II SAB/Łd 60/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzając bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa.
Skarżący P.J. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów cywilnoprawnych z radnym oraz wynagrodzeń. Organ uznał żądane informacje za niepubliczne ze względu na ochronę prywatności. Sąd uznał skargę za zasadną, zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność, ale bez rażącego naruszenia prawa, i zasądził koszty postępowania.
Skarżący P.J. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek dotyczył kopii umów cywilnoprawnych zawartych z radnym A.F., trybu ich nawiązywania oraz wynagrodzeń z nich wynikających. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając je za niepubliczne i podlegające ochronie ze względu na prywatność. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP, Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że umowy cywilnoprawne zawierane przez władze publiczne z podmiotami zewnętrznymi, zwłaszcza gdy wiążą się z wydatkowaniem środków publicznych, stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu. Organ błędnie zakwalifikował żądane informacje jako niepubliczne. W związku z tym sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono również koszty postępowania na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, umowy cywilnoprawne zawierane przez władze publiczne z podmiotami zewnętrznymi, zwłaszcza gdy wiążą się z wydatkowaniem środków publicznych, stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na definicję informacji publicznej z ustawy i Konstytucji, podkreślając, że każda informacja o sprawach publicznych, w tym treść dokumentów dotyczących organów władzy i podmiotów wykonujących zadania publiczne, podlega udostępnieniu. Umowy cywilnoprawne z kontrahentami czerpiącymi korzyści ze środków publicznych są jawne, a dane kontrahentów nie podlegają ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit. c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Ochrona prywatności osoby fizycznej nie wyłącza udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów cywilnoprawnych, jeśli wiążą się one z wydatkowaniem środków publicznych lub realizacją zadań publicznych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądane informacje dotyczące umów cywilnoprawnych z radnym i wynagrodzeń stanowią informację publiczną. Organ błędnie zakwalifikował żądane informacje jako niepubliczne. Organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie udostępni informacji lub nie wyda decyzji odmownej w ustawowym terminie.
Odrzucone argumenty
Żądane informacje nie stanowią informacji publicznej ze względu na ochronę prywatności osoby fizycznej.
Godne uwagi sformułowania
informacją publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych umowy cywilnoprawne zawierane przez administrację publiczną z podmiotami zewnętrznymi w stosunku do tej administracji Każdy kontrahent władzy publicznej, otrzymujący korzyści pochodzące ze środków publicznych, jest osobą mającą związek z pełnieniem funkcji publicznej bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Skład orzekający
Piotr Mikołajczyk
przewodniczący
Marcin Olejniczak
sprawozdawca
Sławomir Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że umowy cywilnoprawne zawierane przez jednostki samorządu terytorialnego z radnymi, dotyczące wynagrodzeń ze środków publicznych, są informacją publiczną i podlegają udostępnieniu, nawet jeśli organ próbuje powołać się na ochronę prywatności."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu wniosku o informację publiczną i specyfiki relacji między jednostką samorządową a radnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu transparentności działania samorządów i wydatkowania środków publicznych, a także konfliktu między prawem do informacji a ochroną prywatności.
“Czy umowa radnego z gminną spółką to tajemnica? Sąd wyjaśnia, co musi ujawnić samorząd.”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Łd 60/23 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2023-08-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Marcin Olejniczak /sprawozdawca/ Piotr Mikołajczyk /przewodniczący/ Sławomir Wojciechowski Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Inne Treść wyniku Zobowiązano organ do załatwienia wniosku Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 149 par. 1 pkt 1, art. 149 par. 1a, art. 200, art. 205 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 902 art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Dnia 30 sierpnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 sierpnia 2023 roku sprawy ze skargi P.J. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Z. do rozpatrzenia wniosku P.J. z dnia 19 kwietnia 2023 roku w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Z. na rzecz skarżącego P. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z dnia 25 maja 2023 r. P. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie, a przez to prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający uzyskanie informacji o prowadzonej przez spółkę komunalną polityce zatrudnienia i sposobie wydatkowania publicznych środków, prowadzące do ograniczenia debaty o działalności spółek komunalnych oraz uniemożliwienie poddania jej społecznej kontroli; - art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2, w zakresie w jakim z Konwencji wynika, iż każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu udostępnienia informacji objętych wnioskiem oraz władcze i nieuzasadnione ograniczenie prawa do informacji, skutkujące ograniczeniem debaty publicznej i społecznej kontroli spółek komunalnych; - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji o działalności spółki komunalnej; - art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania polegający na nieudostępnieniu informacji we wskazanym terminie. - art. 16 ust. 1, w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że odmowa udostępnienia informacji z uwagi na prywatność osoby fizycznej następuje w formie decyzji administracyjnej, poprzez ich niezastosowanie, polegające na odmowie udostępnienia informacji w formie czynności materialno-technicznej. Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 19 kwietnia 2023 r. bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, orzeczenie, że organ dopuścił się bezczynności, nadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że 19 kwietnia 2023 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej zwrócił się do organu z wnioskiem o udostępnienie: - kopii wszelkich umów cywilnoprawnych jakie zostały podpisane przez MOSiR W Z. z radnym A.F. od stycznia 2019 do chwili obecnej; - informacji na temat trybu w jakim nawiązywane były wyżej wymienione umowy z radnym A.F.. - przesłania zestawienia w ujęciu miesięcznym wypłacanych wynagrodzeń z wyżej wymienionych umów radnemu A.F. wraz z ujęciem kwot pełnych kosztów pracodawcy. W odpowiedzi udzielonej 26 kwietnia 2023 r. organ poinformował skarżącego, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i podlegają ochronie ze względu na prywatność osoby fizycznej. Zdaniem skarżącego zasadą jest jawność działalności organów władzy, a wszelkie odstępstwa od niej podlegają zwężającej wykładni oraz wymagają podania szczegółowego uzasadnienia. Wyrażone przez organ stanowisko, że żądane informacje nie stanowią informacji "publicznych" jest zdaniem skarżącego błędne. Zakres prawa do informacji został określony w art. 61 ust. 1 Konstytucji i został doprecyzowany w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a żądane informacje, zdaniem skarżącego mieszczą się w zakresie konstytucyjnego publicznego prawa do informacji o działalności organów władzy. Ewentualne przesłanki odmowy udostępnienia określonej informacji nie wypływają na sposób jej kwalifikacji, a prywatność osoby fizycznej może stanowić ewentualnie podstawę do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji. Zdaniem skarżącego w sprawie nie zachodzi wskazana powyżej przesłanka ograniczenia prawa do informacji. W konsekwencji skarżący uznał, że wyrażone przez organ stanowisko jest błędne pod względem merytorycznym i nieuzasadnione w prawidłowy sposób. Oznacza to, że nie rozpatrzył on wniosku w prawidłowy sposób i pozostaje w stanie bezczynności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Z. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że 19 kwietnia 2023 r. wpłynął wniosek skarżącego o udzielenie informacji we wskazanym wyżej zakresie. Pismem z 26 kwietnia 2023 r. organ wyjaśnił skarżącemu, żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, z tego względu, że informacje na temat danych osobowych, które są zawarte w umowach cywilnoprawnych podlegają ochronie na podstawie art. 5 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, o ile nie dotyczą osób pełniących funkcje publiczne mających związek z pełnieniem tej funkcji. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z 26 kwietnia 2023 r., iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, ze względu na to, że jako dotyczące danych osobowych zawartych w umowach cywilnoprawnych podlegają art. 5 ust 2 u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. z 2023 r. poz. 1634- p.p.s.a.). Zgodnie z dyspozycją tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Przedmiot tak rozumianej kontroli sądowej stanowiła w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Z. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Pojęcie bezczynności nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, jednakże w sądowej praktyce stosowania prawa ukształtował się pogląd, zgodnie z którym bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (por. T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2010, s. 70; wyroki NSA z 24 lipca 2013 r., I OSK 2749/12; z 3 lipca 2014 r., II OSK 348/13; z 4 września 2014 r., I OSK 413/14 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – u.d.i.p.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Z. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. W niniejszej sprawie sporna pozostaje kwestia czy objęta wnioskiem informacja w zakresie kopii wszelkich umów cywilnoprawnych jakie zostały podpisane przez MOSiR W Z. z radnym, informacja na temat trybu w jakim nawiązywane były wyżej wymienione umowy z radnym oraz zestawienia w ujęciu miesięcznym wypłacanych wynagrodzeń z wyżej wymienionych umów radnemu wraz z ujęciem kwot pełnych kosztów pracodawcy stanowi informację publiczną, i czy w związku z tym podlegała udostępnieniu przez organ. Wobec tego wyjaśnić należy, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. I tak, udostępnieniu podlega informacja publiczna o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.a u.d.i.p.). Informacją publiczną jest również informacja o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, treść wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i c u.d.i.p.). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jedynie przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przyjąć zatem należy, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne bądź funkcje publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą bezpośrednio od nich. W doktrynie wyrażany jest ponadto trafny pogląd, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Przy czym pojęcie "dokumentu" trzeba rozumieć w szerokim tego słowa znaczeniu prawa do informacji publicznej. Na potrzeby konstytucyjnego prawa do informacji publicznej za "dokument" w ogólności należy uznać każdą informację o działalności władzy publicznej lub o sprawach publicznych. Dodać za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy, iż "informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa" (zob. uchwała NSA z 9 grudnia 2013 r., I OPS 8/13). Pamiętać także należy, że "podmiot publiczny wykonując powierzone mu zadania publiczne niejednokrotnie posługuje się podmiotami wewnętrznymi lub zewnętrznymi, które przygotowują różnego rodzaju dokumenty, opinie lub inne materiały stanowiące podstawę do podjęcia decyzji administracyjnej lub innego rozstrzygnięcia, zatem informacją publiczną jest nie tylko akt lub czynność kończąca określone postępowanie organu, ale także dokumenty wytworzone przy okazji załatwiania sprawy, pod warunkiem, że dokumenty te są wyrazem wykonywania przez organ władzy publicznej w ramach jego kompetencji (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2013 r., I OSK 2157/12 - orzeczenia.nsa.gov.pl). W tak rozumianym pojęciu informacji publicznej mieści się – jak jednolicie przyjmuje judykatura – udostępnienie umów cywilnoprawnych zawieranych przez administrację publiczną z podmiotami zewnętrznymi w stosunku do tej administracji. "Każdy kontrahent władzy publicznej, otrzymujący korzyści pochodzące ze środków publicznych, jest osobą mającą związek z pełnieniem funkcji publicznej, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i w zakresie, w jakim informacje dotyczą tego związku, podlegają udostępnieniu jako publiczne" (zob. przykładowo wyrok WSA w Warszawie z 1 lipca 2020 r., II SA/Wa 574/20; wyrok WSA we Wrocławiu z 6 listopada 2019 r., IV SA/Wr 167/19). Kontrahent administracji publicznej, decydując się na zawarcie umowy cywilnoprawnej, musi liczyć się z tym, że jego dane, jak i szczegóły kontraktu zostaną upublicznione. Umowa cywilnoprawna podlega ujawnieniu wyłącznie ze względu na swój charakter, a mianowicie dlatego, że na jej podstawie osoby je zawierające otrzymają wynagrodzenie ze środków publicznych lub będą czerpać korzyści z rozporządzania majątkiem publicznym lub będą realizować zadania publiczne (wyrok NSA z 25 września 2019 r., I OSK 613/19; wyrok WSA w Łodzi z 26 marca 2021 r., II SA/Łd 67/21 ). Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 12 lutego 2015 r., I OSK 759/14, w którym stwierdzono, że "informacja o majątku, którym dysponują zarówno władze publiczne, jak i podmioty realizujące zadania publiczne, podlega udostępnieniu stronie zainteresowanej, zaś kontrahenci zawieranych przez te podmioty umów muszą liczyć się z tym, że korzystanie ze środków publicznych w ramach tychże umów (w jakikolwiek sposób lub formie) podlegać może także społecznej kontroli, wykonywanej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, i że dane tych kontrahentów nie będą korzystać z ochrony". Także w literaturze prawniczej prezentowane jest stanowisko, że każdy kontrahent władzy publicznej, otrzymujący korzyści pochodzące ze środków publicznych, jest osobą mającą związek z pełnieniem funkcji publicznej, o której mowa w art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p., i w zakresie, w jakim informacje dotyczą tego związku, podlegają zatem udostępnieniu jako publiczne (zob. S. Gajewski, A. Jakubowski, Glosa do wyroku SN z 8 listopada 2012 r., I CSK 190/12, "Samorząd Terytorialny" 2013, nr 9, s. 88). Tylko wówczas zachowana będzie trwale transparentność procesów gospodarowania mieniem publicznym, co jest m.in. celem normy konstytucyjnej zawartej w art. 61. Takie założenie ma też wymiar funkcjonalny, z którym wiąże się potrzeba jawności imion i nazwisk (danych identyfikujących) osób zawierających umowy z jednostkami reprezentującymi podmioty publiczne. Zatem umowa cywilnoprawna, z którą wiąże się transfer środków publicznych podlega udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p. Dane osobowe kontrahentów takich umów podlegają ujawnieniu zawsze, gdy dochodzi do przetransferowania na ich rzecz środków publicznych. Jawność tych danych nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 12 lipca 2022 r., III OSK 1375/21). W świetle powyższych uwag nie budzi wątpliwości, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną. W konsekwencji przypomnieć należy, iż po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany, co do zasady winien: 1) zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p.), udostępnić wnioskodawcy żądaną informację publiczną; 2) ewentualnie w tym terminie wydać - zgodnie z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. - decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli uzna, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p.; 3) albo jeżeli podmiot nie dysponuje informacją publiczną wskazaną w skierowanym do niego wniosku lub gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, by nie pozostawać w stanie bezczynności lub przewlekłości, winien w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie, przy czym informacja taka nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Zaznaczyć przy tym wypada, że w przypadku skarg na bezczynność w sprawach z zakresu informacji publicznej, w przypadku udzielenia przez podmiot zobowiązany informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p., przedmiotem kontroli sądu jest prawidłowość udzielonej informacji, a więc po pierwsze, czy odpowiada ona treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz po drugie, czy podmiot zobowiązany prawidłowo ustalił, że żądane dane nie mieszczą się w zakresie "pojęcia informacja publiczna" lub że część z nich nie podlega ujawnieniu. W sytuacji, gdy sąd administracyjny uzna, że podmiot zobowiązany błędnie uznał, iż określone dane nie stanowią informacji publicznej lub nie podlegają udostępnieniu, wówczas sąd powinien uznać, że organ znajduje się w bezczynności i zobowiązać go do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2019 r., I OSK 2685/17). Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, sąd stwierdził, że organ błędnie uznał, iż dane żądane przez skarżącego we wniosku z 19 kwietnia 2023 r. nie stanowią informacji publicznej. W konsekwencji niedopuszczalne było załatwienie sprawy jedynie przez przekazanie pisemnych wyjaśnień, że żądane informacje nie posiadają charakteru informacji publicznej, w tym ze względu na treść art. 5 ust. 2 u.d.i.p.. Słusznie zatem wywodzi skarżący że organ pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Na podstawie powyższych ustaleń przyjąć należało, że organ w dacie orzekania przez sąd pozostawał w bezczynności, co powodowało konieczność zobowiązania go do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 19 kwietnia 2023 r. w trybie przewidzianym w u.d.i.p., o czym orzeczono w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W ocenie sądu opisana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie drugim wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności czy lekceważenia wniosku skarżącej i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W rozpoznawanej sprawie sąd uwzględnił fakt, że organ zareagował na wniosek strony, natomiast załatwienie wniosku skarżącego przez przekazanie pisemnych wyjaśnień, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej było wynikiem błędnej kwalifikacji ich charakteru. Co prawda organ tkwił w błędnym przekonaniu względem prawidłowości załatwienia sprawy, to jednak mógł uznać, że przyjęty przez niego sposób załatwienia sprawy jest prawidłowy. Stąd też należało przyjąć, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. – orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postepowania (punkt trzeci sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. [pic]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI