II SAB/Bd 117/24

II SAB/Bd 117/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jerzy Bortkiewicz
Mariusz Pawełczak
Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
658
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 4,6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi S. W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
P. z dnia [...] września 2024r. S. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Wójta Gminy w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2024 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie:
1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania
i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie
i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co
w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "UDIP") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu
14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o:
. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,
. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku,
. zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów S. W. wskazał, że w dniu [...].08.2024 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji o następującej treści:
"W związku z publikacją wskazaną na oficjalnej stronie Facebook urzędu a kryjącej się pod tym linkiem: [...]4tTxNL/; wnoszę
o wskazanie całkowitego kosztu publikacji jaki poniosła gmina wraz z załączeniem awersu i rewersu faktury dotyczącej tego wydatku, w którym wskazano pozycję budżetu gdzie zaszeregowano rozrzutność środków publicznych [...] oraz związku z pozycjami jak poniżej:
"W dzisiejszym przeglądzie małe podsumowanie:
. optymalizacja zatrudnienia
. rozliczenie poprzedników
. bieżące utrzymanie
. audyt i finanse".
Skarżący wniósł o udzielenie odpowiedzi:
1. na czym polega optymalizacja zatrudnienia i o ile od złożenia przysięgi przez Grzegorza do chwili obecnej spadło tylko czasowo zatrudnienie? Ponadto
w związku z zatrudnieniem, ile łącznie obecnie wypłacono odpraw pracownikom?
2. wskazanie dokumentów i dowodów potwierdzających "rozliczenie poprzedników",
3. wskazanie całkowitego kosztu "bieżącego utrzymania" i tu piszę o administracji wraz ze wskazaniem składowych tego kosztu,
4. udostępnienie audytu (ponieważ bezsprzecznie jest to informacja publiczna), wniosków na piśmie obecnej władzy i faktury kosztowej tego audytu, zgodnie
z kanonem wskazanym w pkt 1/, a także sposobu wyłonienia wykonawcy audytu z kontrofertami, jeżeli innych audytorów brano pod uwagę. [...]"
Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji w ocenie skarżącego upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 UDIP, po 14 dniach od złożenia wniosku, lecz pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyniło niniejszą skargę zasadną i konieczną.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi
w całości i nie obciążanie organu kosztami postępowania.
Organ administracji wyjaśnił, iż S. W. e-mailem z dnia [...] sierpnia 2024r. złożył wniosek o informację publiczną dotyczącą wydatkowania środków publicznych, zatrudnienia w Urzędzie Gminy I., "rozliczenia poprzedników" oraz udostępnienia audytu.
Wójt Gminy pismem z dnia [...] września 2024 r., znak: [...] udzielił odpowiedzi na pytania zadane przez S. W. i przesłał żądane dokumenty, jednakże przez niedopatrzenie, przesłanie pisma nastąpiło [...] września 2024r., a zatem dzień po terminie. Jak wynikało z informacji na stronie Poczty [...], próba doręczenia odpowiedzi S. W. miała miejsce [...] września 2024r., a zatem w dniu sporządzenia skargi "na bezczynność organu z uwagi na 100 dni funkcjonowania nowych władz". Odpowiedź organu na wniosek o informację publiczną została odebrana z placówki [...] września 2024 r.
Organ wyjaśnił, że jednodniowe przekroczenie terminu spowodowane zostało przeświadczeniem pracownika, że odpowiedź została również przesłana dzień wcześniej emailem, tak jak zwykle życzy sobie S. W.. Tymczasem, tym razem S. W., nie napisał, w jaki sposób organ ma doręczyć mu odpowiedź i z tego powodu przygotowano pismo, które zostało nadane wyłącznie przesyłką poleconą.
Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że S. W. kilka razy w miesiącu składa wnioski o dostęp do informacji publicznej, w których żąda udostępnienia wielu dokumentów oraz żąda odpowiedzi na zadawane przez siebie pytania. Od początku kadencji, tj. od dnia [...] maja 2024 r. S. W. złożył do Urzędu Gminy I. 20 wniosków o dostęp do informacji publicznej. W taki sam sposób S. W. zachowywał się kiedy Wójtem Gminy była inna osoba - T. K.. Mimo zmiany włodarza, S. W. powiela swoje wnioski, zadaje te same pytania i w podobny sposób krytykuje obecnego Wójta. Dodatkowo pod pretekstem złożenia kolejnego wniosku S. W. informuje Wójta, że będzie go sprawdzał i rozliczał. Takie zachowanie S. W. utrudnia pracę Urzędu Gminy I., gdyż w udzielanie odpowiedzi zaangażowanych jest wielu pracowników, którzy muszą odszukiwać, kserować faktury, umowy, protokoły, sporządzać wykazy i zastawienia oraz odpowiadać kilkakrotnie na te same pytania.
Wójt Gminy wskazał, że S. W. wielokrotnie, bez powodzenia, próbował swoich sił w wyborach samorządowych, w tym na stanowisko Wójta Gminy. Z powodu braku poparcia mieszkańców gminy, S. W. ciągle składa wnioski o informację publiczną i krytykuje Wójta, niezależnie od tego kto pełni to stanowisko, a następnie zamieszcza te pytania i odpowiedzi na facebooku, a w razie przekroczenia terminu na odpowiedź - wnosi skargi do Sądu. W ten sposób S. W. próbuje zainteresować swoją osobą mieszkańców Gminy I.. Z treści wniosków jednoznacznie wynika, że S. W. nie kierują dobre intencje, a jedynie chęć dokuczenia osobie, która pełni funkcję, na którą sam nie został wybrany. Niestety takie działanie S. W. dezorganizuje pracę Urzędu Gminy I.. Czas poświęcony na udzielanie odpowiedzi na wnioski S. W., mógłby być przeznaczony na inne zadania ważne dla mieszkańców gminy i stanowi nadużywanie prawa do informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt II SAB/Ke 6/19).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.").kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot
w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd,
w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Wyjaśnić należy, że w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w u.d.i.p., a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12; dostępny pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako CBOSA).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji
i konsumentów.
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Wójt Gminy jest zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy samorządu terytorialnego.
Wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej zostało określone w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. – informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych,
w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Należy również kierować się treścią art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych
w u.d.i.p. Zatem informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Wyjaśnić również należy, że ustawodawca przewidział, iż jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.
Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy pismem z dnia [...] września 2024 r., znak: [...] udzielił odpowiedzi na pytania S. W. zawarte we wniosku z dnia [...].08.2024r. złożonego za pośrednictwem poczty elektronicznej jako wniosek
o udostępnienie informacji i przesłał mu żądane dokumenty, jednakże przez niedopatrzenie, przesłanie pisma nastąpiło [...] września 2024 r., a więc z uchybieniem
1 dnia. Organ wyjaśnił, że jednodniowe przekroczenie terminu spowodowane zostało przeświadczeniem pracownika, że odpowiedź została również przesłana dzień wcześniej e-mailem, tak jak zwykle życzy sobie S. W.. Tymczasem, w tej indywidualnej sprawie S. W., nie napisał, w jaki sposób organ ma doręczyć mu odpowiedź i z tego powodu przygotowano pismo, które zostało nadane wyłącznie przesyłką poleconą, jak wyjaśnił organ. W tym miejscu odnotować należy, że skarżący wielokrotnie występował o dostęp do informacji i opisana pomyłka jest wiarygodna. Próba doręczenia odpowiedzi S. W. miała miejsce w dniu [...] września 2024r., a zatem w dniu sporządzenia skargi na bezczynność organu, natomiast odpowiedź organu na wniosek o informację publiczną została odebrana z placówki w dniu [...] września 2024 r.
Upływ terminu ma charakter obiektywny, tym niemniej Sąd miał na uwadze, że
w ocenianym stanie faktycznym sprawy nieznaczne przekroczenie terminu (1 dzień) związane z błędnym przeświadczeniem co do sposobu przesłania informacji (drogą elektroniczną, czy też przesyłką pocztową), można potraktować jako formę usprawiedliwienia organu w zakresie symbolicznego przekroczenia terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., zwłaszcza w sytuacji nadużywania przez skarżącego prawa do informacji. W ocenie Sądu zasadne jest bowiem stwierdzenie, że skarżący nadużywa prawo do informacji publicznej. Świadczy o tym liczba zgłaszanych wniosków, bądź bezpośrednio, bądź jako członek stowarzyszenia, których szczególna intensyfikacja miała miejsce w czerwcu, lipcu i wrześniu 2024r. Ponadto, ich zakres przedmiotowy, forma zapytań, często z postawioną tezą, czy formułowaniem osobistych zarzutów nosi cechy nękania i może paraliżować pracę urzędu, co w konsekwencji uprawniałoby organ w niektórych przypadkach do uznania, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej,
a wówczas wnioskodawca powinien wykazać istnienie szczególnego interesu publicznego w dostępie do informacji.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, prezentowanego w skardze, aby
w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ administracji miał naruszyć art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Skład orzekający zauważa bowiem, że proces bezpośredniego stosowania Konstytucji RP nie może być rozumiany jako możliwość orzekania na podstawie Konstytucji, zamiast orzekania na podstawie ustawy (argument z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP). Tryb i zasady udzielania informacji publicznej (w tym także ich odmowa) są natomiast określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok WSA
w Gliwicach z 4 lipca 2024 r., III SA/Gl 306/24, Legalis nr 3099935). Te uwagi dotyczą zarzutów naruszenia Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych.
Reasumując, stwierdzić należy, że odpowiedź organu jest zupełna i odpowiada ustawowym zasadom udzielenia informacji publicznej. W ocenie Sądu, organ rzeczowo odniósł się do pytań i przesłał żądane dokumenty, dlatego wbrew zarzutom skargi nie naruszył wskazanych w niej przepisów prawa z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.