II SAB/Łd 64/25

II SAB/Łd 64/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Beata Czyżewska
Jarosław Czerw /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 35 i art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 390
art. 2, art. 16, art. 24 § 1 i 3
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 6 ust. 2, art. 10, art. 13 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 32 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2025 poz 46
art. 156, art. 416
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
Dz.U. 2025 poz 383
art. 115 § 13
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 10 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Asesor WSA Beata Czyżewska, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2025 roku sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 24 marca 2025 r. K. K. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w P. o udostępnienie informacji publicznej w postaci protokołów z przesłuchania świadków umorzonego postępowania [...], jak również protokołów przesłuchania prezesa poszkodowanej spółki – S. R., w zakresie w jakim nie został on przesłuchany w charakterze świadka, a w charakterze poszkodowanego.
W przypadku istnienia konieczności anonimizacji danych prawnie chronionych, wnioskodawca wniósł o przesłanie zanonimizowanej wersji dokumentów. Wnioskodawca wniósł o przekazanie odpowiedzi na wniosek oraz prowadzenie dalszej korespondencji ze stroną elektronicznie - za pośrednictwem platformy ePUAP.
W odpowiedzi na wniosek, p.f. Zastępcy Prokuratora Rejonowego w P. pismem z dnia 4 kwietnia 2025 r. poinformował, stronę, że protokoły zeznań świadków nie stanowią informacji publicznej, dlatego nie mogą zostać udostępnione w żądanej formie i zakresie.
P.f. Zastępcy Prokuratora Rejonowego w P. przypomniał, że przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepisów u.d.i.p. nie stosuje się zatem wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisem takim jest m.in. art. 156 k.p.k. P.f. Zastępcy Prokuratora Rejonowego w P. wyjaśnił, że przepis ten prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania odpisów przyznaje stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym i podmiotowi określonemu w art. 416 k.p.k. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Chociaż przepis nie stanowi tego expresis verbis należy przyjąć, że dotyczy on akt sądowych zarówno toczącego się, jak i zakończonego postępowania. P.f. Zastępcy Prokuratora Rejonowego w P. przypomniał, że art. 156 § 5 i 5a k.p.k. odnoszą się do postępowania przygotowawczego. Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. stosuje się w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego - są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie, że w pozostałych przypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych, niż osoby działające w oparciu o art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przepisy te zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Ponadto, powyżej wskazane przepisy k.p.k. stanowią "przepisy innych ustaw", o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej. W konsekwencji nawet jeżeli osoba zainteresowana domaga się wydania konkretnych dokumentów z akt sprawy karnej, to choćby miały one status informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, również w tym zakresie zasady ich udostępniania uregulowane są przepisami k.p.k. Każdy taki dokument należy bowiem traktować przede wszystkim w kategoriach odpisu (kopii) wydawanej z akt sprawy, niekoniecznie zaś informacji publicznej w nich się znajdującej. P.f. Zastępcy Prokuratora Rejonowego w P. wyjaśnił, że przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt, w tym także do poszczególnych dokumentów w nich zawartych - wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy z u.d.i.p. Z tych przyczyn protokoły zeznań świadków zawarte w aktach sprawy nie mogą być udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mogą być udostępnione zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego - konkretnie art. 156 § 5 zd. 5 k.p.k.
Natomiast uwzględniając, wynikające z części orzeczeń sądów administracyjnych ustalenie, wynikające z interpretacji art. 6 ust. 2 u.d.i.p., iż protokół przesłuchania świadka, w zakończonym postępowaniu karnym, ma walor dokumentu urzędowego albowiem pochodzi od osoby mającej status funkcjonariusza publicznego (policjanta/prokuratora), który podpisując protokół potwierdza przeprowadzenie i przebieg czynności procesowych i jest nośnikiem informacji publicznej, w zakresie jakim określone czynności procesowe zostały przed sądem/prokuratorem zrealizowane i jaki był ich przebieg. Jednak z faktu sporządzenia w przepisanej prawem formie - protokołu z przebiegu czynności procesowych nie można wywodzić charakteru informacji publicznej co do treści samych zeznań świadków. Zeznania te przez samą formę ich zapisania w formie protokołu urzędowego charakteru informacji w tym zakresie nie uzyskują. Dlatego przesłano wnioskodawcy zanonimizowaną wersję protokołów zeznań wszystkich świadków przesłuchanych w sprawie [...], gdyż treść zeznań świadków nie odnosi się do kwestii publicznych, więc nie stanowią one informacji publicznej.
