II SAB/Łd 50/23

II SAB/Łd 50/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Michał Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2673/23 - Wyrok NSA z 2024-07-12
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 1, art. 225
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 27 lipca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek - Krzywicka Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2023 roku sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. do rozpoznania wniosku skarżącej J. S. z dnia 13 maja 2022 roku; 3. zasądza od Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. na rzecz skarżącej J. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej J. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi, zaksięgowanego w dniu 13 czerwca 2023 roku pod pozycją [...].
Uzasadnienie
J.S. zaskarżyła bezczynność Rektora Uniwersytetu W Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W skardze zarzuciła naruszenie:
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
- art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, poprzez niezasadne uznanie, iż przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek.
Wobec powyższego wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku poprzez udzielenie odpowiedzi na wniosek z 13 maja 2022 r. oraz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyjaśniła, że 13 maja 2022 r. wniosła o udzielenie informacji odnośnie pracownika Uniwersytetu Medycznego w Ł. Po czterech dniach otrzymała odpowiedź, iż żądane informacje, jako dane osobowe podlegają ochronie. Zdaniem skarżącej art 5 ust. 2 u.d.i.p. nie ma zastosowania dla pracowników sektora szkolnictwa wyższego tak więc powoływanie się przez organ na przepisy o ochronie danych osobowych w tym zakresie jest działaniem pozbawionym podstaw, i prowadzi do rażącej bezczynności. Zdaniem skarżącej organ powinien udzielić informacji publicznej czy wymieniona we wniosku osoba jest pracownikiem Uniwersytetu Medycznego czy też nie, bowiem informacja objęta wnioskiem stanowi informację publiczną jako informacja o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a skoro organ jej nie udostępnił pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że 13 maja 2022 r. J.S. wystąpiła z "wnioskiem o wyjaśnienie sytuacji Pracownika (...) dr M.P.". Wnioskodawczyni domagała się udzielenia informacji czy wskazana we wniosku osoba jest pracownikiem Uniwersytetu Medycznego w Ł., czy została zwolniona i w jakim trybie, czy przebywa na zwolnieniu lekarskim, czy zwolniła się sama lub przebywa na urlopie bezpłatnym.
W dniu 19 maja 2022 r. wnioskodawczyni uzyskała odpowiedź od Uniwersytetu Medycznego, że w/w informację nie mogą być udzielone bowiem podlegają ochronie w oparciu o obowiązujące przepisy o ochronie danych osobowych.
Dalej organ wyjaśnił, że 20 maja 2023 r. do Uniwersytetu Medycznego w Ł. wpłynęła skarga na bezczynność w zakresie udzielonej odpowiedzi. Jednocześnie w skardze na ograniczono wniosek do udzielenie odpowiedzi na pytanie czy dr M. P. jest pracownikiem Uniwersytetu Medycznego w Ł.. Po dokonanej analizie Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. uznał, że istnieje możliwość udzielenie odpowiedzi na wyżej wskazane pytanie i wydał w tej sprawie decyzję wskazując, że dr M. P. nie jest pracownikiem Uniwersytetu W Ł. od [...] lutego 2022 r. Jednocześnie w punkcie drugim Rektor Uniwersytetu W Ł., uznał że bezczynność w niniejszym postępowaniu nie miała miejsca. Organ wskazał, że odpowiedział na wniosek z 13 maja 2022 r. po kilku dniach, a więc nie występował w sprawie "stan milczenia" ze strony organu. Ponadto w ogólnodostępnej wyszukiwarce pracowników Uniwersytetu W Ł. (do której skarżąca miała dostęp) od 18 lutego 2022 r. dr M. P. nie występowała jako pracownik Uniwersytetu W Ł..
W piśmie procesowym z 13 czerwca 2023 r. skarżąca podtrzymała zarzuty skargi, dodatkowo zarzucając naruszenie:
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
- art. 10 ust. 1 u.d.i.p, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej udostępniana jest na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji, podczas gdy w sprawie nie została wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji;
- art. 16 ust. 1, w zw. z art. 5 u.d.i.p. w zakresie, w jakim odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji, poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji.
Skarżąca wyjaśniła, że 22 maja 2023 r. otrzymała decyzję z 19 maja 2022 r., wydaną już po wniesieniu skargi o udostepnieniu informacji, a mimo to organ nadal nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, czym naruszył art 16 ust. 1 u.d.i.p. Skarżąca na udostępnienie informacji musiała czekać ponad rok czasu i dopiero złożenie skargi na bezczynność skłoniło organ do spełnienia obowiązku prawnego co w sposób oczywisty wskazuje na rażącą bezczynność organu. Odnosząc się do udostępnionej informacji publicznej skarżąca ma obawy, iż nie jest zgodna z prawdą. Zgodnie z przekazaną informacją dr M. P. nie jest pracownikiem od [...] lutego 2022 r., tymczasem 5 czerwca 2023 r. skarżąca uzyskała informację, że osoba ta jako pracownik organu przyjmuje na dyżurach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - p.p.s.a.). Zgodnie z dyspozycją tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Przedmiot tak rozumianej kontroli sądowej stanowiła w przedmiotowej sprawie skarga J.S. w zakresie bezczynności Rektora Uniwersytetu W Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, żądanej wnioskiem z 13 maja 2022 r.
Wyjaśnić zatem należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
Podkreślenia wymaga, że celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Rektor Uniwersytetu W Ł. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca wniosła o udostępnienie informacji publicznej, która swym zakresem obejmuje informację czy M. P., będąca nauczycielem akademickim, po dniu [...] lutego 2022 r. nadal była pracownikiem Uniwersytetu W Ł., czy jednak po tej dacie zaprzestała pracy, a jeśli tak to w jakim trybie został rozwiązany z nią stosunek pracy. Wskazana data wynika, z tego, że M. P., nauczyciel akademicki, została skazana, za przestępstwo umyślne, załączonym do wniosku, wyrokiem Sądu Rejonowego z [...] września 2020 r., który jest prawomocny od [...] lutego 2022 r. W tym dniu Sąd Okręgowy utrzymał w mocy ww. wyrok skazujący.
W konsekwencji przyjąć należy, iż w istocie skarżąca, jako osoba poszkodowana przez, M.P. domagała się informacji czy osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu nadal spełnia ustawowe przesłanki do pełnienia funkcji nauczyciela akademickiego.
Mając na uwadze ograniczenie badania merytorycznego sprawy, jakim niewątpliwie jest bezczynność organu, należy wyjaśnić, czy informacja, o której udostępnienie wystąpiła skarżąca stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji. Jest to niezbędne, aby stwierdzić, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji służący sprecyzowaniu informacji, którą należy traktować jako informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).
Nadto w myśl art. 5 ust. 1 prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).
Wskazać przy tym należy, że zgodnie z jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego nauczyciel akademicki jest osobą pełniącą funkcję publiczną (zob. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., I OSK 775/10; wyrok NSA z 19 kwietnia 2011 r., I OSK 125/11; wyrok NSA z 30 stycznia 2014 r., I OSK 1978/13; wyrok NSA z 10 kwietnia 2015 r., I OSK 1108/14; wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., I OSK 1530/14; wyrok NSA z 12 października 2017 r., I OSK 537/17, wyrok NSA z 18 maja 2021 r., III OSK 669/21; postanowienie SN z 25 czerwca 2004r., V KK 74/04). Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela poglądy zaprezentowane w powyższych orzeczeniach i uznaje, że nauczyciele akademiccy są osobami pełniącymi funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Nie ulega przy tym wątpliwości, że prawo do prywatności nie chroni nauczyciela akademickiego, jako osoby pełniącej funkcję publiczną, w zakresie informacji mających związek z pełnieniem tej funkcji, a spełnianie przez niego ustawowych wymagań przewidzianych ustawą z dnia z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - dalej: p.s.w.n. z całą pewnością pozostaje w związku z pełnioną przez niego funkcją.
Wymóg niekaralności w stosunku do nauczycieli akademickich określa art. 113 p.s.w.n., zgodnie z którym nauczycielem akademickim może być osoba, która: posiada kwalifikacje określone w ustawie i statucie; nie została ukarana karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 276 ust. 1 pkt 7 i 8; spełnia wymagania, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1–3 (ma pełną zdolność do czynności prawnych, korzysta z pełni praw publicznych, nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe). Uzupełnienie wskazanej regulacji stanowi art. 124 p.s.w.n., zgodnie z którym umowa o pracę z nauczycielem akademickim wygasa miedzy innymi w przypadku zaprzestania spełniania wymagań, o których mowa w art. 113. W konsekwencji uznać należy, że nauczycielem akademickim może być osoba, która m.in. nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
W konsekwencji, w ocenie sądu żądana przez skarżącą informacja stanowi informację publiczną. Informacja ta dotyczyła bowiem zagadnienia czy osoba będąca nauczycielem akademickim spełnia wymagania stawiane nauczycielom akademickim przez ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że organ zobowiązany był załatwić przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona organ do którego skierowano odpowiedni wniosek winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji następuje w drodze decyzji administracyjnej. Organ może też poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyroki NSA z 27 stycznia 2016 r., I OSK 127/15 i z 18 stycznia 2017 r., I OSK 1789/16 – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wynika z akt niniejszej sprawy organ najpierw pismem z 19 maja 2022 r. poinformował skarżącą, że wnioskowane informacje objęte są przepisami o ochronie danych osobowych, a następnie kolejnym pismem z 22 maja 2023 r., zatytułowanym "decyzja" częściowo udzielił wnioskowanej informacji, wskazując w jego treści, iż dr M. P. nie jest od [...] lutego 2022 r. pracownikiem Uniwersytetu W Ł.. Dodatkowo już w odpowiedzi na skargę udzielił informacji, że ze względu na ww. prawomocny wyrok karny zakończony został stosunek pracy z dr M. P. ("w świetle prawomocnego wyroku karnego organ nie mógł podjąć innej decyzji" – str. 2 odpowiedzi na skargę).
Tym samym w ocenie sądu, w momencie doręczenie 30 czerwca 2023 r. odpowiedzi na skargę, skarżąca uzyskała komplet żądanych we wniosku informacji. Wobec tego przyjąć należy, iż w chwili wyrokowania przez sąd wnioskodawca uzyskał żądaną informacje publiczną.
Wobec powyższego sąd uznał, że bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącej z 13 maja 2022 r., ustała przed wydaniem przez sąd orzeczenia. W sytuacji ustania bezczynności sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że w ocenie sądu zarówno pismo z 19 maja 2022 r. jak i pismo zatytułowane "decyzja" z 22 maja 2023 nie spełniają wymogów stawianych decyzji administracyjnej. Pierwsze z tych pism nie zawiera jakichkolwiek odniesień do ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie zawiera choćby podstawy prawnej, stanowiącej podstawę odmowy udostepnienia żądanej informacji, a jedynie enigmatyczne odniesienie do przepisów o ochronie danych osobowych. Z kolei drugie pismo jak wynika z jego treści stanowiło częściowe uwzględnienie wniosku skarżącej, z powołaniem się na przepis art. 5 u.d.i.p. Przypomnieć zatem należy, iż udzielenie informacji publicznej stanowi czynność materialno-techniczną i w tym zakresie nie jest wydawana decyzja na podstawie art. 16 u.d.i.p. Nie zmienia tego zawarte w tym piśmie rozstrzygnięcie o braku bezczynności organu. Wobec tego, w ocenie sądu żadne ze wskazanych pism nie spełnia wymogów decyzji administracyjnej stawianych przepisami art. 16 u.d.i.p, w zw. z art. 107 k.p.a.
Konkludując, skoro organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek skarżącej w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie (udzielił żądanej informacji publicznej pismem z 22 maja 2023 r. oraz w odpowiedzi na skargę, doręczonej skarżącej 30 czerwca 2023 r.), postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008r., I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, to jednak wobec załatwienia wniosku (w tym przypadku poprzez udzielenie informacji publicznej) przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej z 13 maja 2022 r. (punkt drugi sentencji wyroku).
W ocenie sądu opisana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie drugim wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności czy lekceważenia wniosku skarżącej i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W rozpoznawanej sprawie sąd uwzględnił fakt, że organ zareagował na wniosek strony, natomiast załatwienie wniosku skarżącej przez przekazanie pisemnych wyjaśnień, że żądane informacje objęte są przepisami o ochronie danych osobowych było wynikiem błędnej kwalifikacji ich charakteru, na co mogła mieć wpływ także treść złożonego przez skarżącą wniosku z 13 maja 2022 r. Co prawda organ tkwił w błędnym przekonaniu względem prawidłowości załatwienia sprawy, to jednak mógł uznać, że przyjęty przez niego sposób załatwienia sprawy jest prawidłowy. Stąd też należało przyjąć, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. – orzeczono w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
O zwrocie nadpłaconego wpisu orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a.