II SAB/Gd 136/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2022-03-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejCOVID-19wniosek elektronicznybezczynność organudoręczenie wnioskuWSAprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ skarżąca nie wykazała skutecznego doręczenia wniosku drogą elektroniczną.

Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej działań związanych z pandemią COVID-19. Twierdziła, że wysłała wniosek drogą elektroniczną, jednak organ zaprzeczył jego otrzymaniu. Sąd zobowiązał skarżącą do przedstawienia dowodu skutecznego doręczenia wniosku, jednak ta nie przedłożyła dokumentu od operatora hostingowego. W związku z niewykazaniem skutecznego doręczenia wniosku, sąd uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności i oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi K. B. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej działań związanych z przeciwdziałaniem pandemii COVID-19. Skarżąca twierdziła, że złożyła wniosek drogą elektroniczną w dniu 9 września 2021 r., jednak organ zaprzeczył jego otrzymaniu, twierdząc, że dowiedział się o wniosku dopiero z wniesionej skargi. Wójt Gminy wskazał, że wniosek mógł nie dotrzeć lub trafić do spamu, a następnie został usunięty. Sąd, w celu ustalenia, czy wniosek został skutecznie doręczony, zobowiązał skarżącą do przedłożenia dokumentu od operatora usługi hostingowej potwierdzającego wysłanie i doręczenie wiadomości. Skarżąca nie przedłożyła takiego dokumentu, ograniczając się do wydruku z własnej poczty elektronicznej. W związku z tym, sąd uznał, że skarżąca nie wykazała skutecznego doręczenia wniosku, co jest warunkiem powstania obowiązku rozpatrzenia go przez organ. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na bezczynność, uznając, że organ nie pozostawał w bezczynności w sytuacji niewykazania skutecznego doręczenia wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli skarżący nie wykaże skutecznego doręczenia wniosku drogą elektroniczną.

Uzasadnienie

Skuteczne doręczenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest warunkiem powstania obowiązku jego rozpatrzenia przez organ. W przypadku wniosków elektronicznych, ciężar dowodu skutecznego wysłania i doręczenia spoczywa na wnioskodawcy, zwłaszcza gdy organ zaprzecza otrzymaniu wiadomości. Niewykazanie tego faktu, mimo wezwania sądu, skutkuje oddaleniem skargi na bezczynność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1-3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15p

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15q

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała skutecznego doręczenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną, mimo wezwania sądu do przedłożenia stosownych dowodów od operatora hostingowego.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej o skutecznym wysłaniu wniosku drogą elektroniczną, oparty jedynie na wydruku z własnej poczty elektronicznej, nie został uznany za wystarczający dowód. Argument skarżącej, że ryzyko nieodebrania wniosku obciąża organ, został odrzucony z uwagi na brak wykazania faktu wysłania i doręczenia wniosku.

Godne uwagi sformułowania

tylko w sytuacji, gdy taki wniosek zostanie złożony, sąd administracyjny może ocenić, czy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej znajduje się w bezczynności skarżąca powinna była pozyskać od dostawcy usługi hostingującej (operatora serwera pocztowego) dokument potwierdzający przekazanie wiadomości z serwera nadawcy (skarżącej) na serwer adresata (Wójta Gminy) ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie skarżącego

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący

Diana Trzcińska

członek

Jolanta Górska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie ciężaru dowodu w sprawach o bezczynność organu w zakresie udostępniania informacji publicznej, gdy wniosek został złożony drogą elektroniczną i organ zaprzecza jego otrzymaniu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodu skutecznego doręczenia wniosku elektronicznego. W przypadku przedstawienia przez skarżącego odpowiednich dowodów od operatora poczty, rozstrzygnięcie mogłoby być inne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z komunikacją elektroniczną z urzędami i ciężarem dowodu w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla prawników i obywateli.