P.f. Zastępcy Prokuratora Rejonowego w P. dalej wyjaśnił, że tego rodzaju informacje nie posiadają waloru publicznego nawet wówczas, gdy zostały utrwalone na nośniku (w protokole) o publicznych i urzędowym charakterze. Zeznania świadków w przedmiotowej sprawie nie zawierają w sobie żadnego komponentu sprawy publicznej po myśli art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dlatego też nie mogą zostać udostępnione. Żadna z przesłuchanych w wyżej wymienionej sprawie osób nie miała statusu osoby publicznej, a ich depozycje nie miały żadnego związku z funkcjonowaniem organu władzy publicznej (a kwestii rozliczeń pomiędzy dwoma podmiotami - w tym wnioskodawcy). Nie można też zapominać o zasadzie niejawności postępowania przygotowawczego i treści art. 241 kodeksu karnego.
Z tych przyczyn udostępniono wnioskodawcy protokoły zeznań świadków w formie ograniczonej, dokumentującej czynności organu (funkcjonariuszy policji) utrwalone w protokole i tryb procedowania, datę przeprowadzenia czynności, zanonimizowano zaś dane świadków.
Argumentację swoją p.f. Zastępcy Prokuratora Rejonowego w P. uzasadniał, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Pismem z dnia 10 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prokuratury Rejonowej w P., zarzucając naruszenie:
1) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie polegające na:
- nieudostępnieniu informacji, podczas gdy w sprawie nie została doręczona decyzja o odmowie udostępnienia informacji,
- nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji;
2) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie, w jakim odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji, poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem doręczenia decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji;
3) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek.
Wobec powyższego skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, w zakresie nieudostępnionych informacji, tj. treści zeznań świadków, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Zastępca Prokuratora Rejonowego w P. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo zwrócił uwagę, że skarżący składając wniosek o udostępnienie protokołów zeznań wszystkich świadków w sprawie [...] w trybie informacji publicznej nie wykazał, aby jego celem było uzyskanie informacji o sprawach publicznych dotyczących funkcjonowania władzy publicznej, czyli sposobu prowadzenia przez nią postępowania. Wnioskodawca nie zarzucił, że czynności prowadzone przez organ władzy publicznej - w tym przypadku funkcjonariusza policji, przeprowadzone zostały w sposób wadliwy, funkcjonariusz nie był przygotowany do przesłuchania czy też sama czynność przeprowadzona została w sposób niechlujny. Nie w tym celu chciał się zapoznać z treścią zeznań złożonych przez świadków. W ocenie organu wnioskodawca był żywo zainteresowany przebiegiem wskazanego postępowania z innych przyczyn - otóż jego teść S. R., złożył zawiadomienie o przestępstwie, którego miał się dopuścić właśnie wnioskodawca. Wszyscy przesłuchani w sprawie świadkowie to albo osoby najbliższe dla obu mężczyzn albo pracownicy ich firm. W przekonaniu organu to nie chęć kontroli społecznej nad funkcjonowaniem władzy publicznej i sposobu procedowania w sprawie karnej legła u podstaw złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w tej konkretnej sprawie, a jedynie próba ominięcia trybu ustawowego wskazanego w art. 156 k.p.k. do możliwości zapoznania się z aktami postępowania przygotowawczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jak stanowi art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) (dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym
w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.
Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia
w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest zatem brak aktu lub czynności organu, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonym terminie.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie
art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zaistniała
w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa
w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony
o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W razie natomiast nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę - zgodnie
z art. 151 p.p.s.a.
Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane wyczerpanie środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., ani wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ani ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. (por. wyroki NSA: z 25 października 2018 r., I OSK 2931/16; z 30 listopada 2016 r., I OSK 1692/15; z 25 listopada 2016 r., I OSK 503/15; z 19 lutego 2014 r.,
I OSK 88/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
W pierwszej kolejności należy zważyć, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 lipca 2020 r. "bezczynność zachodzi wtedy, gdy sprawy nie rozpatrzono w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a." (wyrok NSA z 16 lipca 2020 r., I GSK 631/20, LEX nr 3062229, CBOSA). Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy
z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., I OSK 2114/13, LEX nr 1421789, CBOSA).
Jak stanowi art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902) (dalej: u.d.i.p.) informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).
W przypadku skierowania do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany. Podmiot ten może:
1) udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia; podmiot dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (pisemnej odpowiedzi);
2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że podmiot nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować wnioskodawcę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez niego informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);
3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej;
4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powinien dokonać powyższych działań w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W myśl zaś art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2023 r., III OSK 7187/21, LEX nr 3505176, CBOSA).
Sąd rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej bada czy zachowanie adresata wniosku stanowi adekwatną do okoliczności kontrolowanego przypadku formę jego załatwienia.
Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy w pierwszej kolejności należy zważyć, że skarżący określając organ, którego bezczynność zaskarża wskazał Prokuraturę Rejonową w P.. Prokuratora Rejonowa w P. jest jednak podstawową jednostką organizacyjną prokuratury (art. 24 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze – tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 390 ze zm.). Natomiast podmiotem, który w świetle jej art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej jest Prokurator Rejonowy w P., jako kierujący prokuraturą rejonową stanowiącą powszechną jednostkę organizacyjną prokuratury, a która wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności (art. 2, art. 16, art. 24 § 3 ustawy Prawo o prokuraturze). Wobec powyższego należało uznać, że skarga dotyczy bezczynności Prokuratora Rejonowego w P. (dalej także: organ), a nie Prokuratury Rejonowej w P..
W kontrolowanej sprawie nie jest kwestionowane, że to organ jest adresatem wniosku skarżącego z 24 marca 2025 r. i jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Skarżący nie kwestionuje załatwienia swojego wniosku w części – udostępnienia żądanych dokumentów – jako dokumentów urzędowych, świadczących o przeprowadzonych przez organy czynnościach. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnioskował o udostępnienie protokołów z przesłuchania świadków umorzonego postępowania [...], jak również protokołów przesłuchania prezesa poszkodowanej spółki, w zakresie w jakim nie został on przesłuchany w charakterze świadka, a w charakterze poszkodowanego - co też organ uczynił, w przewidzianym przepisami terminie, po usunięciu treści zeznań oraz innych chronionych danych.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast to, czy protokoły z postępowania przygotowawczego w części obejmującej zeznania świadków oraz pokrzywdzonego, stanowią informację publiczną.
Zdaniem skarżącego, protokoły te podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w przypadku, gdy organ uważa inaczej – konieczne jest wydanie w tym zakresie decyzji odmawiającej udostępnienie tych danych skarżącemu, czego organ nie uczynił. Zasadność zakwalifikowania spornych protokołów jako informacji publicznej w rozumieniu art. 1 u.d.i.p., w zakresie w jakim zawierają treść zeznań świadków i pokrzywdzonego, kwestionuje natomiast organ. Dodatkowo w odpowiedzi na skargę organ wyraził stanowisko, że przedmiotowa informacja jest dostępna w innym trybie, tj. art. 156 § 5 zdanie piąte k.p.k., co zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza możliwość jej udostępnienia na zasadach określonych w tej ustawie.
Ustawodawca w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., definiując pojęcie dokumentu urzędowego, stwierdza, że jest to treść oświadczenia woli lub wiedzy utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego w ramach jego kompetencji, skierowaną do innego podmiotu lub złożoną do akt sprawy. Jak wynika natomiast z art. 115 § 13 Kodeksu karnego, funkcjonariuszem publicznym jest między innymi prokurator i funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego (policjant).
W świetle powołanej definicji, protokół postępowania przygotowawczego w zakończonym postępowaniu ma walor dokumentu urzędowego albowiem pochodzi od osoby mającej status funkcjonariusza publicznego, który podpisując protokół potwierdza przeprowadzenie i przebieg czynności procesowych. Protokół taki jest zatem, jak słuszne wskazał organ, nośnikiem informacji publicznej w zakresie jakim określone czynności procesowe zostały przed tym funkcjonariuszem zrealizowane i jaki był ich przebieg. Jednak z faktu sporządzenia w przepisanej prawem formie - protokołu z przebiegu czynności procesowych nie można wywodzić charakteru informacji publicznej, co do treści samych zeznań świadków czy pokrzywdzonego. Zeznania świadka czy pokrzywdzonego przez samą formę ich zapisania w formie protokołu urzędowego charakteru informacji publicznej w tym zakresie nie uzyskują.
W ocenie Sądu udostępnienie zatem skarżącemu protokołów z postępowania przygotowawczego ujawniających czynności funkcjonariuszy publicznych (funkcjonariuszy policji), podejmowanych w toku tego postępowania, spełniło wymagania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przesłane kopie protokołów zawierają takie dane jak: oznaczenie sprawy, termin przeprowadzenia czynności i dane osoby przeprowadzającej czynność z udziałem świadka/pokrzywdzonego, godzina rozpoczęcia i zakończenia czynności oraz informacja o zastosowanych pouczeniach dla osoby, z którą tych czynności dokonywano.
W ocenie Sądu prawidłowe jest również stanowisko organu, wedle którego żądana przez skarżącego informacja w zakresie zeznań świadków i pokrzywdzonego zawartych w żądanych protokołach podlegać może udostępnieniu wyłącznie na zasadach przewidzianych w art. 156 k.p.k.
Kwestia relacji między regulacjami prawnymi zawartymi w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 156 k.p.k. była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowanych w szczególności w wyrokach z dnia 18 stycznia 2023 r., III OSK 6466/21; z dnia 21 listopada 2023 r., III OSK 2305/22, z dnia 29 maja 2024 r., III OSK 1170/22 i z dnia 14 listopada 2024 r., III OSK 1866/23 (wyroki dostępne w CBOSA). W powołanych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że argumenty pozwalające zająć właściwe stanowisko wobec zakresu stosowania art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 156 k.p.k. znajdują się w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13 (uchwała NSA(7w) z 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13, ONSAiWSA 2014, nr 3, poz. 37). Uchwała ta dotyczyła kwestii dopuszczalności żądania udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego. We wskazanej uchwale NSA podkreślił, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepisów u.d.i.p. nie stosuje się zatem wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisem takim jest art. 156 k.p.k., który prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania odpisów przyznaje stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym i podmiotowi określonemu w art. 416 k.p.k. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Chociaż przepis nie stanowi tego expressis verbis, to należy przyjąć, że dotyczy on akt sądowych zarówno toczącego się, jak i zakończonego postępowania. Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego - są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania u.d.i.p. Przyjęcie, że w pozostałych przypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych niż osoby działające w oparciu o art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wobec tego nawet jeżeli osoba zainteresowana domaga się wydania konkretnych dokumentów z akt sprawy karnej, to choćby miały one status informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, również w tym zakresie zasady ich udostępniania uregulowane są przepisami k.p.k. Każdy taki dokument należy bowiem traktować przede wszystkim w kategoriach odpisu (kopii) wydawanej z akt sprawy, niekoniecznie zaś informacji publicznej w nich się znajdującej. Przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt, w tym także do poszczególnych dokumentów w nich zawartych - wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy z u.d.i.p. Stanowisko to w wyroku z dnia 5 lutego 2025 r. wydanym w sprawie III OSK 1425/23, po raz kolejny podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z 5 lutego 2025 r., III OSK 1425/23, LEX nr 3831787, CBOSA), a więc należy je traktować jako stanowisko wiodące i prawidłowe.
Wobec powyższego rację ma organ twierdząc, że żądany dostęp do protokołów przebiegu czynności w postępowaniu przygotowawczym realizowany jest w trybie określonym art. 156 k.p.k. Należy zaznaczyć, że kwestia dostępu do akt postępowania przygotowawczego wyczerpuje wszelkie uprawnienia nie tylko pokrzywdzonego lub podejrzanego, ale także innych osób do uzyskania przez nich informacji zawartych w aktach czy dokumentach prowadzonego postępowania. Przepisy u.d.i.p. nie stanowią alternatywnego i konkurencyjnego wobec przepisów k.p.k. sposobu pozyskiwania odpisów dokumentów czy informacji znajdujących się w aktach postępowania przygotowawczego. Dokumenty zgromadzone przez organ w aktach, podlegają udostępnieniu wyłącznie na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego (por. wyrok NSA z 20 listopada 2020 r., I OSK 298/20, LEX nr 3096174, CBOSA).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie, gdyż organ nie dopuścił się bezczynności w postępowaniu i dlatego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
ds