II SAB/Gd 14/24

II SAB/Gd 14/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Katarzyna Krzysztofowicz
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/
Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 2232/24 - Wyrok NSA z 2025-02-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku do rozpoznania odwołania skarżącej S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 30 czerwca 2023 r., nr WŚ-I.6220.I.41D.2022.HŚ, 2. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. sumę pieniężną w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z 30 czerwca 2023 r. Prezydent Miasta Gdańska (dalej: "Prezydent", "organ pierwszej instancji"), po rozpatrzeniu wniosku "S." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżąca"), ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa instalacji do przetwarzania odpadów szkła wraz z utworzeniem punktu zbierania odpadów na terenie działki nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w G.".
Pismem z 26 lipca 2023 r. Spółka wniosła od powyższej decyzji odwołanie, które wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") w dniu 4 sierpnia 2023 r.
Wnioskiem z 19 września 2023 r. Spółka wystąpiła do Kolegium o przyspieszenie rozpoznania sprawy wskazując, że rozpoznanie jej wniosku o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach nastąpiło po upływie 15 miesięcy od dnia jego złożenia. W tym czasie Strona nie mogła prowadzić działalności objętej wnioskiem
(z uwagi na brak wymaganych zezwoleń) ponosząc jednocześnie wysokie koszty dzierżawy placu pod działalność (obecnie 40.000 zł miesięcznie), czego skutkiem była strata za 2022 r. na poziomie 448.704,06 zł. Spółka wskazała, że dalsze oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy naraża ją na niepowetowane straty i może doprowadzić do sytuacji, w której nie będzie już w stanie podjąć planowanej działalności, która zakłada nie tylko pozytywne skutki środowiskowe, ale przede wszystkim stworzenie nowych miejsc pracy,
a co za tym idzie - szybkie rozstrzygnięcie sprawy przysłuży się interesowi społecznemu oraz słusznemu interesowi obywateli.
Pismem z 16 listopada 2023 r. Spółka, na podstawie art. 37 § 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", wniosła do Kolegium ponaglenie na bezczynność w sprawie.
Pismem z 22 stycznia 2024 r. Strona wystąpiła do Kolegium o udzielenie informacji o stanie sprawy oraz o przyczynach nierozpoznania jej odwołania.
W odpowiedzi (pismo z 29 stycznia 2024 r.) Kolegium poinformowało, że sprawa jest w trakcie rozpatrywania, zaś ze względu na stopień skomplikowania i obszerność materiału planowany termin posiedzenia w sprawie to pierwsza połowa lutego 2024 r.
W dniu 31 stycznia 2024 r. Spółka złożyła skargę na bezczynność Kolegium wnosząc o: 1) zobowiązanie Kolegium do rozpoznania odwołania w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2) stwierdzenie,
że Kolegium dopuściło się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, 3) przyznanie od Kolegium na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2023 r., ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego komunikatem z 9 lutego 2024 r., 4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania wskazując m.in., że w przypadku przekroczenia terminów załatwienia sprawy wynikających z k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany (zgodnie z art. 36 k.p.a.) zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Co więcej, ten sam obowiązek ciąży na organie również
w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn od niego niezależnych.
Odwołując się do poglądów doktryny i orzecznictwa sądowego Skarżąca podniosła, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Spółka zwróciła uwagę, że w niniejszej sprawie do dnia wniesienia skargi, pomimo upływu ponad sześciu miesięcy, Kolegium nie podjęło żadnych czynności w sprawie. Organ odwoławczy nie tylko nie rozpoznał odwołania, ale nawet nie odpowiedział na skierowane do niego wnioski
o przyspieszenie rozpoznania sprawy, jak i ponaglenie. W ocenie Skarżącej bezczynność Kolegium jest tym bardziej rażąca, że w licznych pismach do niego kierowanych wykazywano, jak dużą szkodę generuje nierozpoznanie sprawy w terminie. Jest to tym bardziej naganne, że - biorąc pod uwagę przedmiot inwestycji objętej zaskarżoną decyzją, tj. budowę instalacji do przetwarzania odpadów szkła oraz utworzenie punktu jego zbioru -zaniechanie jej realizacji spowoduje negatywne skutki dla środowiska. Powstanie bowiem takiej instalacji, jak wskazują na to dokumenty dołączone do wniosku o wydanie decyzji, miałoby pozytywny wpływ na środowisko, stąd w ocenie Spółki szczególnie uzasadnione jest, aby takie inicjatywy były wspierane przez organy władzy publicznej, a nie blokowane.
Podsumowując podniesiono, że tak znaczne przekroczenie terminu załatwienia sprawy (przy jednoczesnym braku odpowiedzi Kolegium na cztery skierowane do niego pisma, w tym ponaglenie) stoi w jawnej sprzeczności z zawartą w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, powiązaną z zasadą praworządności, zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz nakłada na organ administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie wskazując, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż 15 lutego 2024 r. wydało decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że na długość trwania postępowania wpływ miały przede wszystkim braki kadrowe oraz bardzo duża ilość spraw do rozpoznania, jaka wpłynęła do Kolegium w 2022 r. i w 2023 r. (ponad 7.000 spraw w każdym roku). Kolegium wskazało również na szczególnie skomplikowany charakter sprawy oraz obszerność zebranego
w sprawie materiału dowodowego, z którym zapoznanie się przez skład orzekający,
a następnie podjęcie rozstrzygnięcia i sporządzenie uzasadnienia decyzji, również miało wpływ na czas trwania postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi "S." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zwalcza bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w zakresie rozpatrzenia jej odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z 30 czerwca 2023 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa instalacji do przetwarzania odpadów szkła wraz z utworzeniem punktu zbierania odpadów na terenie działki nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w G.".
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że pismem
z 16 listopada 2023 r. Strona wniosła do Kolegium ponaglenie na bezczynność w niniejszej sprawie. Tym samym Skarżąca wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia, zgodnie
z wymogiem art. 52 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W związku z czym przedmiotowy środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny.
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 k.p.a., jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2).
Zgodnie zaś z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane
z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3
(§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo
z przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy
w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (zob. wyrok NSA z 25 września 2018 r. sygn. akt I OSK 1467/18, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, obojętne jest, czy przekroczenie przez organ ustawowego terminu odnoszącego się do podjęcia lub wykonania czynności jest zawinione, czy też niezawinione (zob. wyrok NSA z 29 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2635/18). Przedmiotem kontroli w postępowaniu zainicjowanym złożeniem skargi na bezczynność jest zatem ocena, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej - czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione.
Należy również podkreślić, że celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący
w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć,
że do dnia wniesienia skargi odwołanie Skarżącej od decyzji Prezydenta z 30 czerwca 2023 r. nie zostało rozpoznane, jednakże 15 lutego 2024 r. organ odwoławczy wydał decyzję, którą uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się więc w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność organ odwoławczy wydał decyzję uchylającą decyzję organu pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę, że przed rozpoznaniem skargi Kolegium rozpoznało odwołanie Skarżącej z 26 lipca 2023 r. w przewidzianej prawem formie, bowiem wydało decyzję, to niniejsze postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu odwoławczego do rozpatrzenia odwołania Skarżącej podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 (ONSAiWSA 2009/4/63) art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem pomimo tego, że w dniu wniesienia skargi Kolegium pozostawało w bezczynności, wobec rozpoznania odwołania Skarżącej przed rozpoznaniem skargi zdezaktualizowała się przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. nakazania organowi odwoławczemu rozpoznania odwołania.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł
o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania Kolegium do rozpoznania odwołania Skarżącej od decyzji Prezydenta z 30 czerwca 2023 r. (pkt 1 wyroku).
Niezależnie od powyższego Sąd doszedł do wniosku, że organ odwoławczy dopuścił się bezczynności. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sprawa zainicjowana odwołaniem Strony z 26 lipca 2023 r. nie została załatwiona w terminie określonym
w art. 35 § 3 k.p.a.
Jak wynika z akt sprawy, odwołanie od decyzji Prezydenta z 30 czerwca 2023 r. wpłynęło do Kolegium 4 sierpnia 2023 r. Od tego momentu Kolegium miało ustawowy obowiązek zakończyć postępowanie odwoławcze w terminie miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Pierwszą czynność w sprawie odzwierciedloną w aktach Kolegium podjęło
7 sierpnia 2023 r. rejestrując sprawę i nadając jej numer. Po otrzymaniu wniosku Strony
o przyspieszenie rozpoznania sprawy (22 września 2023 r.) organ odwoławczy wydał zarządzenie, w którym podkreślono pkt 11 ("Przedstawić akta Prezesowi Kolegium")
i pkt 17 ("Sprawa do rozpoznania wg kolejności wpływu"). Po wpływie do Kolegium ponaglenia (22 listopada 2023 r.) organ odwoławczy wydał zarządzenie, w którym w pkt 16 ("Inne") wpisano: "najbliższy przydział". W dniu 15 lutego 2024 r., a więc po ponad sześciu miesiącach od otrzymania odwołania, Kolegium wydało decyzję uchylającą w całości decyzję Prezydenta z 30 czerwca 2023 r.
Opisana powyżej chronologia poszczególnych czynności prowadzi do wniosku,
że Kolegium dopuściło się bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., o czym Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku.
Z mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd zobligowany był jednocześnie stwierdzić, czy bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA
w Gdańsku z 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 107/20). Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania oraz podejmowanie czynności nieefektywnych i ewidentna "zła wola" organu w zakresie realizacji swoich ustawowych obowiązków (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 8 września
2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 112/20). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić,
że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W piśmiennictwie wskazuje się,
że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej
i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie
w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 808-812).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że bezczynność Kolegium miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wskazać bowiem należy, że organ odwoławczy nie tylko nie załatwił sprawy
w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a., ale wielokrotnie go przekroczył, dodatkowo nie wywiązując się z obowiązku informacyjnego wynikającego z treści art. 36 k.p.a. Usprawiedliwieniem dla utrzymującego się stanu bezczynności Kolegium w rozpoznaniu odwołania Skarżącej nie mogą być braki kadrowe oraz bardzo duży wpływ spraw do rozpoznania. Kwestie te stanowią bowiem sprawy wewnętrzne organu odwoławczego i nie mogą mieć wpływu na wykonywanie przez niego obowiązków ustawowych,
w szczególności nie mogą ograniczać obywateli w realizacji ich praw podmiotowych. Pracę organu administracji publicznej należy tak organizować, aby nawet w sytuacjach trudności kadrowych zapewnić sprawne i skuteczne załatwianie spraw administracyjnych bez szkody dla obywateli.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że działania Kolegium
w postępowaniu zainicjowanym odwołaniem Skarżącej nie były podejmowane sprawnie
i efektywnie. Kolegium nie rozpatrzyło odwołania Strony w terminie, czym naruszyło postanowienia przepisów art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz korespondujące z nimi art. 12 § 1 i 2 k.p.a. Oceniając prowadzone postępowanie Sąd nie tylko badał przekroczenie terminów ustawowych, lecz rozważył także, czy możliwe było szybsze i efektywniejsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie i w tym zakresie uznał, że było to w granicach możliwości organu odwoławczego. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak punkcie 2 wyroku.
Powyższa ocena skutkowała przyznaniem od Kolegium na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.
Należy zauważyć, że jedyną przesłanką warunkującą przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 P.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu
i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie popadał w stan bezczynności. Sąd może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek (krzywdy, straty itd.), jakiego skarżący doznał na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (zob. wyrok NSA z dnia 7 września 2021 r. sygn. akt III OSK 1029/21). Przyznanie stronie sumy pieniężnej ma wprawdzie również (jak wymierzenie grzywny) w pewnym zakresie spełniać funkcję represyjno-prewencyjną, tj. dyscyplinować organ w procedowaniu, tym niemniej podstawową funkcją tej instytucji jest jednak funkcja kompensacyjna. Przyznanie stronie wspomnianej sumy ma bowiem przede wszystkim na celu spełnienie funkcji zarówno odszkodowawczej, jak również uczynić zadość krzywdzie, jaką strona poniosła na skutek (mówiąc ogólnie) wadliwie działającej administracji publicznej (zob. wyrok NSA
z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 1322/19).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie kwota 1.000 zł będzie stanowić dla Skarżącej rekompensatę za uszczerbek, jakiej doznała na skutek nieefektywnego procedowania przez organ odwoławczy jej sprawy, a przy tym będzie ona spełniać również funkcję represyjno-prewencyjną dla organu administracji publicznej, zapewniając przestrzeganie przez niego zasad postępowania administracyjnego i swoich obowiązków związanych ze sprawnym jego prowadzeniem w przyszłości. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 3 wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964), zasądzając od Kolegium na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł, na którą składa się wpis sądowy od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).[pic]