do wyznaczenia kontrolowanemu Organowi terminu na rozpoznanie sprawy, o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym zakresie Sąd uznał, że termin dwóch miesięcy na załatwienie sprawy będzie adekwatny do jej okoliczności.
Z mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd zobligowany był jednocześnie stwierdzić, czy bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA
w Gdańsku z 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 107/20). Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania oraz podejmowanie czynności nieefektywnych i ewidentna "zła wola" organu w zakresie realizacji swoich ustawowych obowiązków (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 8 września
2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 112/20). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić,
że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W piśmiennictwie wskazuje się,
że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej
i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie
w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 808-812).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że bezczynność PINB miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W powyższym zakresie należy w pierwszej kolejności zauważyć, że pomimo wydania w sprawie już dwóch wyroków (z 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II SAB/Gd 149/16
i z 15 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 80/21) zobowiązujących Organ do załatwienia sprawy w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych, PINB ponownie popadł w bezczynność, co nie znajdowało uzasadnienia. Dalej należy wskazać, że Organ wystąpił do PWINB o zwrot akt sprawy nie z własnej inicjatywy, lecz dopiero po interwencji Skarżącej (pismo z 15 września 2023 r.). Po otrzymaniu akt aktywność PINB ograniczyła się do sporządzenia dwóch pism (z 16 listopada 2023 r.), w których wskazywano na związek niniejszej sprawy ze "sprawą główną" i związaną z tym konieczność oczekiwania na ostateczne rozstrzygnięcie "sprawy głównej". Organ nie wskazał przy tym, jakie czynności udało się do tej pory przeprowadzić w "sprawie głównej", a jakie czynności są jeszcze konieczne do przeprowadzenia, aby można było zakończyć to postępowanie. Jako naganne należy również ocenić postępowanie PINB, który nie przekazał w ustawowym terminie ponaglenia złożonego przez Spółkę, co było przyczyną dwukrotnego monitu w tej kwestii. Zdaniem Sądu postępowanie w niniejszej sprawie od samego początku było prowadzone w sposób nieefektywny, a podejmowane czynności procesowe przerywały jedynie długotrwałe i pozbawione uzasadnienia okresy całkowitego braku aktywności Organu. Taki sposób procedowania narusza postanowienia przepisów art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz korespondujące z nimi art. 12 § 1 i 2 k.p.a. Należy również zwrócić uwagę, że Organ nie skorzystał z art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił Spółki o tym, że nie załatwi sprawy
w terminie, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Takie postępowanie Organu godzi
w sformułowaną w art. 8 § 1 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Oceniając prowadzone postępowanie Sąd nie tylko badał przekroczenie terminów ustawowych, lecz rozważył także, czy możliwe było szybsze i efektywniejsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie i w tym zakresie uznał, że było to w granicach możliwości Organu. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak punkcie 2 wyroku.
Powyższa ocena skutkowała przyznaniem od Organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.
Należy zauważyć, że jedyną przesłanką warunkującą przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 P.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu
i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie popadał w stan bezczynności. Sąd może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek (krzywdy, straty itd.), jakiego skarżący doznał na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (zob. wyrok NSA z 7 września 2021 r. sygn. akt III OSK 1029/21). Przyznanie stronie sumy pieniężnej ma wprawdzie również (jak wymierzenie grzywny) w pewnym zakresie spełniać funkcję represyjno-prewencyjną, tj. dyscyplinować organ w procedowaniu, tym niemniej podstawową funkcją tej instytucji jest jednak funkcja kompensacyjna. Przyznanie stronie wspomnianej sumy ma bowiem przede wszystkim na celu spełnienie funkcji zarówno odszkodowawczej, jak również uczynić zadość krzywdzie, jaką strona poniosła na skutek (mówiąc ogólnie) wadliwie działającej administracji publicznej (zob. wyrok NSA z 27 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 1322/19).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie kwota 3.000 zł będzie stanowić dla strony skarżącej rekompensatę za uszczerbek, jakiej doznała na skutek nieefektywnego procedowania przez Organ jej sprawy, a przy tym będzie ona spełniać również funkcję represyjno-prewencyjną dla organu administracji publicznej, zapewniając przestrzeganie przez niego zasad postępowania administracyjnego i swoich obowiązków związanych ze sprawnym jego prowadzeniem w przyszłości. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 3 wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
(Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), zasądzając od Organu na rzecz strony skarżącej kwotę 614 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictw (34 zł).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, albowiem przedmiotem skargi była bezczynność organu administracji publicznej (art. 119 pkt 4 P.p.s.a.).[pic]