II SAB/Łd 90/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-09-15
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejtransport zbiorowyspółka z o.o.zadania publiczneśrodki publicznebezczynność organuprawo administracyjneorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał spółkę z o.o. do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej taboru autobusowego, uznając ją za podmiot zobowiązany do udzielenia informacji mimo cywilnoprawnego charakteru umowy z gminą.

Skarżący P.J. złożył skargę na bezczynność spółki [...] Sp. z o.o. w Z. w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wykazu środków transportu (autobusów) wykorzystywanych do realizacji umowy o publiczny transport zbiorowy. Spółka odmówiła udzielenia informacji, twierdząc, że nie jest podmiotem zobowiązanym. Sąd uznał jednak, że spółka wykonująca zadania publiczne, nawet na podstawie umowy cywilnoprawnej i korzystająca ze środków publicznych, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej. W konsekwencji sąd zobowiązał spółkę do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni i stwierdził bezczynność, ale bez rażącego naruszenia prawa.

Skarżący P.J. wniósł skargę na bezczynność spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek dotyczył wykazu środków transportu (autobusów) używanych do realizacji umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego z Gminą Miasto Z., obejmującego markę, model, rocznik, wyposażenie w klimatyzację oraz dane dotyczące ostatniego przeglądu technicznego. Spółka początkowo przekazała wniosek do innego organu, a następnie poinformowała, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów krajowych i międzynarodowych dotyczących prawa do informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że spółka wykonująca zadania publiczne, nawet jeśli działa na podstawie umowy cywilnoprawnej i nie korzysta bezpośrednio z majątku publicznego w sposób wskazany przez spółkę, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym pojęcie 'zadania publiczne' jest szersze niż 'zadania władzy publicznej' i obejmuje podmioty realizujące usługi o charakterze użyteczności publicznej, finansowane ze środków publicznych. Informacje dotyczące sposobu wydatkowania środków publicznych oraz realizacji usług transportu zbiorowego stanowią informację publiczną. W związku z tym sąd zobowiązał spółkę do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku, stwierdził bezczynność, ale bez rażącego naruszenia prawa, i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością realizująca zadania publiczne, w tym usługi o charakterze użyteczności publicznej w zakresie transportu zbiorowego finansowanego ze środków publicznych, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'zadania publiczne' jest szersze niż 'zadania władzy publicznej' i obejmuje podmioty wykonujące usługi o charakterze użyteczności publicznej, nawet jeśli działają na podstawie umowy cywilnoprawnej. Informacje dotyczące sposobu wydatkowania środków publicznych i realizacji transportu zbiorowego stanowią informację publiczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (18)

Główne

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5 i ust. 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 1-4a i pkt 8, par. 1a i par. 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § par. 1 pkt 1 i pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § par. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym art. 51 § ust. 1

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych art. 19 § ust. 2

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 10 § ust. 1

Konwencja Rzymska o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka z o.o. realizująca zadania publiczne w zakresie transportu zbiorowego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Informacje dotyczące taboru autobusowego i sposobu wydatkowania środków publicznych stanowią informację publiczną. Brak reakcji na wniosek w ustawowym terminie skutkuje stwierdzeniem bezczynności.

Odrzucone argumenty

Spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, ponieważ działa na podstawie umowy cywilnoprawnej i nie wykonuje zadań władzy publicznej.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie 'zadania publiczne' jest pojęciem szerszym od pojęcia 'zadania władzy publicznej' każdy podmiot, który gospodaruje choćby tylko niewielką częścią publicznego mienia, ma obowiązek udostępniać informacje na jego temat

Skład orzekający

Agata Sobieszek-Krzywicka

przewodniczący

Robert Adamczewski

członek

Tomasz Porczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie statusu spółek z o.o. realizujących zadania publiczne jako podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, nawet w przypadku umów cywilnoprawnych i braku bezpośredniego finansowania z budżetu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki realizującej transport zbiorowy, ale zasady mogą być stosowane analogicznie do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji i rozstrzyga ważną kwestię zakresu podmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej, szczególnie w kontekście spółek prawa handlowego realizujących zadania publiczne.

Czy spółka z o.o. musi ujawnić dane o autobusach? Sąd administracyjny rozstrzyga!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Łd 90/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/
Robert Adamczewski
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2850/22 - Wyrok NSA z 2024-09-27
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c), art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 par. 2 pkt 1-4a i pkt 8, art. 119 pkt 4, art. 149 par. 1 pkt 1 i pkt 3, par. 1a i par. 2, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2022 r. sprawy ze skargi P. J. na bezczynność [...]Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. do rozpoznania wniosku P. J. z dnia 24 maja 2022 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na rzecz skarżącego P.J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc
Uzasadnienie
W dniu 11 lipca 2022 r. P.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając naruszenie:
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977 r. Nr 38 poz. 167) w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania , otrzymywani ai rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów , bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie , a przez to nieuzasadnione ograniczenie prawa do pozyskiwania i rozpowszechniania informacji, skutkujące ograniczeniem debaty publicznej o wydatkowaniu mienia publicznego i funkcjonowania podmiotów wykonujących zadania publiczne;
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, skutkujące ograniczeniem konstytucyjnego prawa do informacji;
- art. 10 ust. 1 Konwencji Rzymskiej z dnia 4 listopada 1950 r. o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolnościach w zakresie w jakim przepis ten zapewnia każdemu prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez zaniechanie udostępnienia informacji objętych wnioskiem, co prowadzi do ograniczenia debaty publicznej o wydatkowaniu majątku publicznego i funkcjonowaniu podmiotów wykonujących zadania publiczne;
- art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez odpowiednio: niezasadne uznanie, że przedmiotem wniosku skarżącego nie jest udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji jej nieudostępnienie; niezasadne uznanie, że spółka wykonująca zadania publiczne i dysponująca majątkiem publicznym nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej; nieudostępnienie skarżącemu żądanej informacji publicznej pomimo złożenia wyraźnego i czytelnego wniosku.
Z uwagi na powyższe skarżący wnosił o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu organowi akt sprawy z prawomocnym orzeczeniem oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając wskazał, iż w dniu 24 maja 2022 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej wystąpił do [...] Sp. z o.o. w Z. o udzielenie informacji publicznej w zakresie aktualnego wykazu środków transportu (autobusów), za pomocą których spółka realizuje zawartą z Gminą Miasto Z. w dniu 11 czerwca 2014 r. umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, obejmującego: markę i model pojazdu , rocznik pojazdu, informacje o wyposażeniu autobusu w sprawną klimatyzacje oraz wskazanie daty oraz nazwy i adresu podmiotu wykonującego ostatni przegląd techniczny autobusu. W odpowiedzi na złożony wniosek, w dniu 24 maja 2022 r. na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej skarżący otrzymał informacje o przekazaniu jego żądania zgodnie z właściwością do Miejskich Usług Komunikacyjnych w Z.. Nie otrzymał natomiast żądanej informacji publicznej. Z uwagi na powyższe w dniu 2 czerwca 2022 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożył u przewoźnika wezwanie o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wniosku z dnia 24 maja 2022 r. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia 3 czerwca 2022 r. został poinformowany, że spółka [...] nie jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem skarżącego pozostawanie spółki [...] w bezczynności czyni wniesioną skargę w pełni zasadną. Jednocześnie skarżący przywołał obszerne orzecznictwo sądów administracyjnych celem wykazania zasadności stawianych zarzutów.
W piśmie informacyjnym z dnia 12 lipca 2022 r. [...] Sp. z o.o. w Z., przekazującym przedmiotową skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podkreślało, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, o czym skutecznie informowało wnioskodawcę. Kolejnym pismem z dnia 27 lipca 2022 r. ustanowiony w sprawie profesjonalny pełnomocnik spółki wnosił o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej. Uzasadniając podtrzymywał dotychczasowe stanowisko, co do braku możliwości uznania spółki za podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Podkreślił, iż w treści kierowanego do skarżącego pisma z dnia 3 czerwca 2022 r. spółka wskazywała, iż nie wykonuje zadania publicznego z zakresu transportu zbiorowego, do realizacji którego zobowiązana jest Gmina Z.. Zawarta w dniu 11 czerwca 2014 r. umowa w żaden sposób nie przenosiła powyższych kompetencji na spółkę i obejmowała jedynie realizację ciążącego na Gminie obowiązku. Pełnomocnik wskazał nadto, iż spółka realizując zawartą umowę o charakterze cywilnoprawnym nie korzysta z majątku publicznego, nie otrzymuje żadnych dopłat czy ulg do świadczonych usług, dofinansowania ze środków publicznych, nie sprzedaje biletów, jak również nie zajmuje się ich kontrolą, o czym informowano skarżącego w piśmie z dnia 3 czerwca 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn: Dz.U. 2022 r. poz. 329) – dalej: p.p.s.a. W myśl przywołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto w myśl § 2 przywołanego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przedmiotem niniejszej skargi P.J. uczynił bezczynność [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. w sprawie nie udzielenia, na kierowany do organu wniosek skarżącego z dnia 24 maja 2022 r., o udzielenie informacji publicznej w zakresie aktualnego wykazu środków transportu (autobusów), za pomocą których spółka realizuje zawartą z Gminą Miasto Z. w dniu 11 czerwca 2014 r. umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, obejmującego: markę i model pojazdu, rocznik pojazdu, informacje o wyposażeniu autobusu w sprawną klimatyzacje oraz wskazanie daty oraz nazwy i adresu podmiotu wykonującego ostatni przegląd techniczny autobusu.
Wskazać na wstępie należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; z 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma zaś miejsce w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej posiadając żądaną informację, nie udostępnia jej i nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lub też informuje wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w sytuacji, gdy taką informację stanowi. Nie można natomiast zarzucić bezczynności adresatowi wniosku, jeżeli nie posiada on informacji wskazanej we wniosku. W takim przypadku podmiot publiczny powinien o tym fakcie powiadomić wnioskującego (por. wyroki NSA z 18 kwietnia 2012 r., I OSK 192/12; z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić również należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (por. wyroki NSA z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; z 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Szczegółowe unormowania dotyczące dostępu do informacji publicznej regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176) -dalej: u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej został określony w art. 6 u.d.i.p. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.). Ponadto, jak wynika z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), jak również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Podkreślenia wymaga również, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej rzeczą sądu, w pierwszej kolejności jest ustalenie czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana przez stronę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów powołanej ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić danemu podmiotowi bezczynność.
W niniejszej sprawie wbrew stanowisku prezentowanemu przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z., spółka należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zgodnie bowiem z ugruntowanym poglądem sądów administracyjnych zawarte w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. wyliczenie podmiotów zobowiązanych do udostepnienia informacji publicznej nie ma charakteru wyczerpującego. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "w szczególności" czyni zasadnym stwierdzenie, że jest to wyliczenie przykładowe, otwarte, mające charakter porządkujący. Nie wyklucza istnienia innych podmiotów nienależących do żadnej z kategorii tam wymienionych, które z uwagi na to, że wykonują określone zadania publiczne, pozostają zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, o ile ją posiadają. Struktura organizacyjna i własnościowa takich podmiotów nie ma decydującego znaczenia. Analiza przywołanego przepisu prowadzi do wniosku, że obowiązany do udostępniania informacji publicznej jest każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym (por. wyroki NSA: z 24 marca 2022 r., II OSK 1155/21; z 3 czerwca 2015 r., I OSK 1603/14; (www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowo administracyjnym podkreśla się, że pojęcie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od pojęcia "zadania władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, gdyż zadania władzy publicznej mogą być bowiem realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne", użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej", użytego w art. 61 Konstytucji RP, ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (por. wyroki NSA: z 24 marca 2022 r., II OSK 1155/21; z 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10; z 4 listopada 2016 r., I OSK 900/15; www.orzeczenia.gov.pl). Spółka wykonująca regularne przewozy związane z transportem publicznym jest podmiotem działającym w sferze publicznej - realizując obowiązek jednostek samorządu terytorialnego. Świadczy bowiem usługi o charakterze użyteczności publicznej w zakresie transportu zbiorowego. Przewoźnik jest zatem podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Krakowie z 27 maja 2020 r., II SAB/Kr 4020; wyrok WSA w Rzeszowie z 22 października 2019 r., II SAB/Rz 88/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji powyższego uznać należy, iż spółka kapitałowa, jaką jest [...] realizując w oparciu o zawartą umowę cywilnoprawną, przewozy w ramach publicznego transportu zbiorowego na terenie Z.a finansowane ze środków publicznych, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej związanej z wykonywanym zadaniem.
W sprawie spełniona również została przesłanka przedmiotowa, gdyż objęta żądaniem skarżącego informacja dotycząca aktualnego wykazu środków transportu (autobusów), za pomocą których spółka realizuje zawartą z Gminą Miasto Z. w dniu 11 czerwca 2014 r., w powiązaniu z postanowieniami tej umowy (w tym między innymi § 3 pkt 3, § 4 pkt 4, pkt 14) stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c u.d.i.p., gdyż de facto dotyczy sposobu wydatkowania środków publicznych. Zgodnie bowiem z treścią art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 poz. 1343) źródłem finansowania przewozów o charakterze użyteczności publicznej mogą być w szczególności: 1) środki własne jednostki samorządu terytorialnego będącej organizatorem; 2) środki z budżetu państwa. Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż każdy podmiot, który gospodaruje choćby tylko niewielką częścią publicznego mienia, ma obowiązek udostępniać informacje na jego temat. W konsekwencji powyższego osoby uprawnione mogą żądać informacji od każdego, kto takim mieniem zarządza lub z niego korzysta (por. wyrok NSA z 10 maja 2019 r., I OSK 2285/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując stwierdzić należy, iż skoro złożony przez skarżącego w dniu 24 maja 2022 r. wniosek spełniał minimalne wymogi determinujące skuteczne wystąpienie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, to jest: został przesłany pocztą elektroniczną, co jest uznawane za dochowanie formy pisemnej wniosku; określał w sposób dokładny adresata wniosku – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z., która jak wyżej wskazano niewątpliwie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej; jak również obejmował jasne sformułowanie, co do przedmiotu żądanej informacji, to obowiązkiem spółki było rozpatrzenie przedmiotowego wniosku w terminie i formie przewidzianych ustawą. Tym samym, brak reakcji spółki, polegający na nieudzieleniu przedmiotowej informacji w zakreślonym prawem terminie skutkuje stwierdzeniem, iż w sprawie zaistniała sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. zobowiązał [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 24 maja 2022 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku, stwierdzając jednocześnie, że spółka dopuściła się bezczynności, która to bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
dc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI