II SAB/Łd 35/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę R.C. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Łodzi w sprawie wniosków o przyznanie zasiłku celowego na żywność. Skarżący podnosił, że od grudnia 2022 r. czeka na rozpatrzenie wniosków, mimo wielokrotnych ponagleń. Sąd, analizując akta, ustalił, że wniosek z 6 lutego 2023 r. o zasiłek celowy na żywność nie został rozpatrzony w terminie, a organ początkowo zaprzeczał jego złożeniu. Sąd stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa, wskazując na opieszałość i brak reakcji. Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku zostało umorzone, ponieważ organ ostatecznie wydał decyzję przyznającą świadczenie po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem wyroku. Sąd oddalił skargę w zakresie przewlekłości postępowania, argumentując, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, a w tej sprawie upłynęły terminy na załatwienie sprawy. Sąd przyznał skarżącemu 300 zł zadośćuczynienia za doznaną zwłokę i rażące naruszenie prawa przez organ. Rozstrzygnięto również o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, przyznając wynagrodzenie radcy prawnemu z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęć bezczynności i przewlekłości postępowania w kontekście pomocy społecznej, zasady przyznawania świadczeń, a także możliwość przyznania sumy pieniężnej zadośćuczynienia.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zasiłek celowy i interpretacji przepisów k.p.a. w kontekście pomocy społecznej. Orzeczenie o kosztach pomocy prawnej z urzędu może mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (7)
Czy Prezydent Miasta Łodzi dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Prezydent Miasta Łodzi dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Organ nie rozpatrzył wniosku skarżącego z 6 lutego 2023 r. w ustawowym terminie, a nawet początkowo zaprzeczał jego złożeniu. Bezczynność trwała od daty złożenia wniosku do momentu wydania decyzji po wniesieniu skargi, a następnie po uchyleniu pierwszej decyzji.
Czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Opieszałość organu, brak reakcji, początkowe zaprzeczanie złożeniu wniosku oraz dwukrotne ponaglenia ze strony skarżącego świadczą o rażącym naruszeniu prawa.
Czy skarżący wniósł skutecznie skargę na bezczynność organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżący wniósł skutecznie skargę.
Uzasadnienie
Skarżący dwukrotnie wniósł ponaglenia do organu, które zostały rozpoznane postanowieniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co spełnia warunek formalny wniesienia skargi na bezczynność zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a.
Czy w tej samej sprawie może jednocześnie występować bezczynność i przewlekłość postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. oraz utrwalonym orzecznictwem, bezczynność jest związana z naruszeniem terminów, a przewlekłość z prowadzeniem postępowania dłużej niż jest to niezbędne, nawet jeśli terminy nie upłynęły. W tej sprawie, z uwagi na upływ terminów, sąd ocenił jedynie bezczynność.
Czy sąd powinien zobowiązać organ do wydania decyzji, jeśli organ wydał ją już po wniesieniu skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji sąd umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu.
Uzasadnienie
Jeśli w toku postępowania sądowoadministracyjnego organ wyda akt lub dokona czynności, sąd nie może już zobowiązywać go do tego działania, które zostało już podjęte. Zachodzi podstawa do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a.
Jaka jest podstawa prawna i cel przyznania sumy pieniężnej skarżącemu w przypadku stwierdzenia bezczynności organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawą jest art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a., a celem jest zdyscyplinowanie organu i zadośćuczynienie stronie za oczekiwanie.
Uzasadnienie
Sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną, gdy stwierdzi bezczynność lub przewlekłość. Celem jest nie tylko dyscyplinowanie organu, ale także kompensacja dla strony za zwłokę.
Czy wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu powinno być niższe niż pełnomocnika z wyboru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wynagrodzenie powinno być równe, gdyż narusza to zasady konstytucyjne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że różnicowanie wynagrodzenia pełnomocników z urzędu i z wyboru narusza zasady konstytucyjne dotyczące równości i prawa do wynagrodzenia za wykonaną usługę, dlatego przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie na poziomie pełnomocnika z wyboru.
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia.
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie, albo stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko.
k.p.a. art. 35 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Niezwłoczne załatwianie spraw możliwych do rozpatrzenia na podstawie przedstawionych dowodów lub faktów znanych z urzędu.
k.p.a. art. 35 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Termin miesiąca na załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, dwa miesiące na sprawę skomplikowaną.
k.p.a. art. 36 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia stron o niezałatwieniu sprawy w terminie, podania przyczyn zwłoki i nowego terminu.
k.p.a. art. 37 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności (pkt 1) i przewlekłości (pkt 2) postępowania.
k.p.a. art. 109 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczanie decyzji stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
k.p.a. art. 109 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość ustnego ogłoszenia decyzji w przypadkach przewidzianych prawem.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania w przypadku, gdy organ wydał akt lub dokonał czynności po wniesieniu skargi.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
u.p.s. art. 8
Ustawa o pomocy społecznej
Kryterium dochodowe dla świadczeń z pomocy społecznej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Stawka minimalnego wynagrodzenia za czynności radcy prawnego z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 21 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Stawka wynagrodzenia radcy prawnego z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z 6 lutego 2023 r. • Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. • Skarżący dwukrotnie wniósł ponaglenie, spełniając warunek formalny skargi.
Odrzucone argumenty
Skarga w zakresie przewlekłości postępowania została oddalona, ponieważ bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, a w tej sprawie upłynęły terminy. • Skarga w pozostałym zakresie została oddalona.
Godne uwagi sformułowania
Prezydent Miasta Łodzi dopuścił się bezczynności • bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa • bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi • suma pieniężna nie ma wyłącznie charakteru dyscyplinująco-represyjnego. Pełni również funkcję kompensacyjną • zasądzona suma pieniężna jest adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (w szczególności biernej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego pomimo kolejnych wniosków)
Skład orzekający
Robert Adamczewski
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Czerw
sędzia
Piotr Mikołajczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć bezczynności i przewlekłości postępowania w kontekście pomocy społecznej, zasady przyznawania świadczeń, a także możliwość przyznania sumy pieniężnej zadośćuczynienia."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zasiłek celowy i interpretacji przepisów k.p.a. w kontekście pomocy społecznej. Orzeczenie o kosztach pomocy prawnej z urzędu może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak długo można czekać na świadczenia z pomocy społecznej i jak sąd może interweniować w przypadku bezczynności organu. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów k.p.a. w codziennych sprawach obywateli.
“Czekasz miesiącami na zasiłek? Sąd ukarał urząd za bezczynność!”
Sektor
pomoc społeczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.