II SAB/Łd 28/23

II SAB/Łd 28/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Beata Czyżewska
Jarosław Czerw /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2266/23 - Wyrok NSA z 2025-02-18
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 3, art. 4 ust. 3, art. 13, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 106 par. 3, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 133, art. 149 par. 1, par. 1a i par. 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. AŁ
Uzasadnienie
II SAB/Łd 28/23
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga A.M. (dalej także: skarżący) z dnia 1 marca 2023 r. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi (dalej także: organ) w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Skarżący podniósł, że dnia 8 stycznia 2023 r. złożył do Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi wniosek o udostępnienie odpisu aktu oskarżenia przeciwko niemu, powołując się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902). Skarżący wskazał, że otrzymał pismo datowane na 10 stycznia 2023 r. informujące, że Sąd Okręgowy nie dysponuje żądaną informacją, nie odnotowano spraw procesowych z udziałem skarżącego.
W ocenie skarżącego w piśmie z dnia 10 stycznia 2023 roku, stanowiącym odpowiedź na jego wniosek z dnia 8 stycznia 2023 roku, Wiceprezes Sądu Okręgowego w Łodzi I.M. poświadczyła nieprawdę twierdząc, że Sąd Okręgowy w Łodzi nie dysponuje żądaną informacją, bowiem w systemie Sędzia2 nie odnotowano spraw procesowych z jego udziałem. Zdaniem skarżącego, Sąd Okręgowy w Łodzi próbuje bezprawnie zataić informację, o której udostępnienie wnosił, a co więcej - od złożenia wniosku do daty sporządzania skargi, tj. do 1 marca 2023 roku - organ nie udostępnił mu żądanej informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia.
Skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie Sądu Okręgowego w Łodzi do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,
2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (tekst jedn. Dz. U z 2016 r. poz. 1169) w związku z art 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a;
4) zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w Łodzi wniósł o wydanie na posiedzeniu niejawnym postanowienia o oddaleniu skargi na bezczynność, jako oczywiście bezzasadnej, a tym samym o nieuwzględnienie wniosku o wymierzenie organowi grzywny o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.
oraz o nieobciążanie organu kosztami postępowania.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że z systemu Sędzia2 jednoznacznie wynika, iż w Sądzie Okręgowym w Łodzi nie jest odnotowana jakakolwiek sprawa procesowa z udziałem A.M. Jedyne postępowanie, jakie toczyło się z udziałem skarżącego, to postępowanie oznaczone sygn. akt
XI-51-22/18 wywołane skargą A. M. z dnia 11 lutego 2018 roku, zarejestrowaną i rozpoznaną w XI Wydział Wizytacyjnym Sądu Okręgowego w Łodzi. Skoro zaś organ nie dysponował dokumentem, którego żądał wnioskodawca, to prawidłowym sposobem postępowania, zastosowanym w niniejszej sprawie przez Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi było poinformowanie wnioskodawcy zwykłym pismem o okoliczności braku dysponowania żądaną informacją.
Następnie organ zauważył, że dokument urzędowy w postaci aktu oskarżenia sporządzonego w konkretnej sprawie karnej nie stanowi informacji
o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 roku
o dostępie do informacji publicznej, lecz zawiera informacje dotyczące spraw indywidualnych osób, nie jest on niczym innym, niż pismem procesowym organu będącego stroną postępowania sądowego, który poza procesem nie ma samodzielnego bytu.
Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 roku, sygn. akt I OPS 7/13, organ podkreślił, że przepisów ustawy z 6 września 2001 roku nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisami takimi są bez wątpienia art. 156 i 321 k.p.k., bowiem art. 156 § 1 k.p.k. w sposób jednoznaczny określa kto ma prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania odpisów - strony, obrońcy, pełnomocnicy, przedstawiciele ustawowi i podmiot określony w art. 416 k.p.k. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Przepisy k.p.k. zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego) i w całości wyłączają zastosowanie przepisów tejże ustawy z dnia 6 września 2001 roku do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej.
Dalej organ argumentował, iż wobec faktu, że skarżący wystąpił z wnioskiem o udostępnienie aktu oskarżenia we własnej sprawie, to gdyby jakiekolwiek postępowanie przeciwko niemu rzeczywiście się toczyło A.M. byłby uprawniony do uzyskania aktu oskarżenia na podstawie art. 156 k.p.k. Wnioskodawca zostałby w takiej sytuacji pouczony przez Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi, że podstawą prawną wniosku nie jest art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, lecz przepisy k.p.k. Wobec ustalenia w systemie Sędzia2, że nie toczyło się, ani nie toczy jakiekolwiek postępowanie karne przeciwko A.M. - Prezes Sądu Okręgowego w Łodzi poinformował skarżącego, że nie dysponuje żądaną informacją i wskazał, że w systemie Sędzia2 nie odnotowano spraw procesowych z jego udziałem.
W kolejnych pismach procesowych kierowanych do tutejszego Sądu skarżący wskazał, że w Prokuraturze Rejonowej Łódź-Śródmieście kilka lat temu został spisany przeciwko niemu akt oskarżenia bez materiału dowodowego, a następnie przesłany do Sądu Okręgowego w Łodzi. Do chwili obecnej skarżący nie został poinformowany o tym fakcie, prokurator nie postawił zarzutów. W ocenie strony organy odpowiedzialne za ten stan rzeczy od kilku lat próbują zataić wnioskowaną informację. Organy państwowe dopuściły się rażącego naruszenia prawa. Wobec zaistniałej sytuacji sprawa dotyczy funkcjonowania organów państwowych. Prawidłowe działanie organów państwowych, a przede wszystkim przestrzeganie prawa ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania państwa i obywateli. W powyższej sytuacji trudno uznać informację za indywidualną. Organ w sposób bezprawny w dalszym ciągu próbuje dowodzić, że wnioskowana informacja nie znajduje się w Sądzie Okręgowym w Łodzi, co jest informacją nieprawdziwą. "Prezes Sądu Okręgowego w Łodzi poinformował Skarżącego, że nie dysponuje żądaną informacją i wskazał, że w systemie Sędzia2 nie odnotowano spraw procesowych z jego udziałem." Skarżący stwierdził: Należy zadać pytanie kim jest Sędzia2? W sytuacji, kiedy faktycznie organ nie dysponowałby wnioskowaną informacją w dalszym ciągu zobowiązany jest do udzielenia informacji, choćby znajdowała się w podległych sądach rejonowych. Jak dalej stwierdził skarżący na podstawie art. 10 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, Sąd Okręgowy jest jednostką nadrzędną, wobec powyższego w każdej chwili może wejść w posiadanie wnioskowanej informacji.
Ponadto skarżący pismem z dnia 11 kwietnia 2023 r. złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu: uzupełniającego z dokumentów – aktu oskarżenia przeciwko niemu; o przeprowadzenie oględzin systemu informatycznego w Sądzie Okręgowym w Łodzi oraz ustalenia sygn. akt sprawy karnej prowadzonej przeciwko stronie przez wyznaczonego sędziego (art. 235 §1 k.p.c.) oraz wskazanego przez stronę pełnomocnika; przesłuchanie pracowników sekretariatu Sądu Okręgowego w Łodzi; przesłuchanie siostry skarżącego.
Kolejnym pismem z dnia 11 kwietnia 2023 r. skarżący podniósł, że 11 kwietnia 2023 r. odebrał pismo z Sądu Okręgowego w Łodzi informujące o wpłynięciu skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście, sygn. akt 4197-5 Ds. 160.2023. Sprawa w Sądzie Okręgowym w Łodzi o sygn. akt V S 7/23. W ocenie skarżącego powyższe uzasadnia przeświadczenie o tym, że akt oskarżenia przeciwko niemu z całą pewnością znajduje się w Prokuraturze Rejonowej Łódź-Śródmieście, a następnie został przesłany do Sądu Okręgowego w Łodzi.
Z kolei organ pismem z dnia 20 kwietnia 2023 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wniósł o nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego jako nieistotnych dla rozpoznania skargi oraz dodatkowo wyjaśnił, że ewentualne czynienie przez skarżącego ustaleń faktycznych co do kwestii, w której jednostce prokuratury, czy w którym sądzie w Łodzi prowadzone było lub jest postępowanie karne przeciwko jego osobie, pozostaje poza zakresem złożonej przez A.M. skargi oraz niniejszego postępowania. Analogiczną argumentację organ odniósł do postępowania zarejestrowanego w Sądzie Okręgowym w Łodzi pod sygn. akt V S 7/23. Wskazane postępowanie toczy się wskutek skargi A.M.
na przewlekłość postępowania, jakie prowadzone było w Prokuraturze Rejonowej Łódź - Śródmieście pod sygn. akt 4197-5 Ds. 160.2023. Skarga na przewlekłość wpłynęła do Sądu Okręgowego w Łodzi w dniu 28 marca 2023 roku i w tej samej dacie została zarejestrowana pod sygn. akt V S 7/23, jednakże przedmiotowe postępowanie pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na ocenę, czy Prezes Sądu Okręgowego w Łodzi dopuścił się bezczynności przy rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 8 stycznia 2023 roku o udostępnienie mu odpisu aktu oskarżenia przeciwko jego osobie.
Wojewódzki Sądu Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jak stanowi art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) (dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym
w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.
Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia
w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest zatem brak aktu lub czynności organu, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonym terminie.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie
art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zaistniała
w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa
w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony
o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W razie natomiast nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę - zgodnie
z art. 151 p.p.s.a.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lipca 2022 r. "bezczynność zachodzi wtedy, gdy sprawy nie rozpatrzono w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a." (wyrok NSA z dnia 16 lipca 2020 r.,
I GSK 631/20, LEX nr 3062229, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika w merytoryczną
i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. I OSK 2114/13, LEX nr 1421789, CBOSA).
W kontrolowanej sprawie skarżący wystąpił do organu z wnioskiem
o udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie
do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902) (dalej także: u.d.i.p.). Ustawa ta reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a.
Jak słusznie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku
z dnia 26 lipca 2022 r. "Skargę na bezczynność organu w zakresie braku udostępnienia informacji publicznej wnosi się bez uprzedniego wyczerpania administracyjnego toku instancji do sądu administracyjnego, co wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych." (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 26 lipca 2022 r., II SAB/Rz 81/22, LEX nr 3394353, CBOSA).
Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie jest bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi polegająca na nieudostępnieniu informacji publicznej w postaci odpisu aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu, w trybie wnioskowym na podstawie przepisów u.d.i.p.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Stąd informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, a które na podstawie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępniania informacji, które mają walor informacji publicznej, przy czym należy tu odróżnić dokumenty urzędowe od dokumentów prywatnych. Przymiot informacji publicznej posiadają wszelkiego rodzaju dokumenty urzędowe organu (będące dowodem tego, co w nich urzędowo stwierdzono, zaświadczono bądź podano), wytworzone w ramach realizacji powierzonych mu zadań, a więc dokumenty powstałe w związku z prowadzeniem konkretnych spraw (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2020 r., I OSK 967/19, CBOSA).
Jak stanowi art. 4 ust. 3 u.d.i.p., podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej będącej w ich posiadaniu. Podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznych są szeroko pojęte władze publiczne, a także podmioty dysponujące majątkiem publicznym oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Bezsporne jest, że Prezes Sądu Okręgowego mieści się w zakresie podmiotowym stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej i jako organ władzy publicznej zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 września 2022 r., II SAB/Łd 81/22, LEX nr 3411573, CBOSA).
Na gruncie u.d.i.p., w przypadku skierowania pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany. Podmiot ten może:
- udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia; organ dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (pisemnej odpowiedzi);
- poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez nią informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);
- odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2, stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej;
- odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 u.d.i.p.
Zobowiązany podmiot działań tych winien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 u.d.i.p.) (por. Wyrok NSA z dnia 21 lutego 2023 r., III OSK 7187/21, LEX nr 3505176, CBOSA). Tak więc w przypadku podjęcia przez organ jednego z wyżej wymienionych działań w terminie 14 dni od złożenia wniosku nie dochodzi do bezczynności organu. Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 8 stycznia 2023 r. pismem z dnia 10 stycznia 2023 r., które doręczono skarżącemu w dniu 13 stycznia 2023 r.
Zdaniem Sądu akta prowadzonych przez organ spraw, bez względu na ich rodzaj i charakter, zawierają informację o jego działalności, a tym samym mają walor informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe dotyczy także aktu oskarżenia, będącego elementem akt sądowych (por. wyroki NSA: z dnia 19 grudnia 2019 r. I OSK 357/19, z dnia 13 października 2021 r. sygn. akt III OSK 3861/21, CBOSA).
Jednak zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie należy mieć na uwadze przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że niedopuszczalne jest stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznych, osiągalne są w innym trybie. W dalszej konsekwencji daje to podstawę do stwierdzenia, że o ile prawo do informacji jest zasadą, to jednak wyjątki od niej powinny być ściśle interpretowane. Nie tylko bowiem sama ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera ograniczenia w jej stosowaniu, ale również nie uchybia w tym względzie przepisom innych ustaw odmiennie regulującym te kwestie.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika z wniosku skarżącego z dnia 8 stycznia 2022 r., skarżący wniósł o udostępnienie odpisu aktu oskarżenia przeciwko jego osobie.
Jak stanowi art. 156 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1375 ze zm.) (dalej: k.p.k), stronom, podmiotowi określonemu w art. 416 k.p.k., obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej i daje możność sporządzenia z nich odpisów. Z kolei jak stanowi art. 128 ustawy z dnia 27 lipca
2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 2072 ze zm.), w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy części ogólnej Kodeksu karnego oraz przepisy Kodeksu postępowania karnego, z wyłączeniem art. 344a i art. 396a, z uwzględnieniem odrębności wynikających z charakteru postępowania dyscyplinarnego.
Analiza przytoczonych powyżej regulacji prawnych wskazuje na odmienność trybu dostępu do informacji regulowanego ustawą o dostępie do informacji publicznej i ustawą Kodeks postępowania karnego. Zdaniem Sądu, ustawy te nie pozostają ze sobą w kolizji, a regulują właściwy dla swojego przedmiotu tryb postępowania.
Powyższa problematyka poddana została rozważaniom w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r.,
I OPS 7/13 (ONSAiWSA 2014/3/37). NSA w powyższej uchwale stwierdził, że przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. oraz art. 525 k.p.c. i § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Nawiązując do powyższego Sąd podkreśla, że w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewniony dostęp do informacji publicznych w innym trybie, wyłączone jest stosowanie trybu z ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 1 ust. 2 tej ustawy). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 2021 r. dostęp do dokumentu urzędowego jakim jest akt oskarżenia, tak co do jego treści, jak i postaci, może nastąpić wyłącznie na zasadach i w trybie określonym przepisami k.p.k. (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2021 r.,
III OSK 3861/21, LEX nr 3248425, CBOSA). Stąd powoływanie się na ustawę o dostępie do informacji publicznej nie implikuje konieczności jej stosowania, jeśli z całokształtu okoliczności wynika, że skarżący ma zapewniony dostęp do żądanych informacji w innym trybie i jeżeli jest to wniosek w indywidualnej sprawie. W takim przypadku skarga na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej jest niezasadna, ponieważ organ nie miał obowiązku załatwienia wniosku w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Sąd zwraca jednak uwagę, że organ, mimo uznania, jak wynika z odpowiedzi na skargę, za niewłaściwe zastosowanie trybu udostępnienia odpisu aktu oskarżenia na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia 8 stycznia 2023 r. dotyczący udostępnienia odpisu aktu oskarżenia udzielił pismem z dnia 10 stycznia 2023 r., które doręczono skarżącemu w dniu 13 stycznia 2023 r.
Odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącego wskazać należy,
że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest orzekanie przez sąd na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.), przy czym p.p.s.a. dopuszcza możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, ograniczonego jedynie do dowodu z dokumentu, uzależniając jednak możliwość jego przeprowadzenia od łącznego spełnienia przesłanek, o których mowa w powołanym art. 106 § 3 p.p.s.a., tj.: 1) jeśli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i 2) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd stwierdza, że wnioski dowodowe skarżącego nie mogą być uwzględnione, ponieważ sądy administracyjne nie prowadzą postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikują legalność wydanych przez organy administracji aktów lub podjętych czynności (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2023 r., I GSK 1243/22, LEX nr 3504459, CBOSA). Ponadto Sąd podkreśla, że z przepisu art. 106
§ 3 p.p.s.a. wynika, że dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem sądu. Brak przeprowadzenia dowodu (czy z urzędu, czy na wniosek) nie może być postrzegane jako naruszenia prawa procesowego, w rozumieniu wskazanego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2023 r., II OSK 202/20, LEX nr 3517159, CBOSA).
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
k.ż.