II SAB/Łd 72/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2012-06-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organuwykup nieruchomościsąd administracyjnysąd powszechnywłaściwość sąduprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnegoroszczenie cywilnoprawnedrogi publiczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę na bezczynność organu, uznając roszczenie za cywilnoprawne i niedopuszczalne w postępowaniu administracyjnym.

Skarga została wniesiona przez E. R. na bezczynność Burmistrza Miasta Gminy S. w zakresie wykupu nieruchomości. Burmistrz wskazał, że roszczenie ma charakter cywilnoprawny i jest przedawnione. Sąd administracyjny wezwał skarżącą do wykazania wyczerpania trybu zażaleniowego, czego nie uczyniła. Dodatkowo, sąd uznał, że żądanie wykupu nieruchomości w oparciu o ustawę o drogach publicznych ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę E. R. na bezczynność Burmistrza Miasta Gminy S. w zakresie wykupu nieruchomości. Skarżąca domagała się wykupienia dwóch działek, argumentując to brakiem możliwości ich użytkowania po wywłaszczeniu części nieruchomości pod budowę autostrady. Burmistrz Miasta Gminy S. zakwestionował charakter administracyjny sprawy, wskazując na cywilnoprawny charakter roszczenia oraz jego przedawnienie. Sąd administracyjny, po otrzymaniu pisma zatytułowanego "Pozew", zakwalifikował je jako skargę na bezczynność organu. Wezwał skarżącą do wykazania, że przed złożeniem skargi wystąpiła do organu wyższego stopnia z zażaleniem na bezczynność, zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. Skarżąca nie przedstawiła takiego dowodu. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Sąd wskazał również, że żądanie wykupu części nieruchomości w oparciu o ustawę o drogach publicznych ma charakter cywilnoprawny i powinno być dochodzone przed sądem powszechnym, a nie w postępowaniu administracyjnym. W związku z tym, że sprawa nie należała do właściwości sądu administracyjnego, a skarżąca nie wykazała wyczerpania trybu zażaleniowego, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania takiej skargi, ponieważ żądanie wykupu nieruchomości w oparciu o przepisy dotyczące dróg publicznych ma charakter cywilnoprawny i powinno być dochodzone przed sądem powszechnym.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Żądanie wykupu nieruchomości w trybie ustawy o drogach publicznych ma charakter cywilnoprawny i nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

pkt 1 i 6

p.p.s.a. art. 58 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.s.z.p.i.r.w.z.d.p. art. 13 § 3

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie ma charakter cywilnoprawny i powinno być dochodzone przed sądem powszechnym. Skarżąca nie wykazała wyczerpania trybu zażaleniowego przed organem wyższego stopnia.

Godne uwagi sformułowania

pismo zatytułowane "Pozew" roszczenie autorki "Pozwu" ma charakter cywilnoprawny sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej żądanie nabycia części nieruchomości [...] nie jest podstawą administracyjnego postępowania wywłaszczeniowego i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej.

Skład orzekający

Jolanta Rosińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących roszczeń cywilnoprawnych związanych z nieruchomościami oraz konieczność wyczerpania trybu zażaleniowego przed wniesieniem skargi na bezczynność organu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o drogach publicznych i roszczeniami o wykup nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię właściwości sądu administracyjnego i powszechnego, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.

Kiedy sprawa o wykup nieruchomości trafia do złego sądu? Wyjaśniamy właściwość sądu administracyjnego i powszechnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Łd 72/12 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2012-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-05-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jolanta Rosińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6189 Inne o symbolu podstawowym 618
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 1, art. 52 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 1 i 6, art. 58 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 37 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 29 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. R. na bezczynność Burmistrza Miasta Gminy S. w zakresie nabycia na wniosek właściciela części nieruchomości p o s t a n a w i a : odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo zatytułowane "Pozew". Z treści pisma wynika, że E. R. domaga się od Burmistrza Gminy S. wykupienia dwóch działek, określonych na mapie geodezyjnej Gminy S. w obrębie [...] jako nr [...] o pow. 9879 m2 oraz [...] o powierzchni 11168 m2 (KW nr [...]), wobec uniemożliwienia ich pierwotnego użytkowania poprzez rozdzielenie całej nieruchomości rolnej bez możliwości dojazdu, w związku z przymusowym wywłaszczeniem części tej nieruchomości pod budowę autostrady A-2. Wniosła też o obciążenie kosztami postępowania strony przeciwnej.
Zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2012 r. wskazane wyżej pismo zostało przekazane Burmistrzowi Miasta Gminy S. celem udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – zgodnie z art. 54 § 1-3 p.p.s.a..
W piśmie z dnia 2 maja 2012 r. przekazującym do Sądu skargę E. R. wraz z załącznikami, Burmistrz Miasta Gminy S. poinformował, że przedmiotowa sprawa nie ma charakteru administracyjnej, a roszczenie autorki "Pozwu" ma charakter cywilnoprawny i wobec tego właściwy w sprawie jest sąd powszechny. Wskazał dodatkowo, że od daty wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S., tj. od dnia [...], który zmienił sposób korzystania z nieruchomości E. R., upłynęło 5 lat i ewentualne roszczenie przysługujące właścicielowi/użytkownikowi wieczystemu w oparciu o przepis art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uległy przedawnieniu.
Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2012 r. E. R. została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez nadesłanie dowodu, że przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, wystąpiła do organu wyższego stopnia z zażaleniem na bezczynność Burmistrza Miasta Gminy S. w trybie art. 37 § 1 K.p.a..
W odpowiedzi na wezwanie strona wskazała, że przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego nie występowała do organu wyższego stopnia z zażaleniem na bezczynność Burmistrza Miasta Gminy S. ze względu na to, że jego odpowiedzi na pisma pozbawione są wskazówek co do możliwości odwoławczych, a nadto odpowiedzi wskazywały na niewłaściwość tego organu w rozstrzygnięciu wniosku o wywłaszczenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. nr 270 z 2012r.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Wobec tego, że przedmiotem zaskarżenia przez stronę nie był akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, lecz "Pozew o wykup nieruchomości", czyli de facto brak działania strony przeciwnej, pismo strony zostało zakwalifikowane jako skarga na bezczynność Burmistrza Gminy Miasta S..
W tym miejscu wskazać należy, że w zakresie bezczynności organu, rozumianej jako niezałatwienie sprawy administracyjnej (mieszczącej się katalogu spraw, wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.) w terminie określonym w przepisach prawa, skarżąca nie przedstawiła dowodu na wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 K.p.a., tj. dowodu potwierdzającego złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia. Zgodnie natomiast z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2).
Na marginesie wypada też wskazać, że skarga jest ponadto niedopuszczalna z przyczyn przedmiotowych. Jak wynika z akt sprawy strona domaga się od organu wykupienia części nieruchomości w oparciu o art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.). Podkreślenia wymaga, iż żądanie nabycia części nieruchomości, w warunkach określonych wspomnianą ustawą nie jest podstawą administracyjnego postępowania wywłaszczeniowego i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Roszczenie o wykup nieruchomości w trybie tego przepisu ma bowiem charakter cywilnoprawny, dlatego też może być dochodzone tylko i wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 477/08, publ. LEX nr 563050, postanowienie NSA z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt I OW 215/05, publ. LEX nr 201437; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 450/07 publ. LEX nr 346989; wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 137/07 publ. LEX nr 351339). Wobec powyższego sprawa niniejsza nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W związku z tym, że roszczenie strony ma charakter cywilny, a sprawa nie jest sprawą administracyjną, to w konsekwencji stronie nie przysługuje również skarga na bezczynność organu w tym przedmiocie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2010r., sygn. akt II OSK 2019/10, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 743368, z dnia 15 maja 2009r., sygn. akt I OZ 520/09, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 520/09; ).
Skarga na bezczynność Burmistrza Gminy Miasta S., jako niedopuszczalna, podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3, o czym Sąd orzekł w postanowieniu.
n.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI