II SAB/Łd 206/25

II SAB/Łd 206/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-02-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący sprawozdawca/
Arkadiusz Blewązka
Beata Czyżewska
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
Art. 1 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1 i 3, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i ust. 2, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a, art. 200, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
Art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Dnia 18 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2026 roku sprawy ze skargi W. J. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 14 listopada 2025 roku w sprawie udostępnienia informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim na rzecz skarżącego W. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. MR
Uzasadnienie
Pismem z dnia 4 grudnia 2025 r. W. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Analiza akt administracyjnych wskazuje, iż pismem z dnia 14 listopada 2025 r. W. J. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim o udzielenie na podstawie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 ppkt b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej również jako: "u.d.i.p.") informacji publicznej poprzez:
1. wskazanie daty wniesienia odwołania do Sądu od wypowiedzenia umowy o pracy przez M. G. - Sekretarz Gminy Poświętne, tj. funkcjonariusza publicznego w rozumieniu art. 115 pkt 4 Kodeksu Karnego oraz roszczenia z jakim występuje przeciwko byłemu pracodawcy tj. Gminie Poświętne;
2. nadesłanie odpowiedzi na powyższy pozew sporządzonej przez Wójta Gminy Poświętne, ponieważ w świetle orzecznictwa sądowego cyt. "odpowiedź na pozew sporządzona przez organ administracji publicznej w sprawie cywilnej tyczącej jednostki samorządu terytorialnego stanowi zarówno informację publiczną w rozumieniu art. I ust. 1 u.d.i.p., jak i dokument urzędowy w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p". (Wyrok NSA z 1.12.2017 r., sygn.akt: I OSK 250/16).
W piśmie z dnia 27 listopada 2025 r. Prezes Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim poinformował wnioskodawcę, iż Kodeks postępowania cywilnego reguluje konkretne zasady i tryb dostępu do informacji zawartych w aktach postępowań sądowych, w tym do informacji publicznej zawartej w tych aktach, w sposób odmienny niż w przepisach u.d.i.p. Z przepisów art. 9 § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568) oraz art. 525 K.p.c. wynika, że strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Powołana ustawa w sposób kompleksowy i autonomiczny reguluje kwestię dostępu do akt tego postępowania. Dostęp ten obejmuje zarówno możliwość wglądu w całe akta sprawy, jak i w poszczególne dokumenty złożone do tych akt. W takiej sytuacji, a więc w odniesieniu do dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych, a do których dostęp regulują przepisy szczególne w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. - nie znajduje zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 250/16 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2025 r. sygn. akta II SAB/Pol 172/24). Z uwagi na fakt, że nie istnieje możliwość zastosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot obowiązany kieruje niniejsze pismo informacyjne w tym zakresie.
Wskazanym na wstępie pismem z dnia 4 grudnia 2025 r. W. J. wniósł skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając mu rażące naruszenie prawa, tj.:
a) art. 6 ust. 1 pkt 4 ppkt b u.d.i.p. poprzez brak udostępnienia informacji publicznych w zakresie:
- daty wniesienia odwołania do Sądu od wypowiedzenia umowy o pracy przez M. G. - Sekretarz Gminy Poświętne, tj. funkcjonariusza publicznego w rozumieniu art. 115 pkt 4 Kodeksu Karnego oraz roszczenia z jakim występuje przeciwko byłemu pracodawcy tj. Gminie Poświętne.
- odpowiedzi na powyższy pozew sporządzonej przez Wójta Gminy Poświętne,
b) art. 16 u.d.i.p. poprzez brak wydania w sprawie decyzji odmowej, od której służyłaby skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), a tym samym dopuszczenie się bezczynności w sprawie.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do dokonania czynności poprzez udostępnienie informacji publicznej oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi W. J. wskazał m.in., iż ze względu na generalną zasadę jawności postępowania mógłby swobodnie wejść na każdą rozprawę i przyglądać się wszystkim czynnościom procesowym z przesłuchaniem stron i świadków włącznie, a następnie wysłuchać wyroku i ustnych motywów rozstrzygnięcia. Mógłby również zapoznać się z treścią i uzasadnieniem wyroku nie tylko w drodze dostępu do informacji publicznej, ale także poprzez wyszukanie go w Systemie Analizy Orzeczeń Sądowych. Jednak gdy w formie pisemnej żąda podania daty wniesienia odwołania do Sądu Pracy, roszczenia z jakim występuje była Sekretarz Gminy Poświętne oraz odpowiedzi na pozew, a więc węższego zakresu informacji, niż mógłby uzyskać, będąc uczestnikiem rozprawy, to zdaniem Prezesa Sądu Rejonowego skarżący nie ma prawa ich poznać ze względu na stosunek przepisów procedury cywilnej do przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej. Przy czym Prezes Sądu Rejonowego nie uznał za stosowne podania informacji, że np. postępowanie w niniejszej sprawie ma charakter niejawny, a zdaniem skarżącego tylko taka przesłanka byłaby usprawiedliwiająca dla odmowy udostępnienia informacji publicznych.
Zdaniem skarżącego stanowiska Prezesa Sądu Rejonowego nie da się obronić także wobec legislacyjnych motywów rozszerzenia dostępu do informacji publicznej wprowadzonej przepisami ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz.U. z 2014, poz. 1662). W uzasadnieniu projektu tej ustawy motywowano, że w prowadzenie tej regulacji ma przyczynić się do cyt. "zwiększenia dostępu do orzeczeń sądowych (zmiany mające na celu doprecyzowanie pojęcia informacji publicznej w tym zakresie)".
Skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie spór dotyczy publicznej sprawy, jaką jest rozwiązanie stosunku pracy z Sekretarzem Gminy Poświętne, który jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu przepisów Kodeksu Karnego. Zatem nie ma tu prawo zastosowania ograniczeń wynikających z dyspozycji art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ sprawa nie dotyczy prywatności osoby fizycznej, ani nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa. Ponadto, jeżeli przymiot informacji publicznej mają wyroki sadowe, które z natury rzeczy zawierają cały cykl procesowych czynności, począwszy od daty wniesienia pozwu do wydania wyroku, które miały miejsce w danej sprawie, to tym bardziej walor informacji publicznej mają cząstkowe informacje dotyczące postępowania sądowego funkcjonariusza publicznego, mającego związek z wykonywaniem przezeń obowiązków służbowych.
Końcowo skarżący wskazał, że Prezes Sądu Rejonowego poczynił wywód, mający na celu pokazanie zależności między przepisami procedury cywilnej, a przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, który bardziej przypomina uzasadnienie decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej niż sporządzenie pisma informującego. W żadnej bowiem części nie ma informacji o tym, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Podstawą odmowy jest korelacja przepisów prawa, a nie brak waloru informacji publicznej żądanych danych, a zatem powinna być zachowana forma decyzji, a nie zwykłego pisma. Podkreślenia wymaga fakt, że jako podstawę takiego zachowania Prezes Sądu Rejonowego przytoczył jednostkowe orzeczenia sądów administracyjnych, które zapadły w odmiennych stanach faktycznych, ponieważ jeden z wyroków dotyczy sprawy stricte cywilnej tj. sporu między spółką z o.o., a lokalnym samorządem, a drugi podania wyroków dotyczących sprawy karnej, w której na dodatek wnioskodawca był stroną w sprawie. Natomiast jednostkowe wyroki nie są źródłem prawa - stosownie do treści art. 87 Konstytucji RP, a zachowując się contra legem tj. dyspozycji art. 16 u.d.i.p. publicznej Prezes Sądu Rejonowego pozbawił skarżącego możliwości zaskarżenia decyzji poprzez skorzystanie z środka odwoławczego i stąd zarzut bezczynności oraz wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Z uwagi na powyższe okoliczności skarżący wniósł jak w petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ podkreślił m.in., iż żądane przez wnioskodawcę informacje stanowią informacje o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ale z uwagi na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p. nie mogą one zostać udostępnione w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, o czym wnioskodawca został poinformowany pismem informacyjnym z dnia 27 listopada 2025 r.
Odnosząc się do drugiego z zarzutów, organ wskazał, iż zarzut ten nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż wydanie decyzji odmownej następuje w ściśle wskazanych w ustawie u.d.i.p. przypadkach, to jest gdy żądana informacja ma charakter informacji publicznej, organ nią dysponuje, lecz z uwagi na ochronę danych osobowych, tajemnicę przedsiębiorcy lub niewykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego dla uzyskania informacji przetworzonej, jej udostępnienie jest wyłączone przez ustawodawcę. Natomiast o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, że dana informacja nie jest informacją publiczną, że organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje (ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy), czy też, że zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują, informuje się wnioskodawcę w formie zwykłego pisma, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. dalej również jako: "p.p.s.a"). Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.
Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W tego rodzaju sprawach, w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. zasadą jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. organ władzy publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej oraz umorzyć postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, co następuje w drodze decyzji.
Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie, następuje zatem w formie czynności materialno-technicznej poprzez udostępnienie żądanej informacji, albo w formie decyzji (w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej lub umorzenia postępowania stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Organ (podmiot zobowiązany) może natomiast poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy żądanie dotyczy informacji publicznej, której zasady i tryb udostępnienia określają przepisy innych ustaw, (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), gdy organ nie jest dysponentem informacji, o których udostępnienie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), gdy wnioskowane dane są dostępne w publikatorze, lub gdy informacja objęta żądaniem nie ma charakteru informacji publicznej.
W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej oznacza niepodjęcie stosownych czynności w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. Bezczynność polega zatem zasadniczo na nieudostępnieniu informacji (zaniechaniu rozpatrzenia wniosku), względnie na niewydaniu decyzji o odmowie jej udostępnienia lub decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), jak też na niepoinformowaniu prawidłowo wnioskodawcy w przypadkach wymienionych powyżej (por. np. wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. z 20 stycznia 2022 r., II SAB/Go 204/21 czy WSA w Olsztynie z 10 lutego 2022 r., II SAB/Ol 5/22, publ. na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej jako: "CBOSA").
Przechodząc do analizowanej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, iż w sprawie nie jest kwestionowane, że wniosek skarżącego został skierowany do podmiotu, na którym ciąży ustawowy obowiązek udostępniania informacji publicznych.
Pismem z dnia 27 listopada 2025 r. organ poinformował skarżącego, że Kodeks postępowania cywilnego reguluje konkretne zasady i tryb dostępu do informacji zawartych w aktach postępowań sądowych, w tym do informacji publicznej zawartej w tych aktach, w sposób odmienny niż w przepisach u.d.i.p., w związku z czym żądana informacja nie podlega udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tego stanowiska. Stosownie do art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 7/13; publ. ONSAiWSA 2014/3/37), że żądanie udostępnienia akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Akta spraw są jako całość zbiorem różnorodnych materiałów usystematyzowanym przez organ, który nadał temu zbiorowi określony kształt i który się nim posługuje w prowadzonym postępowaniu. Akta są więc pewnym przedmiotem, którego dotyczą przepisy szczególne odnoszące się zarówno do jego tworzenia, rejestrowania, przechowywania, jak i udostępniania. Żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości jest zatem żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Tak sformułowany wniosek nie wskazuje na informacje publiczne, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Uznanie, że akta sądowe jako zbiór pewnych dokumentów i informacji nie stanowią informacji publicznej w całości nie wyłącza jednak prawa do określonych we wniosku informacji. Przedmiotem regulacji u.d.i.p. jest informacja publiczna pojmowana jako pewna wiedza, wiadomość, fakt, rzeczywistość. Zatem wniosek złożony w trybie tej ustawy musi wskazywać o jaką informację tak naprawdę chodzi i co ma być jej przedmiotem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2013 r.; sygn. akt I OSK 2289/12). Warunkiem skorzystania z uprawnienia do uzyskania informacji w oparciu o przepisy u.d.i.p. jest skonkretyzowanie tzw. wniosku dostępowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2024 r., sygn. III OSK 1119/23). Wskazać także należy na wyrok NSA z 8 lutego 2023 r., sygn. III OSK 6713/21, w którym wyrażono analizę uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2013 r. I OPS 7/13. Zdaniem NSA z jej treści wynika, że żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa wart. 10 ust. 1 u.d.i.p. Teza tej uchwały zdeterminowana została jednak treścią żądania, które odnosiło się do całości akt sprawy. W uzasadnieniu podniesiono natomiast, że "Akta sądowe, administracyjne, bądź też akta postępowania przygotowawczego są zbiorem różnorodnych materiałów wytworzonych przez organ władzy publicznej lub przez inne podmioty." Co z tego zbioru (w tym wypadku akt sądowych) może stanowić informację publiczną, zależy od treści żądania. Z tezy powyższej uchwały wynika tylko, że żądanie dotyczące udostępnienia całości akt nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa wart. 10 ust.1 u.d.i.p. Teza ta jest wynikiem analizy, "Po pierwsze: czym są akta sprawy postępowania przygotowawczego, administracyjnego czy też sądowego oraz czy ich ujawnienie (skoro dotyczą indywidualnej sprawy jednostki) służy wskazanym wyżej celom, dla których uchwalona została ustawa o dostępie do informacji publicznej. Po drugie, jak powinien być sformułowany wniosek, w części dotyczącej żądania, aby można było uznać, że jest to wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej" (cytat z uchwały). Naczelny Sąd Administracyjny w tej uchwale nie wykluczył zatem, że pewne dane publiczne, przy odpowiednio sprecyzowanym żądaniu, mogą podlegać udostępnieniu w trybie art. 10 ust. 1 u.d.i.p.
Przenosząc powyższe tezy na grunt rozpoznawanej sprawy odnotować należy w pierwszej kolejności, że wniosek skarżącego został skonkretyzowany, zawierał precyzyjne wskazanie żądanych informacji oraz dokumentu. Wniosek ten nie dotyczył dostępu do akt sprawy jako zbioru dokumentów i informacji. W konsekwencji stanowisko organu odmawiające dostępu do żądanych informacji na podstawie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. nie było stanowiskiem prawidłowym.
Dalsze rozważania winny zatem koncentrować się ustaleniu, czy żądane informacje stanowią informacje publiczne.
Zgodnie z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Uszczegółowienie przywołanej normy konstytucyjnej ma miejsce właśnie w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 61 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją zatem jako każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (por. uchwała NSA z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13 i powołane tam orzecznictwo, ONSAiWSA z 2014 r. nr 3, poz. 38).
Art. 6 ust. 1 u.d.i.p. doprecyzowuje ogólną definicję pojęcia informacji publicznej wymieniając rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o takim charakterze, czyniąc to jednak w sposób otwarty, czemu służy użyty w nim zwrot: "w szczególności". Stosownie do pkt 4 tego przepisu udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o danych publicznych, w tym: a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: - treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, - dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, - treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu, b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, d) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych. Art. 6 ust. 2 u.d.i.p. definiuje natomiast pojęcie dokumentu urzędowego jako treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.
W oparciu o powyższą definicję przyjąć trzeba, że sporządzona przez organ administracji publicznej odpowiedź na pozew stanowi informację o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jest to przygotowywane na potrzeby postępowania przed sądem pismo procesowe, w którym organ administracji, działając w zakresie swoich kompetencji, ustosunkowuje się do skierowanego do sądu roszczenia; zawiera zatem w swej treści zarówno oświadczenia woli, poprzez sformułowane w niej wnioski, jak i oświadczenia wiedzy, co do wskazywanych okoliczności faktycznych a ponadto zostało sporządzone przez funkcjonariusza będącego jednocześnie organem władzy publicznej (lub jego pełnomocnika) oraz złożone do akt konkretnego postępowania sądowego. Powyższe wskazuje, że dokument ów wypełnia dyspozycję art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Podkreślić przy tym trzeba, że art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. jako informację publiczną stanowiącą o danych publicznych uznaje: "treść i postać dokumentów urzędowych".
Sądowi znane jest odmienne stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym pisma procesowe nie są dokumentami o charakterze informacji publicznej. Mają one wyłącznie charakter procesowy i funkcjonują jedynie w ramach toczącego się postępowania sądowego. Dokumenty takie nie są nośnikami informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy, mimo że pochodzą od organu władzy publicznej jakim jest podmiot reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego lub są do niego kierowane. Jedynie sama informacja o wniesieniu pozwu może być uznana za informację publiczną, natomiast treść pozwu oraz innych pism procesowych nie są traktowane jako informacje publiczne podlegające obligatoryjnemu udostępnieniu (por. np. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. III OSK 2651/23; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 września 2025 r., sygn. III SA/Gl 53/25; CBOSA).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela powyższego stanowiska. Pozostaje ono w sprzeczności z przywołaną definicją dokumentu urzędowego. Nie zmienia tego fakt, że odpowiedź na pozew jest ustosunkowaniem się do roszczenia i zarzutów, które mogą mieć charakter prywatny, a w konsekwencji obejmować informacje nie posiadające charakteru publicznego. Ochrona prywatności osoby fizycznej nie może bowiem przesądzać o ocenie charakteru dokumentu w postaci odpowiedzi na pozew jako informacji publicznej; pozostaje on informacją publiczną. Natomiast stosownie do art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej; ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna rezygnuje z przysługującego jej prawa.
W ocenie Sądu definicja informacji publicznej obejmuje również informacje odnośnie daty wniesienia odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę oraz treści roszczenia kierowanego przeciwko Gminie Poświętne. Obie te informacje dotyczą bowiem funkcjonowania jednostki samorządu terytorialnego.
Wypada końcowo wskazać, że publiczny charakter żądanych informacji nie jest kwestionowany przez Prezesa Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim. W treści odpowiedzi na skargę złożonej w niniejszym postepowaniu organ stwierdza bowiem wprost, że żądane przez wnioskodawcę informacje stanowią informacje o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.,
W konsekwencji powyższego uznać trzeba, że Prezes Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 14 listopada 2025 r..
W ocenie Sądu bezczynność organu nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Aby bowiem zakwalifikować naruszenie prawa jako rażące, musi ono posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Za naruszenie rażące uznaje się taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, niedający się usprawiedliwić w żaden sposób. W przypadku bezczynności rażące naruszenie prawa dotyczyć może także przypadków, gdy niedochowanie terminu jest szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Okoliczność, że pismo skierowane do skarżącego nie odpowiada wymogom ustawy o dostępie do informacji publicznej skutkuje bez wątpienia naruszeniem prawa, lecz nie nosi cech naruszenia rażącego.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił, jak w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 p.p.s.a.
a.bł.