II SAB/Łd 31/25

II SAB/Łd 31/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/
Piotr Mikołajczyk
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pk 2 lit. f, pkt 5 lit. a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Dnia 25 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.- [...] w Ł. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.- [...] w Ł. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.- [...] w Ł. do załatwienia wniosku skarżącego A. K. z dnia 12 grudnia 2024 roku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie jego punktu 1 i 2; 3. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego dla Ł.-[...] w Ł. na rzecz skarżącego A. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc
Uzasadnienie
W dniu 27 stycznia 2025 r. A. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając wyżej wskazanemu organowi naruszenie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Z uzasadnienia wniesionej skargi, jak i z przesłanych wraz z nią akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 12 grudnia 2024 r., złożonym osobiście w siedzibie sądu, skarżący wystąpił do organu o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie: 1) wskazania daty ostatnio wykonywanego remontu pomieszczenia toalet dla interesantów w siedzibie sądu pod adresem [...] w Ł., 2) przyczyny braku możliwości jakiegokolwiek zamknięcia kabiny męskiej toalety znajdującej się w budynku sądu pod wskazanym wyżej adresem, 3) czy w związku z brakiem możliwości zamknięcia kabiny męskiej toalety do sądu wpływały jakiekolwiek skargi, a jeżeli tak to o udzielenie informacji w jaki sposób zostały rozpoznane (poprzez udostępnienie skanów udzielonych odpowiedzi na skargi). Strona wnosiła o udostępnienie żądanej informacji publicznej na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej. W zakreślonym prawem 14 dniowym terminie, pismem z dnia 19 grudnia 2024 r. organ udzielił skarżącemu informacji publicznej jedynie co do pkt 3 wniosku z dnia 12 grudnia 2024 r. Odnośnie pkt 1 i pkt 2 wniosku organ zajął stanowisko, iż objęte nimi kwestie nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie informacji publicznej. W ocenie pełnomocnika skarżącego powyższe stwierdzenie nie znajduje uzasadnienia, gdyż żądana przez stronę informacja publiczna ( w zakresie w jakim nie została udzielona) dotyczy majątku publicznego, którym dysponuje organ i jako taka winna zostać udzielona. Z uwagi na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz o orzeczenie o charakterze tej bezczynności; nakazanie organowi o rozpatrzenie wniosku skarżącego z dnia 12 grudnia 2024 r. w zakresie jego pkt 1 i pkt 2; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżącego wnosił ponadto o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, stosownie do art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. wnosił o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ewentualnie o jej oddalenie. Wskazywał, iż po zapoznaniu się z argumentacją wniesionej skargi niezwłocznie, pismem z dnia 11 lutego 2025 r., którego odpis załączył do akt sprawy, udzielił skarżącemu merytorycznej odpowiedzi odnośnie do pkt 1 i pkt 2 wniosku z dnia 12 grudnia 2024 r. Powyższe w ocenie organu czyni przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na zasadność tego stwierdzenia wskazuje uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2023 r., II SAB/Łd 56/23.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarga A. K.. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn: Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. W myśl przywołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto w myśl § 2 przywołanego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przedmiotem niniejszej skargi A. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, uczynił bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. w sprawie nieudzielenia pełnej informacji publicznej, zawartej pkt 1 i pkt 2 wniosku z dnia 12 grudnia 2024 r., dotyczącej odpowiednio: daty ostatnio wykonywanego remontu pomieszczenia toalet dla interesantów w siedzibie sądu pod adresem [...] w Ł., 2) przyczyny braku możliwości jakiegokolwiek zamknięcia kabiny męskiej toalety znajdującej się w budynku sądu pod wskazanym wyżej adresem.
Wskazać na wstępie należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; z 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma zaś miejsce w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej posiadając żądaną informację, nie udostępnia jej i nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lub też informuje wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w sytuacji, gdy taką informację stanowi. Nie można natomiast zarzucić bezczynności adresatowi wniosku, jeżeli nie posiada on informacji wskazanej we wniosku. W takim przypadku podmiot publiczny powinien o tym fakcie powiadomić wnioskującego (por. wyroki NSA z 18 kwietnia 2012 r., I OSK 192/12; z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić również należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (por. wyroki NSA z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; z 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Szczegółowe unormowania dotyczące dostępu do informacji publicznej regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902) -dalej: u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej został określony w art. 6 u.d.i.p. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.). Ponadto, jak wynika z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), jak również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
Podkreślenia wymaga również, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej rzeczą sądu, w pierwszej kolejności jest ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Dopiero stwierdzenie, że podmiot do którego zwróciła się strona skarżąca był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana przez stronę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów powołanej ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić danemu podmiotowi bezczynność.
W niniejszej sprawie skarżony organ - Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. - bez wątpienia należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Również żądana przez skarżącego informacja, wskazana w pkt 1 -3 wniosku z dnia 12 grudnia 2024 r., dotycząca szeroko rozumianego majątku publicznego - budynku sądu, którym dysponuje organ, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit.f, pkt 5 lit. a u.d.i.p. Powyższe wobec przedłożonej wraz ze skargą dokumentacji, w tym treści skargi, treści udzielonej odpowiedzi na skargę, jak i treści kierowanego do skarżącego pisma organu z dnia 11 lutego 2025 r., pozostaje bezsporne pomiędzy stronami postępowania, jak i nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę.
Tym samym, skoro złożony przez skarżącego w dniu 12 grudnia 2024 r. wniosek spełniał minimalne wymogi determinujące skuteczne wystąpienie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, to jest: określał w sposób dokładny adresata wniosku – Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w Ł., który niewątpliwie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej; jak również obejmował jasne sformułowanie, co do przedmiotu żądanej informacji publicznej, to obowiązkiem organu było rozpatrzenie przedmiotowego wniosku, w jego całokształcie, w terminie i formie przewidzianych ustawą.
W przewidzianym prawem 14 dniowym terminie, organ udzielił informacji jedynie w zakresie pkt 3 wniosku z dnia 12 grudnia 2024 r., uznając, iż kwestie zawarte w pkt 1 i pkt 2 wniosku, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Co, prawda już po wniesieniu przedmiotowej skargi, Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. zmienił prezentowane w powyższym zakresie stanowisko, udzielając skarżącemu żądanej informacji publicznej w pozostałym zakresie (to jest co do pkt 1 i pkt 2 wniosku), niemniej jednak nastąpiło to z uchybieniem ustawowego 14 dniowego terminu. Tym samym, brak pełnego rozpatrzenia żądania skarżącego prowadzi do stwierdzenia, iż w sprawie zaistniała sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a stwierdził, że Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. dopuścił się bezczynności, która to bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1 wyroku).
Jednocześnie wobec udzielenia skarżącemu, już po dacie wniesienia przedmiotowej skargi a przed jej rozpoznaniem, żądanej informacji publicznej w pozostałym zakresie, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie żądania skargi, co do zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 12 grudnia 2024 r. w zakresie jego punktu 1 i 2 (pkt 2 wyroku). Stosownie bowiem do uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem pomimo, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Przy czym, co należy wyraźnie podkreślić, udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność organu w tym przedmiocie, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia jednak Sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego rodzaju skargi, wymienionych w art. 149 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., II OSK 1441/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 3 wyroku).
ds