II SAB/Łd 72/24

II SAB/Łd 72/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-08-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jarosław Czerw /sprawozdawca/
Michał Zbrojewski
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 par. 1 pkt 1, par. 1a i par. 2, art. 151, art. 154 par 6, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 20 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Sędzia WSA Michał Zbrojewski, , po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. W. na bezczynność Wójta Gminy Zduny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Zduny miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Zduny do załatwienia wniosku E. W. z dnia 8 grudnia 2023 roku; 3. oddala wnioski E. W. o wymierzenie Wójtowi Gminy Zduny grzywny i o przyznanie od Wójta Gminy Zduny sumy pieniężnej; 4. zasądza od Wójta Gminy Zduny na rzecz skarżącej E. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 6 maja 2024 r. E. W. (dalej także: wnioskodawczyni, wnioskująca, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy Zduny (dalej także: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wskazanej we wniosku z 8 grudnia 2023 r., zarzucając organowi naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
Wobec powyższego wniosła o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa;
2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku;
3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów;
4) zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych;
5) przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów).
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu 8 grudnia 2023 r. skarżąca złożyła do organu w formie elektronicznej (ePuap) wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie jej dokumentów opracowanych przez zleceniobiorcę A.L. z umów zleceń: [...] z 6 lipca 2021 roku, [...] z 6 lipca 2021 roku; [...] z 6 lipca 2021 roku. Wnioskodawczyni wskazała przy tym, iż wnioskuje ona o udostępnienie informacji publicznej, której udzielania odmówiono jej z uwagi na tajemnice przedsiębiorcy w sprawie [...]. We wniosku zawarto prośbę o udostępnienie tych informacji drogą elektroniczną - przez platformę ePuap.
W odpowiedzi na wniosek 21 grudnia 2023 r. organ wskazał wnioskującej, iż wniosek ten jest tożsamy z wnioskiem złożonym przez nią 22 sierpnia 2022 r., na podstawie którego została wszczęta sprawa o nr [...] (w piśmie omyłkowo wskazano na nr [...]).
Następnie pismem z 27 grudnia 2023 r. E. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy Zduny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez brak zastosowania polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą II SAB/Łd 2/24.
W dniu 8 lutego 2024 r. organ wydał decyzję, znak: RO.BR.1431.1.37.2023
o odmowie wnioskującej udostępnienia informacji publicznej objętych wnioskiem z 8 grudnia 2023 r. z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy A. L.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z 29 lutego 2024 r. w sprawie II SAB/Łd 2/24 stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; umorzył postępowanie sądowoadministracyjne
w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z 8 grudnia
2023 r. i orzekł o zwrocie skarżącej kosztów postępowania.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż decyzją z 18 marca 2024 r., znak: KO.4111.79.2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach (dalej także: Kolegium) wskutek odwołania E. W. uchyliło decyzję Wójta Gminy Zduny z 8 lutego 2024 r., znak: RO.BR.1431.1.37.2023, odmawiającą udostępnienia informacji publicznej i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi (data wpływu do organu: 18 marca 2024 r.). W uzasadnieniu decyzji Kolegium zawarło między innymi, że nie stwierdza istnienia materialnej przesłanki warunkującej odmowę udostępnienia informacji publicznej, wobec czego uznaje, iż istnieją podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji jako wadliwej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Wspomnianym na wstępie pismem z dnia 6 maja 2024 r. E. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy Zduny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wskazanej we wniosku z 8 grudnia 2023 r.
Pismem z 7 maja 2024 r. organ, w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 8 grudnia 2023 r., przekazał skarżącej żądane dokumenty.
W odpowiedzi na skargę, w piśmie z dnia 20 maja 2024 r., organ wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej, albowiem w dniu 7 maja 2024 r. skarżąca otrzymała od organu kopie dokumentów, których dotyczył wniosek. Organ jednocześnie wniósł o oddalenie: wniosków skarżącej o stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; o nałożenie na organ kary grzywny; o zasądzenie na rzecz skarżącej na podstawie przepisu art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Dodatkowo organ wskazał, iż przed wniesieniem przedmiotowej skargi skarżąca nie wystąpiła do organu z ponagleniem.
Organ po przypomnieniu stanu faktycznego sprawy wskazał, że w dacie, kiedy otrzymał decyzję Kolegium z 18 marca 2024 r. wielu pracowników Urzędu Gminy Zduny zajętych było pomocą przy organizacji wyborów samorządowych, które odbyły się 7 kwietnia 2024 r. i w związku z tym nie można było w tamtym czasie zająć się ponownie merytorycznie rozpatrzeniem wniosku z 8 grudnia 2024 r. [powinno być: 8 grudnia 2023 r. – uwaga Sądu]. Po zakończonych wyborach wniosek skarżącej był ponownie poddany analizie z punktu widzenia przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem organ nadal wyrażał wątpliwość co do możliwości udostępnienia żądanych informacji. Ostatecznie 7 maja 2024 r. podjęta została decyzja o udostępnieniu skarżącej tejże informacji - zgodnie z jej wnioskiem z 8 grudnia 2024 r. [powinno być: 8 grudnia 2023 r. – uwaga Sądu].
Ponadto, mając na uwadze wszystkie okoliczności organ uważa, że jego postępowaniu nie można postawić zarzutu "rażącego naruszenia prawa" - w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Z uwagi na fakt wykonania czynności, której dotyczy skarga. Organ wnosi o nie orzekanie w stosunku do niego grzywny jak również nie orzekanie o obowiązku zapłaty na rzecz skarżącej żądanej przez nią kwoty na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W szczególności organ podnosi, że wytaczanie skarg do sądu administracyjnego nie powinno być swoistym sposobem skarżących na wzbogacanie się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jak stanowi art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) (dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym
w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.
Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia
w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zatem brak aktu lub czynności organu, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonym terminie.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie
art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zaistniała
w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa
w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony
o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W razie natomiast nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę - zgodnie
z art. 151 p.p.s.a.
Sąd podkreśla, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane wyczerpanie środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., ani wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ani ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. (por. wyroki NSA: z 25 października 2018 r., I OSK 2931/16; z 30 listopada 2016 r., I OSK 1692/15; z 25 listopada 2016 r., I OSK 503/15; z 19 lutego 2014 r., I OSK 88/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Wobec czego brak ponaglenia w kontrolowanej sprawie nie uniemożliwiał rozpoznania sprawy co do istoty.
W pierwszej kolejności należy zważyć, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lipca 2022 r. "bezczynność zachodzi wtedy, gdy sprawy nie rozpatrzono w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a." (wyrok NSA z dnia 16 lipca 2020 r., I GSK 631/20, LEX nr 3062229, CBOSA). Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., I OSK 2114/13, LEX nr 1421789, CBOSA).
Przedmiot rozpoznawanej w sprawie skargi stanowi bezczynność Wójta Gminy Zduny w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącej z 8 grudnia 2023 r. złożonego w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902) (dalej: u.d.i.p.) w związku z ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach
z 18 marca 2024 r. uchylającą decyzję Wójta Gminy Zduny z 8 lutego 2024 r., znak: RO.BR.1431.1.37.2023, odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Powołaną decyzją Kolegium przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi. Decyzja ta wpłynęła do organu w dniu 18 marca 2024 r.
Bezsporne w kontrolowanej sprawie jest to, że dane, o udostępnienie których wnosiła skarżąca, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zaś Wójt Gminy Zduny jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w myśl art. 4 u.d.i.p.
W przypadku skierowania do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany. Podmiot ten może:
1) udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia; podmiot dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (pisemnej odpowiedzi);
2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że podmiot nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować wnioskodawcę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez niego informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);
3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej;
4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powinien dokonać powyższych działań w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W myśl zaś art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2023 r., III OSK 7187/21, LEX nr 3505176, CBOSA).
Sąd rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej bada czy zachowanie adresata wniosku stanowi adekwatną do okoliczności kontrolowanego przypadku formę jego załatwienia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy Sąd stwierdził, iż przedstawionych powyżej, właściwych sposobów rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej niewątpliwie na dzień wniesienia skargi zabrakło. Sąd stwierdził, że organ na skutek złożenia przez skarżącą wniosku z dnia 8 grudnia 2023 r., uwzględniając decyzję Kolegium z dnia 18 marca 2024 r., nie podjął odpowiednich czynności, tj. nie udostępnił przedmiotowej informacji w formie czynności materialno-technicznej, nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia czy o umorzeniu postępowania, ani też nie poinformował skarżącej, że nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej. Organ w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., to jest w terminie 14 dni, które w tym przypadku należało liczyć od dnia otrzymania przez organ ostatecznej decyzji Kolegium (czyli od dnia 18 marca 2024 r.) nie podjął żadnego ze wskazanych wyżej działań w związku z wnioskiem skarżącej z dnia 8 grudnia 2023 r. Nie został też zastosowany tryb określony w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Niepodjęcie zaś bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (a w kontrolowanej sprawie od dnia otrzymania ostatecznej decyzji Kolegium) stosownego aktu przewidzianego w przepisach u.d.i.p. lub niepoinformowanie wnioskodawcy o braku posiadania żądanej informacji jest równoznaczne z pozostawaniem skarżonego organu w stanie bezczynności. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, że Wójt Gminy Zduny dopuścił się bezczynności albowiem w terminie 14 dni od dnia otrzymania ostatecznej decyzji Kolegium nie załatwił wniosku skarżącej w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p.
W tym miejscu należy podkreślić, iż powoływane przez organ w odpowiedzi na skargę problemy organizacyjne nie mogą znaleźć uzasadnienia dla postępowania organu w przedmiocie wniosku skarżącej. Zdaniem Sądu nie zaistniały usprawiedliwione powody do przekroczenia ustawowego terminu, a problemy organizacyjne organu pozostają jego problemami wewnętrznymi, za które skarżąca nie może ponosić konsekwencji.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność jakiej dopuścił się organ nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z 3 lutego
2021 r. II SAB/Gd 107/20, CBOSA). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności, które wskazywałyby na kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez organ. Na ocenę Sądu wpływa również fakt udostępnienia skarżącej informacji publicznej pismem z dnia 7 maja 2024 r.
Ze względu na to, że organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek skarżącej w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi załatwienia wniosku skarżącej podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z uchwałą NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (uchwała NSA(7w) z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63). Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, to jednak wobec załatwienia wniosku przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z 8 grudnia 2023 r.
Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (por. wyrok NSA z 18 października 2017 r., II OSK 1769/17, CBOSA). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (por. wyrok NSA z 23 maja 2017 r., I OSK 1662/16, CBOSA).
Biorąc pod uwagę, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o wymierzenie organowi grzywny.
W okolicznościach sprawy Sąd nie uwzględnił także wniosku skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej. Sąd miał na uwadze, że skorzystanie z tego środka stanowi dyskrecjonalne uprawnienie - zgodnie z przyznaną prawem kompetencją sąd "może". Sąd uznał, że przyznanie skarżącej sumy pieniężnej nie jest uzasadnione okolicznościami sprawy. Należy także podkreślić, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją. W niniejszej sprawie natomiast wniosek takiego uzasadnienia nie zawierał.
W kontrolowanej sprawie istotne także jest, że doszło do udostępnienia skarżącej informacji publicznej, o którą wnosiła wnioskiem z dnia 8 grudnia 2023 r.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a., że Wójt Gminy Zduny dopuścił się bezczynności, która miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa.
Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Zduny do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 8 grudnia 2023 r.
Na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił wnioski skarżącej: o wymierzenie organowi grzywny i o przyznanie od organu sumy pieniężnej.
Na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego.