II SAB/Gd 139/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. O. na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku, który zwlekał z przekazaniem odwołania skarżącego od decyzji odmawiającej pozwolenia na roboty budowlane przy zabytku. Skarżący złożył odwołanie 7 marca 2022 r., a organ I instancji otrzymał je 8 marca 2022 r. Ustawowy termin 7 dni na przekazanie odwołania organowi odwoławczemu upłynął 15 marca 2022 r. Organ przekazał odwołanie dopiero 2 grudnia 2022 r., czyli po prawie 9 miesiącach zwłoki. Sąd uznał, że taka zwłoka stanowi rażące naruszenie prawa, mimo tłumaczeń organu o brakach kadrowych i rotacji pracowników, które uznał za nieistotne dla oceny naruszenia. Ponieważ organ dokonał czynności przekazania odwołania już po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do przekazania odwołania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd przyznał skarżącemu 1000 zł zadośćuczynienia za doznane niedogodności związane z długim oczekiwaniem oraz zasądził 100 zł kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że długotrwała bezczynność organu w przekazaniu odwołania, nawet z powodu problemów wewnętrznych, jest rażącym naruszeniem prawa i uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia. Podkreślenie obowiązku organu do przekazania odwołania nawet jeśli uważa je za niedopuszczalne.
Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu w kontekście ochrony zabytków i procedury administracyjnej, ale zasady dotyczące bezczynności i rażącego naruszenia prawa mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zwłoka organu pierwszej instancji w przekazaniu odwołania organowi odwoławczemu, trwająca prawie 9 miesięcy, stanowi bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zwłoka organu pierwszej instancji w przekazaniu odwołania organowi odwoławczemu, trwająca prawie 9 miesięcy, stanowi bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przekazanie odwołania jest prostą czynnością materialno-techniczną podlegającą 7-dniowemu terminowi. Niemal 9-miesięczna zwłoka w jej dokonaniu, mimo braku uzasadnionych okoliczności, stanowi rażące naruszenie prawa, nieusprawiedliwione problemami kadrowymi czy organizacyjnymi organu.
Czy skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna, jeśli organ dokonał czynności będącej przedmiotem skargi już po jej wniesieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga na bezczynność jest dopuszczalna, ale postępowanie sądowe w części dotyczącej nakazania organowi wykonania czynności podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że mimo dokonania przez organ czynności po wniesieniu skargi, sąd nadal jest zobowiązany do oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i do orzeczenia o kosztach oraz ewentualnym zadośćuczynieniu.
Czy skarżący wyczerpał środki zaskarżenia przed wniesieniem skargi na bezczynność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżący wyczerpał środki zaskarżenia, wnosząc ponaglenie do organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący prawidłowo wniósł ponaglenie do organu pierwszej instancji, co zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. uprawnia do wniesienia skargi na bezczynność.
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 133
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132 k.p.a.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 132
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz.U. 2021 poz 735 art. 35
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wieloletnia zwłoka organu w przekazaniu odwołania stanowi bezczynność z rażącym naruszeniem prawa. • Problemy kadrowe i organizacyjne organu nie usprawiedliwiają bezczynności. • Skarżący wyczerpał środki zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia.
Odrzucone argumenty
Skarga niedopuszczalna z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia (argument organu, odrzucony przez sąd). • Bezczynność nie miała charakteru rażącego (argument organu, odrzucony przez sąd).
Godne uwagi sformułowania
przekazanie odwołania stanowi prostą czynność materialno-techniczną • prawie dziewięciomiesięczna zwłoka w jej dokonaniu nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia • problemy kadrowe i organizacyjne nie mogą być uzasadnieniem dla niewykonania obowiązków wynikających z przepisów • bezczynność organu miała charakter nie tylko oczywiście bezprawny, ale nastąpiła także z rażącym naruszeniem przepisów • suma pieniężna stanowi swego rodzaju rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za niekorzystne skutki wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania
Skład orzekający
Magdalena Dobek-Rak
przewodniczący sprawozdawca
Diana Trzcińska
sędzia
Wojciech Wycichowski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że długotrwała bezczynność organu w przekazaniu odwołania, nawet z powodu problemów wewnętrznych, jest rażącym naruszeniem prawa i uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia. Podkreślenie obowiązku organu do przekazania odwołania nawet jeśli uważa je za niedopuszczalne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu w kontekście ochrony zabytków i procedury administracyjnej, ale zasady dotyczące bezczynności i rażącego naruszenia prawa mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwała i nieuzasadniona zwłoka organu administracji może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych dla organu, a także podkreśla znaczenie terminowości w postępowaniu administracyjnym.
“Prawie 9 miesięcy zwłoki w przekazaniu odwołania. Konserwator zabytków zapłacił za bezczynność.”
Dane finansowe
WPS: 1000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Gd 139/22 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-04-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Diana Trzcińska Magdalena Dobek-Rak /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Wycichowski Symbol z opisem 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Generalny Konserwator Zabytków Treść wyniku Stwierdzono, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa Umorzono postępowanie w części Przyznano od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 35 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku w sprawie przekazania odwołania dotyczącego pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku do przekazania odwołania skarżącego M. O. na decyzję tego organu z dnia 21 lutego 2022 r., nr ZN.5142.197.2022.TK, 2. stwierdza, że bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku na rzecz skarżącego M. O. sumę pieniężną w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych, 4. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku na rzecz skarżącego M. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie M. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie przekazania odwołania dotyczącego pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych, a także braku odpowiedzi na złożone wnioski o pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do natychmiastowego wydania decyzji będących odpowiedzią na jego wnioski i odwołanie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także zasądzenie odszkodowania w kwocie 10 000 zł za każdy miesiąc opóźnienia w wydaniu decyzji na złożone wnioski. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału rozdzielono skargi zawarte w piśmie z 14 listopada 2022 r. Sprawę dotyczącą nieprzekazania przez organ odwołania zarejestrowano pod sygn. akt II SAB/Gd 139/22. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Na mocy porozumienia z 9 sierpnia 2021 r. pomiędzy E. S.A. a M. O., właścicielem nieruchomości przy ul. D. w D., oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], gmina S., określone zostały zasady ustanowienia służebności przesyłu dla potrzeb posadowienia w przyszłości urządzeń elektroenergetycznych w postaci linii elektroenergetycznej kablowej nN 0,4 kV oraz zestawu złączowo-pomiarowego na ww. nieruchomości. W następstwie zawartego porozumienia, E. S.A. złożyła do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wniosek o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych, związanych z budową przyłącza oraz złącza kablowego nN 0,4 kV, (zgodnie z projektem budowlanym), do przewidywanego budynku gospodarczo-garażowego, na działce nr [...], usytuowanej przy ul. D. w D., w obrębie geodezyjnym [...], gmina S. Decyzją z 21 lutego 2022 r., nr ZN.5142.197.2022.TK, Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił wnioskodawcy wydania pozwolenia. Decyzja została doręczona M. O. w dniu 26 lutego 2022 r., który pismem z 7 marca 2022 r., złożył od niej odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, za pośrednictwem Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku. Odwołanie wpłynęło do organu I instancji w dniu 8 marca 2022 r. Jednocześnie skarżący wystąpił z dwoma wnioskami o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Skarżący wyjaśnił w uzasadnieniu skargi, że po upływie około dwóch miesięcy od wniesienia odwołania skontaktował się z sekretariatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, gdzie uzyskał informację, że jego odwołanie nie wpłynęło jeszcze do organu odwoławczego. W konsekwencji, skarżący pismem z 3 maja 2022 r. złożył do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego skargę na Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczącą braku reakcji ze strony organu na złożone przez niego pisma. Pismem z 12 maja 2022 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przesłał do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku złożoną przez skarżącego skargę. Pomimo podejmowanych prób nawiązania kontaktu z pracownikiem organu I instancji, skarżący nie uzyskał informacji dotyczących złożonego przez niego odwołania. Pismem z 14 listopada 2022 r. skarżący wniósł bezpośrednio do Sądu skargę na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku wskazując, że obawia się, iż w przypadku przesłania skargi do organu I instancji nie zostanie ona przekazania do Sądu. W dniu 18 listopada 2022 r. Sąd przekazał organowi I instancji złożoną skargę z pouczeniem, że w razie niezastosowania się organu do obowiązku przekazania skargi do sądu w terminie trzydziestu dni, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Pismem z 5 grudnia 2022 r. Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku przekazał skargę wraz z aktami sprawy, wnosząc o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność. Z ostrożności procesowej, w razie stwierdzenia bezczynności organu, wniesiono o niewymierzanie organowi grzywny i niezasądzanie od organu zadośćuczynienia na rzecz skarżącego, a także stwierdzenie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że 2 grudnia 2022 r. przekazał odwołanie skarżącego do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Departamentu Ochrony Zabytków wyjaśniając, że przyczyną opóźnienia były braki kadrowe oraz duża rotacja pracowników na szczeblu inspektorskim. Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku zwrócił uwagę na to, że bazuje na pracownikach w większej mierze nowo zatrudnionych, przygotowanych merytorycznie do oceny wpływu na zabytek, ale nadal nabywających biegłości w prowadzeniu postępowań administracyjnych. Nowozatrudnieni pracownicy podlegają szkoleniom, mającym usprawnić szybsze rozpatrywanie spraw, choć postępowania ujawniają często nieznane fakty, tudzież okoliczności mające wpływ na toczące się postępowania i trudności, z jakimi zmagają się pracownicy i ich przełożeni. W ocenie organu, wskazane okoliczności niewątpliwie należy uznać za niezależne od organu, a ich wystąpienie w sposób istotny ograniczyło możliwość terminowego przekazania odwołania. Organ wyjaśnił także, że inspektor prowadzący sprawę został pouczony o konieczności informowania stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie i weryfikacji oceny o pozostawieniu podania bez rozpoznania (w tym o obowiązku zawiadomienia strony o takim skutku nieuzupełnienia braków formalnych). Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku podkreślił jednak, że wniesienie skargi na bezczynność jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy strona złożyła ponaglenie z uzasadnieniem do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie na niezałatwienie sprawy w terminie. Takiego ponaglenia skarżący zaś nie złożył, co czyni skargę niedopuszczalną. Na wezwanie Sądu skarżący przedłożył wydruk ponaglenia (wraz z wydrukiem jego urzędowego poświadczenia przedłożenia), które skierował w dniu 13 listopada 2022 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku. Skarżący wyjaśnił także, że podtrzymuje wniesioną skargę, bowiem odpowiedź na skargę w żadnym stopniu nie tłumaczy kilkumiesięcznego opóźnienia w załatwieniu sprawy. W ocenie skarżącego, wskazane przez organ braki kadrowe oraz duża rotacja pracowników nie stanowią okoliczności niezależnych od organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem legalności (zgodności z prawem). Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że skarżący przedłożył wydruk ponaglenia (wraz z wydrukiem jego urzędowego poświadczenia przedłożenia), które skierował w dniu 13 listopada 2022 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku. Tym samym skarżący wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W związku z tym, wbrew twierdzeniu organu, przedmiotowy środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny. Wyjaśnić należy, że w obowiązującym stanie prawnym są dwa stany zaniechania odrębnie typizowane, choć powodujące takie same konsekwencje prawne, tj. bezczynność i przewlekłość. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Przewlekłość postępowania zaś to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że o bezczynności organu mówimy w sytuacji, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie, przy czym ustawodawca wskazał, że chodzi o termin określony w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych albo też termin określony przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Jest to zatem stan obiektywnie sprawdzalny, związany tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo w terminie określonym przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. W przypadku zatem skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku związaną z przekazaniem Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego odwołania skarżącego od decyzji z 21 lutego 2022 r., nr ZN.5142.197.2022.TK. Jak stanowi art. 133 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132 k.p.a. Z powyższego wynika, że ustawodawca w art. 133 k.p.a. ustanowił 7-dniowy termin na przesłanie odwołania organowi odwoławczemu. W świetle cytowanego przepisu organ I instancji, który nie skorzystał z uprawnienia do wzruszenia własnej decyzji w trybie tzw. samokontroli, jest obowiązany przekazać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu. Przesłanie odwołania organowi wyższej instancji, należące do obowiązku organu pierwszoinstancyjnego, jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2019 r., I OSK 2066/18, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że organ I instancji obowiązany jest nadać odwołaniu bieg przez przekazanie go organowi odwoławczemu wraz z aktami sprawy, nawet jeżeli odwołanie jest, jego zdaniem, niedopuszczalne. Właściwy do rozstrzygania w kwestii dopuszczalności odwołania jest bowiem wyłącznie organ odwoławczy – zgodnie z art. 134 k.p.a. Takie stanowisko jest powszechnie przyjmowane i nie budzi wątpliwości w piśmiennictwie (por.: E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz (teksty, wzory i formularze), Warszawa 1970, s. 232). Przekazanie odwołania jest czynnością materialno-techniczną, dla której ustawodawca ustanowił ściśle określony termin. Na bezczynność organu I instancji, który tej czynności nie dokonuje w terminie - a więc w istocie sprawia, że wniesione odwołanie pozostaje bez rozpoznania - służy skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 k.p.a. (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el. 2022 do art. 133; por. też postanowienie NSA z 23 sierpnia 2016 r., II OSK 1704/16, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach kontrolowanej sprawy skarżący złożył odwołanie od decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku z 21 lutego 2022 r., nr ZN.5142.197.2022.TK, pismem z 7 marca 2022 r. Jak wynika z prezentaty Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków odwołanie to wpłynęło do organu I instancji w dniu 8 marca 2022 r. Ustawowy termin, określony w art. 133 k.p.a., do przekazania odwołania organowi II instancji upływał zatem 15 marca 2022 r. Z niekwestionowanych wyjaśnień zawartych w odpowiedzi na skargę wynika zaś, że Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków przekazał odwołanie organowi wyższego stopnia dopiero w dniu 2 grudnia 2022 r. Skoro zatem w badanej sprawie 7-dniowy termin na przesłanie odwołania organowi odwoławczemu upływał z dniem 15 marca 2022 r., a jak wynika z wyjaśnień organu do przekazania tego odwołania doszło po upływie prawie 9 miesięcy od tego terminu, to skargę dotyczącą bezczynności Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku w przekazaniu odwołania skarżącego należało uznać za zasadną. Należy również podnieść, że sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się w ten sposób, że jak wynika z wyjaśnień organu, w dniu 2 grudnia 2022 r., to jest już po wniesieniu skargi na bezczynność, Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków przekazał odwołanie organowi II instancji. Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi dokonał przedmiotowej czynności, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi przekazania odwołania podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec powzięcia przezeń czynności przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi przekazania odwołania organowi II instancji. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania co do zobowiązania organu do przekazania odwołania organowi odwoławczemu, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku. Jednakże załatwienie sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu w tym przedmiocie, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia sądu z podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego rodzaju skargi. Z mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd zobligowany był jednocześnie stwierdzić, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 3 lutego 2021 r., II SAB/Gd 107/20, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania, długi okres oczekiwania pomiędzy poszczególnymi czynnościami, nie podejmowanie czynności bądź podejmowanie czynności nieefektywnych, dla których uzasadnienia nie znajduje sam organ (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 8 września 2021 r., II SAB/Gd 112/20, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W orzecznictwie i w doktrynie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 7 września 2022 r., II SAB/Gd 72/22, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl, B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 808-812). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku. Wskazać bowiem należy, że Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków nie tylko nie przekazał odwołania skarżącego organowi II instancji w terminie wynikającym z art. 133 k.p.a., ale wielokrotnie przekroczył ten termin nie informując stron o przyczynach tego stanu rzeczy i nie pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Należy przy tym podkreślić, że przekazanie odwołania stanowi prostą czynność materialno-techniczną, zatem prawie dziewięciomiesięczna zwłoka w jej dokonaniu i tym samym uniemożliwienie załatwienia sprawy przez organ wyższej instancji nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia w okolicznościach faktycznych, czy też prawnych sprawy. W ocenie Sądu, bezczynność organu w niniejszej sprawie miała charakter nie tylko oczywiście bezprawny, ale nastąpiła także z rażącym naruszeniem przepisów. Żadna z okoliczności wskazywanych przez skarżony organ związanych z problemami kadrowymi i organizacyjnymi nie mogła wpłynąć na zmianę tej oceny. Należy bowiem wskazać, że nie może być uzasadnieniem dla niewykonania obowiązków wynikających z przepisów powszechnie obowiązujących zarówno zaniedbanie osób wykonujących w imieniu podmiotu publicznego czynności w sprawie, jak i częste zmiany kadrowe. Kwestie te stanowią bowiem sprawy wewnętrzne organu i nie mogą mieć wpływu na wykonywanie przez niego obowiązków ustawowych, w szczególności nie mogą ograniczać obywateli w realizacji ich praw podmiotowych. Organy administracji publicznej wykonujące władzę publiczną w pełni ponoszą odpowiedzialność nie tylko za poprawne funkcjonowanie urzędu, w tym także za terminowość i prawidłowość wykonywania nałożonych nań obowiązków, ale także za ewentualne zaniechania pracowników, którzy wykonują zadania w imieniu i na rzecz tego podmiotu. Błąd czy też przeoczenie pracownika, które doprowadziło do sytuacji, w której odwołanie nie zostało przekazane w terminie organowi odwoławczemu nie stanowi uzasadnienia dla przekroczenia terminu i nie znosi skutków stwierdzonego naruszenia. Skutków tych nie znoszą także ewentualne problemy organizacyjne organu. Należy bowiem tak organizować pracę podmiotu, aby nawet w sytuacjach reorganizacji zapewnić sprawne i skuteczne załatwianie spraw administracyjnych. Dodatkowo, biorąc pod uwagę intencje wniosku skarżącego o przyznanie od organu "odszkodowania", Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 1000 zł, uznając, że kwota ta w sposób dostateczny zrekompensuje dolegliwości związane z długim oczekiwaniem na zrealizowanie przez organ obowiązku wynikającego z art. 133 k.p.a. Suma pieniężna stanowi swego rodzaju rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za niekorzystne skutki wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony, a taka sytuacja wystąpiła w toku postępowania przed organem. Sąd stwierdził, że powyższa kwota w istocie będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności, związanych z naruszeniem przez organ terminu przekazania odwołania. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.