II SAB/Gd 18/25

II SAB/Gd 18/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jolanta Górska /sprawozdawca/
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący/
Krzysztof Kaszubowski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lipca 2025 r. sprawy ze skargi S. P. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody Pomorskiego w sprawie wypłaty świadczenia rodzicielskiego postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W dniu 19 lutego 2025 r. S. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę bezczynność i przewlekłość Wojewody Pomorskiego w wypłacie dodatku dyferencyjnego do świadczenia rodzicielskiego przyznanego jej decyzją Wojewody Pomorskiego z dnia 11 października 2024 r., nr 000568/SR/10/2024.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że nie jest właściwy do wypłaty tych środków, gdyż świadczenia rodzinne realizuje organ właściwy, tj. wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, w niniejszej sprawie jest to Prezydent Miasta Gdyni.
W piśmie z dnia 14 kwietnia 2025 r. skarżąca oświadczyła, że w dniu 10 kwietnia 2025 r. wypłacono jej przedmiotowe świadczenie i podtrzymała wniesioną skargę.
Przy piśmie z dnia 20 maja 2025 r. Wojewoda Pomorski nadesłał do Sądu potwierdzenie przekazania w dniu 14 października 2024 r. do Urzędu Miasta Gdyni decyzji z dnia 11 października 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) -zwanej dalej jako p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a), oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w ustawowym terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Z kolei przewlekłe prowadzenie postępowania lub też przewlekłość ma miejsce wtedy, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (patrz: art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Pojęcie to obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogłaby być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3494/18).
Przy czym, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, o których to stanach mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., nie dotyczy zatem wszystkich działań podmiotów wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej (organów administracji w znaczeniu funkcjonalnym), a obejmuje jedynie te akty i te czynności, które zostały wymienione przez ustawodawcę. Skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona jedynie w sytuacji, w której dotyczy organu (podmiotu) właściwego do wydania lub podjęcia aktów lub czynności w opisanych powyżej formach procesowych. W konsekwencji, gdy warunek powyższy nie jest spełniony, skarga podlega odrzuceniu (por. np. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 547/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje bowiem organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
Zatem dla stwierdzenia stanu bezczynności konieczne jest ustalenie, czy na organie administracji publicznej, któremu zarzucono zwłokę w załatwieniu sprawy, spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania określonej czynności oraz czy organ podjął działania i czy pozostaje w zwłoce.
W niniejszej sprawie skarżąca zarzuciła Wojewodzie Pomorskiemu bezczynność i przewlekłość w wypłacie dodatku dyferencyjnego do świadczenia rodzicielskiego przyznanego jej decyzją Wojewody Pomorskiego z dnia 11 października 2024 r., nr 000568/SR/10/2024. Wojewoda Pomorski wskazywał zaś, że nie był zobowiązany do wypłaty tego świadczenia.
Niewątpliwie, zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 323) do zadań wojewody w zakresie świadczeń rodzinnych należy:
pełnienie funkcji instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej;
wydawanie decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.
Stosownie do treści art. 23a ust. 1 tej ustawy w przypadku gdy osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby lub rodzic dziecka przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami, w tym informacjami dotyczącymi sprawy, wojewodzie. Z kolei, w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby lub rodzica dziecka w dniu wydania decyzji ustalającej prawo do świadczeń rodzinnych lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazując niezbędne dokumenty, w tym informacje dotyczące sprawy (ust. 2). W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także okres, w którym przepisy te mają zastosowanie (ust. 3). W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 za okres, o którym mowa w ust. 3 (ust. 4).
Jednakże, zgodnie z treścią art. 21 ust. 3 tej ustawy świadczenia rodzinne przyznane decyzją wydaną przez wojewodę wypłaca organ właściwy.
Zgodnie zaś z treścią art. 3 pkt 11 tej ustawy organem właściwym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne.
Tym samym, kompetencje orzecznicze w tym zakresie zostały przyznane wojewodzie, który w drodze decyzji administracyjnej rozstrzyga o przyznaniu świadczeń, natomiast kompetencje w zakresie wypłaty świadczeń - odpowiednio wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby otrzymującej świadczenie rodzinne. Podstawą wypłaty świadczenia będzie ostateczna decyzja wojewody lub właściwego ministra. Sama wypłata świadczeń stanowi natomiast czynność materialno-techniczną (zob. Małysa-Sulińska Katarzyna (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz. WKP 2023).
Organem właściwym do wypłaty przyznanego skarżącej decyzją z dnia 11 października 2024 r. świadczenia był Prezydent Miasta Gdyni, który to zresztą w dniu 10 kwietnia 2025 r., jak sama oświadczyła skarżąca w piśmie z dnia 14 kwietnia 2025 r., dokonał wypłaty przedmiotowego świadczenia.
Wypłata zaś świadczenia nastąpiła na podstawie wydanej przez Wojewodę dnia 11 października 2024 r. decyzji, która to została przekazana przez tegoż Wojewodę do organu właściwego do wypłaty w dniu 14 października 2024 r. i w tym też momencie Wojewoda Pomorski wykonał wszystkie obowiązki związane z przyznaniem i wypłatą dodatku dyferencyjnego, należące do jego kompetencji.
Zgodnie zaś z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt IIOPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu.
Przyjęty w powołanej uchwale pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy, co potwierdza uchwała NSA z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 (https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale tej wskazano, że normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia bowiem do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ i stwierdzono, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Z uwagi na powyższe i w związku z tym, że postępowanie Wojewodą Pomorskim dotyczące załatwienia złożonego przez skarżącą wniosku zarówno w zakresie wydania decyzji, jak i czynności niezbędnej do jego wypłaty, polegającej na przekazaniu decyzji do organu właściwego do wypłaty świadczenia, zostało już zakończone przed złożeniem skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzonego postępowania, skarga ta jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu