II SAB/Łd 42/25

II SAB/Łd 42/25 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-01-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /przewodniczący/
Beata Czyżewska /sprawozdawca/
Marcin Olejniczak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 50 § 1, art. 58 § 1 pkt 6, § 3, art. 269 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 37 § 1 pkt 1, pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Sentencja
Dnia 16 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie: Sędzia WSA Marcin Olejniczak Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi H. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skierniewicach w przedmiocie wymiany konstrukcji dachu na budynku gospodarczym postanawia: odrzucić skargę. dc
Uzasadnienie
Pismem z 21 stycznia 2025 r. H. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skierniewicach w przedmiocie wymiany konstrukcji dachu na budynku gospodarczym. Jak wskazał skarżący organ nie załatwił sprawy spornego budynku wybudowanego częściowo na działce nr [...] stanowiącej jego własność. Zdaniem autora skargi, na zmianę krokwi i pokrycia dachu potrzebne jest pozwolenie na budowę oraz zgoda sąsiada, czyli w tym wypadku skarżącego. Poza tym - według skarżącego - zachodzi konieczność wejścia na jego działkę. Sąsiedzi B. G. i S. G. nie posiadają wymaganego pozwolenia na budowę ani zgłoszenia oraz zgody sąsiada, wobec czego skarżący wniósł o wydanie nakazu rozbiórki budynku.
Odpowiadając na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Skierniewicach wyjaśnił, że w wyniku otrzymanego pisma 16 października 2023 r. H. W. został wezwany do usunięcia braków w złożonym piśmie przez jednoznaczne wskazanie budynku, na którym prowadzona jest wymiana konstrukcji dachu oraz o podanie numeru ewidencyjnego działki w określonym terminie. Przy piśmie z 13 listopada 2023 r. H. W. przedłożył materiały dowodowe.
Pismem z 27 listopada 2023 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne na wniosek H. W. w sprawie wymiany konstrukcji dachu budynku gospodarczego na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości H. oraz wyznaczone oględziny.
Podczas przeprowadzonych 12 grudnia 2023 r. oględzin stwierdzono, że na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości H. znajduje się budynek gospodarczy jednokondygnacyjny z dachem dwuspadowym, murowany z pustaka, kryty blachą trapezową. Konstrukcja dachu drewniana, strop żelbetowy. Według oświadczenia złożonego przez S. G. dach remontowany był w październiku bieżącego roku (2023 r.) po pożarze, w którym zniszczeniu uległa drewniana konstrukcja dachu wraz z pokryciem z eternitu. Obiekt zlokalizowany jest w odległości większej niż 4,0 m od granicy nieruchomości będącej własnością skarżącego.
Po przeprowadzonych oględzinach pismem z 18 grudnia 2023 r. poinformowano H. W., że nie jest stroną w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i nie będzie otrzymywał rozstrzygnięć jakie zostaną podjęte w przedmiotowej sprawie, ponieważ budynek, przy którym były prowadzone roboty budowlane znajduje się w odległości większej niż 4,0 m od granicy działki.
Organ wyjaśnił dodatkowo, że z mapy ewidencyjnej znajdującej się w aktach sprawy wynika, że przedmiotowy budynek zlokalizowany jest na działkach nr ewid. [...] i [....] należących do S. i B. G. w znacznej odległości od działki nr ewid. [...] stanowiącej własność H. W. zgodnie z informacją o działce z 25 października 2023 r. znajdującej się w aktach sprawy.
W wyniku przeprowadzonego postępowania organ nadzoru budowlanego wydał decyzję z 8 stycznia 2024 r. nr 1/2024 w sprawie prowadzonych robót budowlanych w budynku gospodarczym na terenie działek [...] i [...] w miejscowości H. gm. B..
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Skierniewicach na otrzymane pismo H. W. z 29 stycznia 2024 r. udzielił odpowiedzi pismem z 31 stycznia 2024 r.
W związku ze skargą H. W. z 11 października 2024 r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, akta sprawy przy piśmie z 16 października 2024 r. zostały przekazane do organu drugiej instancji.
Organ wskazał ponadto, że Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując ponaglenie H. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skierniewicach, postanowieniem z 30 października 2024 r. nr 234/1/2024 stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Skierniewicach nie był bezczynny w sprawie dotyczącej wymiany konstrukcji dachu na budynku gospodarczym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] i [...] we wsi H. gm. B. i odmówił wyznaczenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Skierniewicach dodatkowego terminu na załatwienie skargi dotyczącej wymiany konstrukcji dachu na budynku gospodarczym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] i [...] we wsi H. gm. B..
Postanowieniem z 12 maja 2025 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga H. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skierniewicach, jako niedopuszczalna z innych przyczyn podlega odrzuceniu.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa czy też nie wydaje pisemnej interpretacji prawa podatkowego.
Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 - dalej w skrócie "k.p.a."). Przez bezczynność należy rozumieć niezałatwienie sprawy w terminie określonym w k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. Natomiast przez przewlekłość rozumieć należy prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Zatem organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Z kolei, postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. Skarga na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. jest zatem skargą na bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest skargą na przewlekłość, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. W obu przypadkach skarga skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. Uwzględniając treść art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. i zawarte w nich definicje bezczynności i przewlekłości, przyjąć trzeba, że skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Z kolei skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1-3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych.
Zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: pkt 1 - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; pkt 2 - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; pkt 3 - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności w toczącym się postępowaniu administracyjnym, poprzez wydanie przez sąd orzeczenia zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu kończącego to postępowanie (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan postępowania musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Ocena zasadności skargi na bezczynność może być bowiem dokonana jedynie na dzień wniesienia skargi (por. T. Woś (w) T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, 6 wyd., str. 876; A. Kabat (w) B. Dauter, A. Kabat. M. Niezgódka-Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 7, str. 490).
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (ONSAiWSA 2020/6/79, Lex nr 3022937, OSP 2021/1/5) wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Wskazać w dalszej kolejności trzeba, że postępowanie sądowoadministracyjne oparte jest na zasadzie skargowości, a więc może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.).
O "interesie prawnym" w rozumieniu przywołanego wyżej unormowania można mówić tylko wówczas, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. Najczęściej wynika on z przepisów prawa materialnego, czasami procesowego czy przepisów ustrojowych. Posiadanie interesu prawnego i tym samym uprawnienia do wniesienia skargi do sądu powinno być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, aktualna, rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes prawny musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny. To zaś oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością / bezczynnością organu administracji publicznej. Zaskarżony do sądu akt lub czynność, ale także bezczynność lub przewlekłość postępowania, może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej skarżącego, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. Osoba niemająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Przy czym stwierdzić należy, że interes prawny, jako legitymacja do wniesienia skargi, pozostaje w ścisłym związku z pojęciem strony postępowania, którego dotyczy skarga.
Dodać w tym miejscu trzeba, że warunkiem skutecznego wywiedzenia skargi na bezczynność organu jest, zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a., uprzednie wniesienie ponaglenia. Stosownie zaś do treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Z przywołanego wyżej przepisu jasno wynika, że prawo do wniesienia ponaglenia ustawodawca zastrzegł wyłącznie dla strony postępowania administracyjnego (uczestnika na prawach strony), wobec czego jego złożenie przez podmiot, który nie jest stroną postępowania pozostaje bezskuteczne.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 maja 2020 r., I OSK 2835/19 (Lex nr 3036881) o tym, że skargę na przewlekłość postępowania czy też bezczynność organu, może złożyć tylko strona, świadczy także sama treść art. 37 k.p.a., statuującego prawo wniesienia ponaglenia przez stronę w przypadku przewlekłości lub bezczynności. W przepisie tym jest wyraźnie wskazane, że prawo wniesienia ponaglenia służy stronie. Tym bardziej więc prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego będące ewentualnym skutkiem wniesienia ponaglenia, przysługuje wyłącznie stronie postępowania.
Nieracjonalne byłoby bowiem uznanie, że skarżący, który nie był stroną postępowania administracyjnego może domagać się poprzez skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązania organu do załatwienia sprawy w postępowaniu, w którym nie może brać udziału (vide: postanowienie NSA z 14 stycznia 2020 r., II OSK 3848/19 - Lex nr 2772480).
Przenosząc poczynione dotychczas uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżący H. W. nie został uznany za stronę postępowania administracyjnego, w którym zarzuca Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Skierniewicach bezczynność. Z akt sprawy wynika, że w związku z pismem skarżącego z 16 października 2023 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymiany konstrukcji dachu budynku gospodarczego na działkach nr ew. [...] i [...] we wsi H.. Co jednak istotne skarżący nie został uznany w tym postępowaniu za stronę postępowania, ponieważ przymiot ten został przyznany inwestorom oraz współwłaścicielom działki nr [...]. Skoro zatem skarżący nie został uznany za stronę wspomnianego wyżej postępowania, to w rezultacie nie legitymuje się również interesem prawnym uprawniającym do wystąpienia ze skargą na bezczynność. Dodatkową przeszkodą do skutecznego uruchomienia postępowania sądowego w tym przedmiocie jest wreszcie okoliczność, że w dacie wniesienia skargi na bezczynność organu postępowanie to miało charakter historyczny, bowiem zostało już zakończone ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skierniewicach z 8 stycznia 2024 r. nr 1/2024. W tym stanie rzeczy Sąd będąc związany z mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. przywołaną na wstępie rozważań uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, stwierdził, że skarga H. W. jest niedopuszczalna.
W myśl art. 269 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że ogólna moc wiążąca uchwał konkretnych i abstrakcyjnych nie pozwala na samodzielne rozstrzygnięcie przez jakikolwiek skład sądu administracyjnego sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjęcie wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyrok NSA z 4 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2044/22 - Lex nr 3643669).
Reasumując oczywisty brak legitymacji skargowej po stronie skarżącego oraz fakt, że postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skierniewicach, pod adresem którego został sformułowany zarzut bezczynności zostało już zakończone ostateczną decyzją, skutkują odrzuceniem skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalnej z innych przyczyn.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę, o czym orzekł jak w postanowieniu.
ds