Czy Twój wniosek do urzędu wysłany mailem na pewno dotarł? Sąd wyjaśnia, kto ponosi ryzyko!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Gd 136/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Diana Trzcińska
Jolanta Górska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1520/22 - Wyrok NSA z 2023-10-18
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 10 ust. 1
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 22 października 2021 r. K. B. wniosła do tut. Sądu skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia żądanej przez nią informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w piśmie elektronicznym z dnia 9 września 2021 r. skarżąca złożyła do Urzędu Gminy wniosek z dnia 8 września 2021 r. o udostępnienie, poprzez przesłanie informacji pocztą elektroniczną lub poprzez przesłanie linku/hiperłącza kierującego do właściwych dokumentów, informacji publicznej w następującym zakresie:
1. sporządzenie wykazu aktualnie obowiązujących dokumentów stanowiących o działaniach, w zakresie zwalczania, przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19 w roku 2019 oraz w I i II kwartale 2020 roku, a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego urzędu, względnie przesłanie ich na adres mailowy wnioskodawcy;
2. sporządzenie wykazu dokumentów (w tym również projektów) stanowiących o działaniach na lata nieobjęte dokumentami wskazanymi w pkt 1 wniosku, w zakresie przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych, a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego urzędu, względnie przestalanie ich na adres mailowy wnioskodawcy.
W szczególności, zaznaczając, że jeśli w jakimkolwiek zakresie dotyczy działalności podczas pandemii COVID-19 w roku 2019 oraz w I i II kwartale 2020 roku, skarżąca wniosła o:
- dokumenty zawierające informacje dotyczące ograniczeń nałożonych na przedsiębiorców oraz obywateli, w tym treści wydanych komunikatów;
- dokumenty zawierające informacje dotyczące procedur działania w obliczu chorób zakaźnych u ludzi;
- dokumenty zawierające informacje dotyczące kosztów poniesionych na działania związane ze zwalczaniem, przeciwdziałaniem i zapobieganiem rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19;
- dokumenty zawierające informacje dotyczące przyznanych środków dla przedsiębiorców w ramach tarczy antykryzysowych w ww. okresie;
- dokumenty zawierające informacje dotyczące przyznanych środków z tytułu dodatkowego zasiłku opiekuńczego w ww. okresie;
- dokumenty zawierające informacje dotyczące ograniczeń i trudności w utrzymaniu prawidłowego dostępu do wody pitnej, ogrzewania, wywozu nieczystości stałych oraz dostępu do komunikacji miejskiej oraz poniesionych w związku z tym kosztach;
- dokumenty stanowiące raporty z wykonywanych działań w zakresie zwalczania, przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19;
- dokumenty zawierające informacje dotyczące osób przebywających na kwarantannie w ww. okresie;
- dokumenty zawierające informacje o ilości osób zmarłych z powodu zakażenia SARS-CoV-2 w ww. okresie;
- dokumenty zawierające informacje o ilości odbytych zgromadzeń w ww. okresie;
- dokumenty zawierające informacje dotyczące pracy zdalnej pracowników administracji publicznej oraz podmiotów powiązanych;
- uchwały Rady Miasta stanowiące reorganizację pracy podmiotów publicznych i/lub prywatnych oraz obostrzeń w dostępie do usług publicznych;
- informacji o innych, niewymienionych dokumentach o tożsamym znaczeniu i zakresie odnoszących się do działań w zakresie przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19 (w przypadku posiadania również o ich udostępnienie).
Skarżąca wyjaśniła, że żądane informacje są jej niezbędne do pozyskania materiału źródłowego do badań naukowych i zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia 8 września 2021 r. wysłany za pośrednictwem poczty elektronicznej 9 września 2021 r.;
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi, a tym samym braku: decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem.
Skarżąca wniosła przy tym o: zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej; przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w przedmiotowej skardze; zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że nie udzielił skarżącej odpowiedzi, gdyż wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotarł do Urzędu tradycyjną drogą pocztową dopiero w dniu 26 października 2021 r., jako załącznik do wniesionej przez skarżącą skargi i dopiero ze skargi Wójt powziął wiadomość o domniemanym przesłaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej drogą elektroniczna na skrzynkę pocztową Urzędu Gminy. Po otrzymaniu skargi organ na swojej skrzynce pocztowej poszukiwał maila z dnia 9 września 2021 r. od skarżącej, jednakże takiego nie znalazł. Wójt wskazał przy tym, że nie jest w stanie stwierdzić, czy przedmiotowy e - mail został w ogóle wysłany, czy też został wysłany, lecz przykładowo trafił do folderu SPAM i został usunięty. Sam wydruk z poczty elektronicznej skarżącej nie potwierdza otrzymania przez organ wiadomości z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej. Powyższe nie stanowi również dowodu z dokumentów. W świetle powyższych okoliczności nie jest uprawnione stwierdzenie, że Wójt Gminy pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, gdyż nie doręczono mu skutecznie wniosku w tym zakresie. Dodatkowo, organ zauważył, że skarżąca celem uzyskania informacji co do jej wniosku o udzielenie informacji publicznej mogła skontaktować się z Urzędem Gminy, czy to telefonicznie, czy też drogą elektroniczną lub pisemną, czego jednak nie uczyniła. Niezależnie od powyższych okoliczności, Wójt wskazał, że pismem z dnia 8 listopada 2021 r. poinformował skarżącą, że z uwagi na zakres żądania, związany z koniecznością zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kopii wnioskowanych dokumentów, a przez to wymagający działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych żądana informacja publiczna zostanie udostępniona skarżącej w terminie do dnia 6 grudnia 2021 r.
W piśmie procesowym z dnia 7 grudnia 2021 r. skarżąca podtrzymała wniesioną skargę, wskazując, że jej wniosek został utworzony i wysłany w dniu 9 września 2021 r. o godzinie 22:14, i dostarczony na adres urzędu: [..], co też potwierdza wydruk z systemów poczty elektronicznej Google - gdzie widnieje informacja, iż wiadomość została dostarczona niezwłocznie po jej wysłaniu. W ocenie skarżącej, wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana. To do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań. Z kolei, skutki błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów. Z tych przyczyn nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku nie może obciążać wnioskodawcy.
Jednocześnie, skarżąca wskazała, że organ również w terminie wskazanym w odpowiedzi na skargę, tj. do dnia 6 grudnia 2021 r. nie odpowiedział na jej wniosek a tym samym nadal pozostaje w bezczynności w zakresie odpowiedzi na złożony przez nią wniosek o udzielenie informacji publicznej.
Zgodnie z zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 21 grudnia 2021 r. zobowiązano skarżącą do przedłożenia dokumentu pochodzącego od operatora usługi hostingowej, z którego wynikać będzie czy wiadomość e-mail z dnia 9 września 2021 r., zawierająca wniosek o udostępnienie informacji publicznej opuściła serwer nadawcy (skarżącej), została doręczona na serwer adresata (Wójta Gminy) i przekierowana do skrzynki odbiorczej organu, pod rygorem uznania, że wiadomość ta nie została wysłana i nie dotarła do adresata.
W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia 12 stycznia 2022 r. skarżąca wskazała, że zwróciła się za pośrednictwem poczty elektronicznej do dostawcy usługi hostingującej jednak nie uzyskała odpowiedzi. Skarżąca wniosła przy tym o przeprowadzenie dowodów m.in. z: wiadomości oryginalnej - z poczty elektronicznej Google - na okoliczność potwierdzenia wysłania i dostarczenia wniosku na oficjalny adres Urzędu; wiadomości mailowej z konta skarżącej wnioskującej o przekazanie informacji wskazanych w piśmie Sądu z dnia 22 grudnia 2021 r. i braku odpowiedzi na powyższe pismo ze strony Google; wydruku z oficjalnej strony Urzędu Gminy zawierającego dane kontaktowe urzędu, na okoliczność wykazania, iż wniosek skarżącej został wysłany na adres poczty elektronicznej Urzędu znajdujące się na jego oficjalnej stronie internetowej, a zatem doszło do jego skutecznego doręczenia; pisma z dnia 17 grudnia 2021 r. oraz wiadomości mailowej z dnia 22 grudnia 2021 r., skierowanych do skarżącej na okoliczność potwierdzenia otrzymania odpowiedzi na wniosek z dnia 8 września 2021 r., nie zaś 26 października 2021 r. – jak twierdzi organ.
Jednocześnie, skarżąca wskazała, że organ nadal pozostaje w bezczynności w udzieleniu odpowiedzi na jej wniosek z dnia 8 września 2021 r. Organ odpowiedział na wniosek skarżącej w dniu 22 grudnia 2021 r., jednakże nie udzielił informacji w zakresie pomocy udzielonej przedsiębiorcom, a polegającej na przeciwdziałaniu wskazanym w tarczy antykryzysowej dotyczące możliwości zwolnienia ich z opłacenia, względnie zmiany terminu płatności podatku od nieruchomości za lokale gminne - a wskazanych w art. 15p i 15q ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, tj. czy gmina lokale gminne wynajmuje, czy ktoś chciał zwolnienia z tego podatku, czy doszło do zwolnienia względnie wydłużenia terminu płatności rat, jaka była ogólna liczba takich wniosków i jakie było stanowisko gminy w tym zakresie.
Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W niniejszej sprawie skarżąca zwalcza bezczynność Wójta Gminy w udostępnieniu informacji publicznej, żądanej przez nią we wniosku z dnia 8 września 2021 r. Wniosek ten, jak twierdzi skarżąca, został wysłany pocztą elektroniczną z adresu skarżącej [..] na adres organu.[..].oraz prawidłowo doręczony. Okoliczności te nie zostały potwierdzone ani też przyznane przez organ, który stanowczo zaprzecza otrzymaniu korespondencji elektronicznej od skarżącej.
Tryb udostępniania informacji w całości reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176) - zwana dalej u.d.i.p. Na gruncie przepisów u.d.i.p. realizacja prawa dostępu do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1-3) wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., po drugie adresatem żądania musi być podmiot zobowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p., a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Przy czym, organami władzy publicznej, w rozumieniu powołanego przepisu, są też organy samorządu terytorialnego, a więc organy gminy, powiatu i województwa (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 94).
Zgodnie przy tym z treścią art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Natomiast stosownie do art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek i otwiera ustawowy termin do jego załatwienia. Jednakże, dopiero skuteczne doręczenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest warunkiem powstania po stronie jego adresata obowiązku jego rozpatrzenia. Natomiast w przypadku wniosków składanych drogą elektroniczną, ustawowy czternastodniowy termin od momentu wpływu wniosku do właściwego podmiotu, liczy się od momentu zarejestrowania go na serwerze odbiorcy (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 maja 2017 r., II SAB/Go 181/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie, zgodnie z twierdzeniami skarżącej, wniosek o udostępnienie informacji publicznej wysłany został na adres mailowy Urzędu Gminy w dniu 9 września 2021 r., na potwierdzenie czego do skargi dołączono wydruk wiadomości mailowej. Z kolei, Wójt Gminy twierdzi, że wniosek skarżącej nie dotarł do niego w dniu 9 września 2021 r., a dowiedział się o nim dopiero w dniu wniesienia przez skarżącą skargi w niniejszej sprawie.
Wobec powzięcia wątpliwości, czy wniosek skarżącej dotarł na serwer Urzędu Gminy, czyli dla ustalenia czy został on wysłany i pozostawiony do dyspozycji, odbioru przez adresata w taki sposób, że przy właściwej organizacji obrotu korespondencji elektronicznej, mógł się z nim zapoznać, Sąd zobowiązał skarżącą do przedłożenia dokumentu pochodzącego od operatora usługi hostingowej, z którego wynikałoby czy wiadomość e-mail z dnia 9 września 2021 r. zawierająca wniosek o udostępnienie informacji publicznej opuściła serwer nadawcy (skarżącej) i została doręczona na serwer adresata (Wójta Gminy) pod rygorem uznania, że wiadomość ta nie została wysłana i nie dotarła do adresata. Zatem skarżąca powinna była pozyskać od dostawcy usługi hostingowej (operatora serwera pocztowego) dokument potwierdzający przekazanie wiadomości z serwera nadawcy (skarżącej) na serwer adresata (Wójta Gminy).
Przy piśmie procesowym z dnia 12 stycznia 2022 r. skarżąca przedłożyła wydruk wiadomości e-mail zapisanej w kodzie HTML, wyjaśniając jednocześnie, że zwróciła się za pośrednictwem poczty elektronicznej do dostawcy usługi hostingującej jednak nie uzyskała odpowiedzi.
Analiza przedłożonych wydruków potwierdza, że skarżąca nie przedłożyła na wezwanie Sądu od operatora usługi hostingowej dokumentu, który w zaistniałej sytuacji potwierdziłby okoliczność wysłania e-maila z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej do Wójta Gminy, czyli opuszczenia serwera skarżącej i dostarczenia na serwer adresata. Natomiast przedłożony przez skarżącą dokument jest wyłącznie wydrukiem z poczty mailowej skarżącej tej samej wiadomości e-mail, co załączona do skargi, tylko w innej, poszerzonej niż poprzednio wersji, który nie dostarcza żadnych informacji, które pozwoliłyby rozwiać wątpliwości co do tego, czy wiadomość z wnioskiem dostarczono na serwer Urzędu.
Wskazać należy, że przepisy u.d.i.p. nie określają żadnych wymogów formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej poza koniecznością jego utrwalenia w formie pisemnej. Orzecznictwo za pisemny wniosek uznaje również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) i to nawet wtedy, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (zob. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak, podstawowym warunkiem powstania po stronie podmiotu zobowiązanego obowiązku udzielenie informacji publicznej jest skutecznie doręczenie wniosku o jej udzielnie. Tylko w sytuacji, gdy taki wniosek zostanie złożony, sąd administracyjny może ocenić, czy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej znajduje się w bezczynności (zob. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 973/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, iż w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany twierdzi, że wniosek o udzielnie informacji publicznej nie został złożony to "w myśl art. 232 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. To skarżąca, jako podmiot wnioskujący o informację publiczną, powinna była wykazać, że wysłała wniosek o informację publiczną, przez potwierdzenie jego doręczenia organowi, skoro materiały znajdujące się w aktach sprawy wzbudziły istotną wątpliwość co do tej kwestii w warunkach niniejszej sprawy. To bowiem skarżąca z tego faktu chce wyciągnąć skutki prawne, tj. potwierdzić okoliczność, że adresat wniosku był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, a nieudostępniając jej popadł w bezczynność, którą stwierdzić może sąd administracyjny. A zatem to skarżąca była obowiązana wskazać dowód dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi skutki prawne" (zob. wyroki NSA: z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2671/16, z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 7/17, i 26 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 507/18, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Bd 19/16, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt IV SAB/Po 54/17 – wszystkie dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sądy administracyjne uznają zatem, że w sprawach o udzielnie informacji publicznej w sytuacji, gdy wniosek został złożony za pomocą narzędzi elektronicznych, a podmiot zobowiązany twierdzi, że wniosku nie otrzymał - wnioskodawca powinien wykazać, że wniosek został złożony i prawidłowo wysłany.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się co prawda, że ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z orzecznictwa tego wynika w istocie domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła ona do adresata. Odmienne zapatrywanie sprawiałoby bowiem, że w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej (e-mail) byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu.
Jednocześnie jednak wyraźnie podkreśla się, że "dla zastosowania opisanego wyżej domniemania kluczowe jest ustalenie, czy wniosek został w ogóle wysłany drogą elektroniczną. Dopiero potwierdzenie tego faktu pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek" (zob. wyroki NSA: z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 125/19; z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2113/15; z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2154/16; z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 61/17; z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 613/17; postanowienie NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1777/17 wszystkie dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należało, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, że jej wniosek o udzielenie informacji publicznej został faktycznie skierowany na skrzynkę podawczą podmiotu zobowiązanego. Skarżąca nie uzupełniła materiału sprawy o właściwy dowód, mimo wezwania Sądu. W tej sytuacji, wobec niewykazania, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 9 września 2021 r. został skutecznie dostarczony na serwer Urzędy Gminy, należało uznać, że w dniu wniesienia skargi Wójt Gminy nie pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może zostać rozpoznana w tym trybie jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI