II SAB/Łd 64/24

II SAB/Łd 64/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Michał Zbrojewski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2704/24 - Wyrok NSA z 2025-09-11
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c), art. 10 ust. 1 i ust. 2, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 par. 1 pkt 1, par. 1a i par. 2, art. 154 par. 6, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 1, art. 225
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Asesor WSA Marcin Olejniczak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Zgierza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezydent Miasta Zgierza dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. wymierza Prezydentowi Miasta Zgierza grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych; 3. umarza postępowanie sądowo-administracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 14 marca 2024 r.; 4. zasądza od Prezydenta Miasta Zgierza na rzecz skarżącego P. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 5. zwraca z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego P. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi zaksięgowaną w dniu 8 kwietnia 2024 r. pod poz. [...]. lp
Uzasadnienie
P. J. złożył skargę na przewlekłość Prezydenta Miasta Zgierza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarżący zarzucił naruszenie:
1. art 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie, a przez to prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający uzyskanie informacji o wydatkach organu, a w konsekwencji cenzurę debaty publicznej dotyczącej zasadności i gospodarności wydatkowania publicznych środków oraz nadużywania publicznych środków w kampanii wyborczej,
2. art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2, w zakresie w jakim z Konwencji wynika, iż każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu udostępnienia informacji o wydatkowaniu publicznych środków, a w konsekwencji władcze i nieuzasadnione ograniczenie debaty publicznej o działaniach organu,
3. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji, nieuzasadnione ograniczenie debaty publicznej oraz uniemożliwienie poddania działań organu społecznej kontroli,
4. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez jego niezastosowanie, polegający na nieudostępnieniu wnioskowanej informacji,
5. art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten uprawnia organ do przedłużenia terminu na udostępnienie informacji, jeżeli ta nie może być udostępniona w terminie podstawowym, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na arbitralnym i nieuzasadnionym przedłużeniu terminu na udostępnienie informacji.
Skarżący wniósł o:
1. orzeczenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania,
2. stwierdzenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3. wymierzenie organowi grzywny,
4. zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych,
5. orzeczenie obowiązku udostępnienia informacji przez organ lub ewentualnie zobowiązanie organu do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku,
6. rozpoznanie sprawy poza kolejnością w związku z treścią art. 21 pkt 2 u.d.i.p.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że 14 marca 2024 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej zwróciłem się do organu z wnioskiem o udostępnienie następującej informacji: kopii faktur (i ich opisów księgowych znajdujących się na odwrocie faktur) za zakup kwiatów przez UMZ w okresie 1.03-14.03.
Następnie skarżący dodał, że w dniu 28 marca 2024 r. poinformowano go, że udostępnienie informacji w ustawowym 14 dniowym terminie jest niemożliwe z uwagi na konieczność "odpowiedniego przygotowania ww. dokumentacji". Termin na udostępnienie informacji przedłużono do 6 maja 2024 r. Skarżący podniósł, że tego rodzaju postępowanie jest nieuprawnione i celowo przedłużane, aby uniknąć opublikowania informacji w trakcie kampanii samorządowej.
W ocenie skarżącego, złożony wniosek, jako dotyczący działalności Prezydenta i wydatkowania przez niego publicznych środków, stanowi tzw. "informację publiczną" i udostępnienie wnioskowanej faktury wymaga jedynie prostego jej zeskanowania i ewentualnej punktowej anonimizacji. Zdaniem skarżącego, wykonanie tego obowiązku zajęłoby organowi podobną ilość czasu, co poinformowanie o przedłużeniu terminu na dokonanie tej czynności.
Skarżący jest zdania, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji trwa dłużej niż jest to niezbędne dla załatwienia sprawy, co świadczy o jego przewlekłości.
W dalszej kolejności skarżący podniósł, że jako radny dysponuje pozycją umożliwiającą mu wykorzystanie dla publicznego dobra uzyskanej informacji.
Ponadto skarżący wskazał, że przedłużając postępowanie do 6 maja 2024 r. organ w efekcie odmówił jej udostępnienia, a dokonanie tej czynności po wyborach samorządowych niweczy cel wniosku i uniemożliwia przeprowadzenie debaty o potencjalnym nadużywaniu środków publicznych przez ubiegających się o reelekcję osób. W ocenie skarżącego, arbitralnie przedłużając termin na udostępnienie informacji organ stał się cenzorem debaty publicznej i naruszył przepisy Konwencji.
Argumentując skargę skarżący podniósł również, że opóźnianie terminu udostępnienia informacji nie znajduje żadnego racjonalnego wytłumaczenia, a podyktowane jest wyłącznie partykularnym interesem piastuna organu i chęcią udostępnienia informacji dopiero po wyborach, aby tym samym "zdusić w zarodku" ewentualne niekorzystne doniesienia na finale kampanii wyborczej. W ocenie skarżącego, tego rodzaju naruszenia podważają równość i uczciwość wyborów. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o wymierzenie Prezydentowi grzywny, ponieważ tego rodzaju sankcja będzie miała wymiar represyjny i prewencyjny oraz stanowić będzie ważny sygnał dla Prezydenta, ale także innych piastunów władzy biorących udział w wyborach, że obowiązki w zakresie prawa do informacji, szczególnie w trakcie kampanii wyborczej, muszą być traktowane z należytą powagą i odpowiedzialnością.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Zgierza, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie pełnomocnik organu wyjaśnił, że skarżący e-mailem z dnia 14 marca 2024 r.- Radny Rady Miasta Zgierza złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. przedstawienia kopii wszystkich faktur (i ich opisów księgowych znajdujących się na odwrocie faktur) za zakup kwiatów przez Urząd Miasta Zgierza w okresie 01.03. - 14.03.
Następnie w dniu 28 marca 2024 r. skarżącemu została przekazana drogą elektroniczną informacja, że odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie jest możliwa w ustawowym 14 dniowym terminie, ze względu na konieczność odpowiedniego przygotowania całości ww. dokumentacji. Wobec powyższego termin na udostępnienie informacji uległ przedłużeniu do dnia 6 maja 2024 r., co było zgodne z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W dalszej kolejności pełnomocnik organu wyjaśnił, że w dniu 6 maja 2024 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi przesyłając wnioskowaną dokumentację.
Pełnomocnik organu podkreślił, że odpowiedź na informację publiczną została skarżącemu przekazana w ustawowym terminie. Informacja publiczna nie mogła zostać udostępniona w terminie określonym w ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i skarżący został o tym poinformowany, jak również otrzymał informację o powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim zostanie mu udostępniona informacja.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) (zwana dalej p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem wniesionej skargi jest bowiem przewlekłe prowadzenie postępowania przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej.
Z mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 902) (zwana dalej u.d.i.p.)
W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej sąd w pierwszej kolejności bada, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dla uznania przewlekłości konieczne jest ustalenie, że podmiot zobowiązany był do podjęcia określonej czynności na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
Nie ulega wątpliwości, że sprawa niniejsza mieści się w zakresie podmiotowym u.d.i.p. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi bowiem, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Wobec powyższego Prezydent Miasta Zgierza jest co do zasady podmiotem obowiązanym na gruncie omawianej ustawy.
Stosownie do treści art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej. Informacja odnosi się do faktów. Informacją publiczną w świetle przepisów art. 1 i 6 ustawy jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy (wyrok NSA z 12 grudnia 2006 r., I OSK 123/06, orzeczenie dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). W myśl art. 6 ust. 1 u.d.i.p. za informację publiczną uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego.
W niniejszej sprawie informacje, których udostępnienia domagał się skarżący, dotyczą wydatków dokonywanych ze środków gminnych Miasta Zgierza. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że złożone przez skarżącego żądanie udostępnienia informacji dotyczących majątku jednostki samorządu terytorialnego obejmuje informacje podlegające udostępnieniu na podstawie przepisów u.d.i.p. Sprawa mieści się zatem w zakresie przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Stosownie do regulacji u.d.i.p. po wpływie wniosku o udostępnienie informacji publicznej do organu, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia winien ją udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, jeśli żądana informacja posiada walor informacji publicznej i jednocześnie znajduje się w posiadaniu tego podmiotu (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust.1 u.d.i.p.), bądź wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 u.d.i.p.), poinformować że danej informacji nie posiada, lub że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Organ może także w powyższym terminie powiadomić wnioskodawcę o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 ustawy). Na podkreślenie zasługuje, że termin 14-dniowy z art. 13 ust. 1ma zastosowanie jedynie do takich informacji publicznych na wniosek, które nie mogą być udostępnione niezwłocznie. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 2 u.d.i.p. informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Podstawową dyrektywą związaną z szybkością udostępniania informacji publicznej jest zatem jej udostępnianie niezwłocznie, a gdy nie jest to możliwe – na warunkach określonych w art. 13 (por.: Piskorz-Ryń Agnieszka, Sakowska-Baryła Marlena, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz., WKP 2023).
Wyjaśnić należy, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Innymi słowy, organ prowadzi postępowanie przewlekle wówczas, gdy nie załatwia sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi zatem, co prawda, postępowanie, ale podejmuje w nim czynności opieszale, w tempie nie znajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze, albo czynności zbędne, pozorne albo nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy (wyrok WSA w Warszawie z 16 listopada 2022 r., II SAB/Wa 410/22, CBOSA; por. np. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 4457/21, LEX nr 3331239).
Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie Prezydent Miasta Zgierza prowadził postępowanie przewlekle, o czym świadczy przede wszystkim bezpodstawne i nieuzasadnione okolicznościami i charakterem sprawy przedłużenie terminu realizacji wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W ugruntowanym orzecznictwie sądowo administracyjnym podkreśla się, że wydłużenie terminu na zasadzie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie może służyć do "odroczenia" wykonania obowiązków informacyjnych (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 28 stycznia 2022 r., II SAB/Kr 149/21; wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 czerwca 2020 r. , II SAB/Bd14/20; wyrok WSA w Łodzi z 10 października 2018 r., II SAB/Łd 105/18, CBOSA). W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p. opóźnienie, o którym mowa w tym przepisie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy udostępnienie informacji w terminie 14 dni nie jest możliwe. Organ winien zatem wykazać okoliczności, które uzasadniają brak możliwości terminowego załatwienia wniosku. Ustawodawca nie określa przesłanek uzasadniających opóźnienie, lecz wprowadza obowiązek powiadomienia o powodach opóźnienia, niezależnie od tego czy wynikają z winy podmiotu zobowiązanego, czy z przyczyn od niego niezależnych. W powiadomieniu należy zatem wskazać konkretne powody opóźnienia. W orzecznictwie podnosi się, że "podmiot zobowiązany nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu załatwienia żądania. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej" (Wyrok NSA z 4 kwietnia 2017 r., I OSK 2351/16, LEX nr 2281882). Powiadomienie powinno zawierać przekonujące uzasadnienie przedłużenia terminu załatwienia sprawy; wyjaśniać co konkretnie doprowadziło do niezastosowania art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i przewidzianego w nim 14-dniowego terminu na udostępnienie informacji publicznej (wyrok NSA z 24 listopada 2021 r., III OSK 4230/21, CBOSA).
Odnosząc powyższe do kontrolowanej sprawy Sąd uznał, że w sprawie nie zaistniały okoliczności pozwalające ustalić, że wystąpiła przesłanka z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., w postaci braku możliwości udostępnienia informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Podkreślić należy, że udostępnienie skarżącemu żądanej informacji wymagało wykonania czynności w postaci odnalezienia 6 faktur dokumentujących zakup kwiatów w okresie 15 dni, tj. od 1 do 14 marca 2024 r. a następnie sporządzenia kopii dwóch stron każdej z tych faktur. Doświadczenie życiowe wskazuje, że są to czynności, których czas wykonania co do zasady nie przekracza 14 dni. Organ nie wskazał natomiast żadnych okoliczności, które uzasadniałyby konieczność przedłużenia okresu niezbędnego do przekazania kopii żądanych faktur ponad 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., poprzestając na ogólnikowym stwierdzeniu o "konieczności odpowiedniego przygotowania całości ww. dokumentacji" Prezydent Miasta Zgierza nie wyjaśnił, na czym miały polegać powyższe czynności, których czasochłonność oszacował na ponad 7 tygodni (okres między wpływem wniosku tj. 14 marca 2024 r. a udostępnieniem informacji w dniu 6 maja 2024 r.). W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezydenta Miasta Zgierza podnosi, że czas ten był niezbędny, aby informacja publiczna została przekazana wnioskodawcy odpowiednio przygotowana i zanonimizowana. Jednak jak wynika z akt administracyjnych, w dniu 6 maja 2024 r., Prezydent Miasta Zgierza przekazał skarżącemu skany 6 faktur (łącznie 12 stron), które zawierają pełne dane i nie zostały także w żaden inny sposób "przygotowane" poza ich wyszukaniem i skopiowaniem. Organ nie wskazał także, aby podejmował działania w związku z ograniczeniami wynikającymi z art. 5 u.d.i.p., które skutkowałyby uniemożliwieniem załatwienia sprawy w terminie 14 dni.
Wobec powyższego, ze względu na bezpodstawne przedłużenie przez organ terminu rozpoznania sprawy na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. oraz wobec braku wskazania w powiadomieniu z 28 marca 2024 r. powodów opóźnienia, zarzut prowadzenia postępowania w sposób przewlekły okazał się uzasadniony.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że przewlekłość Prezydenta Miasta Zgierza nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ (podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej) terminu załatwienia sprawy. Zwłoka w załatwieniu sprawy musi być pozbawiona racjonalnego uzasadnienia, podyktowana złą wolą podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.
W ocenie Sądu, zwłoka organu w rozpoznaniu wniosku jest efektem zachowań, które można zinterpretować jako celowe opóźnianie przez organ wykonania swoich obowiązków. Całokształt okoliczności sprawy wskazuje bowiem na intencjonalne działanie ze strony organu oraz lekceważące podejście do obowiązków informacyjnych wynikających z przepisów u.d.i.p. Świadczy o tym treść powiadomienia skierowanego do skarżącego 28 marca 2024 r., która wobec całokształtu okoliczności nie pozostawia wątpliwości co do świadomego wprowadzenia skarżącego w błąd odnośnie braku możliwości dotrzymania przez organ terminu z art. 13 ust. 1. W ciągu 14 dni od daty wpływu wniosku organ z pewnością był w stanie ustalić jaka jest liczba faktur podlegających udostępnieniu. Posiadał zatem wiedzę, że jest to 6 dwustronicowych dokumentów, a przedłużanie terminu jest bezpodstawne. Jeżeli natomiast Prezydent Miasta Zgierza tej liczby dokumentów w ciągu 14 dni nie ustalił, to takie zachowanie należy uznać za lekceważenie obowiązków wynikających z ustawy. W związku z powyższym oraz zważywszy, że doszło do przekroczenia terminu w sprawie o tak nieskomplikowanym charakterze, Sąd orzekł, iż organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa.
Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Główną funkcją grzywny jest niewątpliwie dyscyplinowanie organów, które nie wykonują nałożonych na nie obowiązków, przy czym grzywna ma pełnić także funkcję prewencyjną i służyć zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Poza funkcją prewencyjną i dyscyplinującą nałożenie grzywny realizuje także funkcję sankcyjną związaną z ukaraniem organu za jego nieprawidłowe działanie. Biorąc pod uwagę ww. funkcje grzywny Sąd ocenił, że wniosek skarżącego o jej wymierzenie, w okolicznościach niniejszej sprawy, jest zasadny, a grzywna w wysokości 200 zł pozwoli zrealizować powyższe cele.
Wyjaśnić także należy, że sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Skoro przed dniem orzekania organ załatwił wniosek skarżącego w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego.
O kosztach postępowania od organu na rzecz skarżącego Sąd orzekł w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 535), tj. 100 złotych. Co do kwoty nadpłaconego wpisu w wysokości 100 złotych Sąd orzekł w punkcie 5 wyroku o jej zwrocie na rzecz skarżącego z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, stosownie do art. 225 p.p.s.a.
dj