II SAB/Gd 140/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku zobowiązał konserwatora zabytków do rozpoznania wniosku o pozwolenie na roboty budowlane przy zabytku w ciągu miesiąca, stwierdzając rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu.
Skarga dotyczyła bezczynności Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku w sprawie pozwolenia na roboty budowlane przy zabytku. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, zobowiązując organ do rozpoznania wniosku w terminie miesiąca. Stwierdzono rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu, przyznano skarżącemu 1000 zł zadośćuczynienia oraz zasądzono koszty postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. O. na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku w sprawie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku. Skarżący złożył wniosek o pozwolenie na przyłączenie do sieci kanalizacji sanitarnej, a po odmowie i złożeniu odwołania, organ nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie. Sąd stwierdził bezczynność organu, zobowiązał go do rozpoznania wniosku w ciągu miesiąca, uznał bezczynność za rażące naruszenie prawa i przyznał skarżącemu 1000 zł zadośćuczynienia oraz zasądził koszty postępowania. Sąd podkreślił, że trudności kadrowe organu nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla długotrwałej zwłoki w załatwieniu sprawy, naruszając prawo obywateli do dobrej administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu uzasadnia zobowiązanie do działania i stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, jeśli organ nie załatwił sprawy w terminie ustawowym, a jego opieszałość jest oczywista i uporczywa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ pozostawał w bezczynności, nie załatwiając sprawy w terminie ustawowym ani nie wyznaczając nowego terminu. Długotrwała zwłoka, mimo wezwania do uzupełnienia wniosku po ponad ośmiu miesiącach, stanowi rażące naruszenie prawa, nieusprawiedliwione trudnościami kadrowymi organu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1 pkt 8
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych.
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
Dz.U. 2021 poz 735 art. 35
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o pozwolenie na roboty budowlane. Długotrwała zwłoka organu nieusprawiedliwiona okolicznościami zewnętrznymi. Skuteczność ponaglenia złożonego przez platformę ePUAP.
Odrzucone argumenty
Niedopuszczalność skargi z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia (organ argumentował brak ponaglenia). Trudności kadrowe i organizacyjne jako usprawiedliwienie opóźnienia.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa trudności kadrowe oraz duża rotacja pracowników na szczeblu inspektorskim nie stanowią okoliczności niezależnych od organu prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji
Skład orzekający
Magdalena Dobek-Rak
przewodniczący-sprawozdawca
Diana Trzcińska
członek
Wojciech Wycichowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na bezczynność po złożeniu ponaglenia przez ePUAP, kwalifikacja bezczynności jako rażącego naruszenia prawa w przypadku długotrwałej zwłoki organu, mimo trudności kadrowych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, w których organ pozostaje w bezczynności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwała bezczynność urzędu może prowadzić do konsekwencji prawnych i finansowych dla organu, podkreślając znaczenie prawa do szybkiego załatwienia sprawy.
“Konserwator zabytków ukarany za bezczynność: sąd zobowiązał do działania i przyznał zadośćuczynienie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Gd 140/22 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-04-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Diana Trzcińska Magdalena Dobek-Rak /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Wycichowski Symbol z opisem 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Generalny Konserwator Zabytków Treść wyniku Zobowiązano do dokonania czynności Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 35 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku w sprawie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku dotyczących wykonania przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej 1. zobowiązuje Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku do rozpoznania wniosku skarżącego M. O. z dnia 7 marca 2022 r. o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku polegających na wykonaniu przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku na rzecz skarżącego M. O. sumę pieniężną w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych, 4. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku na rzecz skarżącego M. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie M. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku w sprawie przekazania odwołania dotyczącego pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych, a także braku odpowiedzi na złożone wnioski o pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do natychmiastowego wydania decyzji będących odpowiedzią na jego wnioski i odwołanie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także zasądzenie odszkodowania w kwocie 10 000 zł za każdy miesiąc opóźnienia w wydaniu decyzji na złożone wnioski. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału rozdzielono skargi zawarte w piśmie z 14 listopada 2022 r. Sprawę dotyczącą braku odpowiedzi na wniosek o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku polegających na wykonaniu przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej zarejestrowano pod sygn. akt II SAB/Gd 140/22. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Na mocy porozumienia z 9 sierpnia 2021 r. pomiędzy E. S.A. a M. O., właścicielem nieruchomości przy ul. D. w D., oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], gmina S., określone zostały zasady ustanowienia służebności przesyłu dla potrzeb posadowienia w przyszłości urządzeń elektroenergetycznych w postaci linii elektroenergetycznej kablowej nN 0,4 kV oraz zestawu złączowo-pomiarowego na ww. nieruchomości. W następstwie zawartego porozumienia, E. SA złożyła do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku wniosek o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych, związanych z budową przyłącza oraz złącza kablowego nN 0,4 kV, (zgodnie z projektem budowlanym), do przewidywanego budynku gospodarczo-garażowego, na działce nr [...], usytuowanej przy ul. D. w D., w obrębie geodezyjnym [...], gmina S. Decyzją z 21 lutego 2022 r., nr ZN.5142.197.2022.TK, Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku odmówił wnioskodawcy wydania pozwolenia. Decyzja została doręczona M. O. w dniu 26 lutego 2022 r., który pismem z 7 marca 2022 r., złożył od niej odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, za pośrednictwem Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku. Jednocześnie skarżący wystąpił z dwoma wnioskami o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Wniosek z 7 marca 2022 r., związany z wykonaniem przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej, wpłynął do organu 8 marca 2022 r. Skarżący wyjaśnił w uzasadnieniu skargi, że po upływie około dwóch miesięcy od wniesienia odwołania skontaktował się z sekretariatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, gdzie uzyskał informację, że jego odwołanie nie wpłynęło jeszcze do organu odwoławczego. W konsekwencji, skarżący pismem z 3 maja 2022 r. złożył do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego skargę na Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku dotyczącą braku reakcji ze strony organu na złożone przez niego pisma. Pismem z 12 maja 2022 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przesłał do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku złożoną przez skarżącego skargę. Pomimo podejmowanych prób nawiązania kontaktu z pracownikiem organu I instancji, skarżący nie uzyskał informacji dotyczących złożonego przez niego wniosku. Pismem z 14 listopada 2022 r. skarżący wniósł bezpośrednio do Sądu skargę na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku wskazując, że obawia się, iż w przypadku przesłania skargi do organu I instancji nie zostanie ona przekazana do Sądu. W dniu 18 listopada 2022 r. Sąd przekazał organowi I instancji złożoną skargę z pouczeniem, że w razie niezastosowania się organu do obowiązku przekazania skargi do sądu w terminie trzydziestu dni, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Pismem z 5 grudnia 2022 r. Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku przekazał skargę wraz z aktami sprawy, wnosząc o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność. Z ostrożności procesowej, w razie stwierdzenia bezczynności organu, wniesiono o niewymierzanie organowi grzywny i niezasądzanie od organu zadośćuczynienia na rzecz skarżącego, a także stwierdzenie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego. W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku wskazał, że 1 grudnia 2022 r. skierował do skarżącego pismo, stanowiące odpowiedź na złożony przez niego wniosek, w którym organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wyjaśniając, że przyczyną opóźnienia były braki kadrowe oraz duża rotacja pracowników na szczeblu inspektorskim. Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku zwrócił uwagę na to, że bazuje na pracownikach w większej mierze nowo zatrudnionych, przygotowanych merytorycznie do oceny wpływu na zabytek, ale nadal nabywających biegłość w prowadzeniu postępowań administracyjnych. Nowozatrudnieni pracownicy podlegają szkoleniom, mającym usprawnić szybsze rozpatrywanie spraw, choć postępowania ujawniają często nieznane fakty, tudzież okoliczności mające wpływ na toczące się postępowania i trudności, z jakimi zmagają się pracownicy i ich przełożeni. W ocenie organu, wskazane okoliczności niewątpliwie należy uznać za niezależne od organu, a ich wystąpienie w sposób istotny ograniczyło możliwość terminowego przekazania odwołania. Organ wyjaśnił także, że inspektor prowadzący sprawę został pouczony o konieczności informowania stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie i weryfikacji oceny o pozostawieniu podania bez rozpoznania (w tym o obowiązku zawiadomienia strony o takim skutku nieuzupełnienia braków formalnych). Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku podkreślił jednak, że wniesienie skargi na bezczynność jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy strona złożyła ponaglenie z uzasadnieniem do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie na niezałatwienie sprawy w terminie. Takiego ponaglenia skarżący zaś nie złożył, co czyni skargę niedopuszczalną. Na wezwanie Sądu skarżący przedłożył wydruk ponaglenia (wraz z wydrukiem jego urzędowego poświadczenia przedłożenia), które skierował w dniu 13 listopada 2022 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku. Skarżący wyjaśnił także, że podtrzymuje wniesioną skargę, bowiem odpowiedź na skargę w żadnym stopniu nie tłumaczy kilkumiesięcznego opóźnienia w załatwieniu sprawy. W ocenie skarżącego, wskazane przez organ braki kadrowe oraz duża rotacja pracowników nie stanowią okoliczności niezależnych od organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku nie załatwił sprawy z wniosku skarżącego o pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku polegających na wykonaniu przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej w terminie określonym w art. 35 k.p.a. ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., co oznacza, że pozostaje w bezczynności, uzasadniającej żądania skargi. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności (zgodności z prawem). Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że skarżący przedłożył wydruk ponaglenia (wraz z wydrukiem jego urzędowego poświadczenia przedłożenia), które skierował w dniu 13 listopada 2022 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku. Tym samym skarżący wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W związku z tym, wbrew twierdzeniu organu, przedmiotowy środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny. Wyjaśnić należy, że w obowiązującym stanie prawnym są dwa stany zaniechania odrębnie typizowane, choć powodujące takie same konsekwencje prawne, tj. bezczynność i przewlekłość. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Przewlekłość postępowania zaś to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że o bezczynności organu mówimy w sytuacji, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie, przy czym ustawodawca wskazał, że chodzi o termin określony w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych albo też termin określony przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Jest to zatem stan obiektywnie sprawdzalny, związany tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo w terminie określonym przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. W przypadku zatem skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. Wyjaśnić należy, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem, w którym pozycja obywatela i organu administracji publicznej nie są równe. Dlatego też Kodeks postępowania administracyjnego statuuje zasady rządzące tym postępowaniem mające za zadanie wyrównać relacje między organem a stronami postępowania, w szczególności zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych wyrażoną w art. 8 k.p.a. Pogłębieniu zaufania obywateli do organów państwa służy zaś m.in. zasada szybkości postępowania, którą statuuje art. 12 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że wskazane zasady ogólne postępowania administracyjnego, wraz z konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego i zasadą legalizmu, służą realizacji prawa obywateli do dobrej administracji. Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych - Dz.U.UE.C.2007.303.1). Powołany przepis Karty, uznany w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego za wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego (zob. np. wyrok NSA z 10 lutego 2016 r., II GSK 2294/14, i powołane tam orzecznictwo, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), stanowi, że podstawowym prawem obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Realizacji zasady szybkości postępowania służy m.in. określenie przez ustawodawcę polskiego terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei w art. 35 § 3 k.p.a. przewidziano, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Sąd, analizując chronologię czynności podejmowanych przez organ w zainicjowanym wnioskiem skarżącego postępowaniu o udzielenie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku polegających na wykonaniu przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej uznał, że organ pozostaje bezczynny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sprawa zainicjowana wnioskiem skarżącego z 7 marca 2022 r. nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Organ nie załatwił wskazanej sprawy również w terminie określonym na podstawie art. 36 k.p.a., albowiem, jak potwierdzają to akta sprawy, nawet takiego terminu nie wyznaczył i nie poinformował strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i jej uprawnieniach procesowych z taką sytuacją związanych. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o podjęcie przez Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku władczych działań wpłynął do organu 8 marca 2022 r. Od tego momentu organ miał ustawowy obowiązek zakończyć postępowanie w terminie miesiąca lub - uwzględniając nawet skomplikowany charakter sprawy - w terminie dwóch miesięcy od dnia wpływu wniosku. Tymczasem dopiero 1 grudnia 2022 r., a więc już po wniesieniu skargi, organ podjął pierwszą czynność w sprawie odzwierciedloną w aktach, tj. skierował wezwanie do skarżącego o uzupełnienie wniosku. Powyższe świadczy o tym, że organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy z wniosku skarżącego o pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku polegających na wykonaniu przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej, co uzasadniało zobowiązanie go do rozpoznania tego wniosku w terminie określonym w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd zobligowany był jednocześnie stwierdzić, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 3 lutego 2021 r., II SAB/Gd 107/20, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania, długi okres oczekiwania pomiędzy poszczególnymi czynnościami, nie podejmowanie czynności bądź podejmowanie czynności nieefektywnych, dla których uzasadnienia nie znajduje sam organ (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 8 września 2021 r., II SAB/Gd 112/20, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W orzecznictwie i w doktrynie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 7 września 2022 r., II SAB/Gd 72/22, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl, B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 808-812). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku. Wskazać bowiem należy, że organ nie tylko nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a., ale wielokrotnie go przekroczył, dodatkowo nie wywiązując się z obowiązku informacyjnego wynikającego z treści art. 36 k.p.a. Analizując chronologię czynności dokonanych w sprawie przez organ należy stwierdzić, że wezwanie do uzupełnienia wniosku mogło zostać wystosowane do strony wcześniej aniżeli po ponad ośmiu miesiącach od wpływu wniosku. Usprawiedliwieniem dla tak długotrwałej opieszałości organu nie mogą być trudności kadrowe bądź organizacyjne organu. Należy bowiem wskazać, że nie może być uzasadnieniem dla niewykonania obowiązków wynikających z przepisów powszechnie obowiązujących zarówno zaniedbanie osób wykonujących w imieniu podmiotu publicznego czynności w sprawie, jak i częste zmiany kadrowe. Kwestie te stanowią bowiem sprawy wewnętrzne organu i nie mogą mieć wpływu na wykonywanie przez niego obowiązków ustawowych, w szczególności nie mogą ograniczać obywateli w realizacji ich praw podmiotowych. Pracę organu należy tak organizować, aby nawet w sytuacjach zmian kadrowych i reorganizacji zapewnić sprawne i skuteczne załatwianie spraw administracyjnych. Dodatkowo, biorąc pod uwagę intencje wniosku skarżącego o przyznanie od organu "odszkodowania", Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 1000 zł. Suma pieniężna stanowi swego rodzaju rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za niekorzystne skutki wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zaś jej przyznanie powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego, jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania. Sąd stwierdził, że ww. kwota w istocie będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności, związanych z naruszeniem przez organ terminu załatwienia sprawy. Sąd uznał, że przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł przy nadal trwającej bezczynności, długotrwałym prowadzeniu postępowania, jest adekwatne i wystarczające do osiągnięcia celu w postaci zdyscyplinowania organu do załatwienia sprawy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., orzekł jak pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI