II SAB/Łd 206/22

II SAB/Łd 206/22 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Tomasz Porczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 21 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym skargi A. U. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi w przedmiocie rozpoznania wniosku o rozłożenie na raty zadłużenia alimentacyjnego postanawia: odrzucić skargę. ał
Uzasadnienie
A.U. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi w przedmiocie rozpoznania wniosku o rozłożenie na raty zadłużenia alimentacyjnego.
Skarżąca zarzuciła organowi administracji naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej na wniosek;
2. art. 10 ust.1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja jest udostępniona na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia jej wniosku z 13 lipca 2022 r., a ponadto o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi A.U. wyjaśniła, że 13 lipca 2022 r. złożyła do organu wniosek o rozłożenie zadłużenia alimentacyjnego na raty z powodu trudnej sytuacji życiowej oraz przewlekłej choroby. Prosiła również o zwolnienie blokady na koncie bankowym przez komornika, gdyż mając środki na koncie nie ma możliwości na wykup leków i spłaty zadłużenia tym bardziej że komornik sądowy od dnia założenia przez niego blokady nie potrącił jej ani złotówki, a do dnia dzisiejszego ciągle naliczane są odsetki.
Zdaniem skarżącej termin do udostępnienia informacji upłynął, zgodnie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowała wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi wniósł o odrzucenie skargi, jednocześnie wyjaśniając, że skarżąca nie składała wniosku o udostępnienie informacji publicznej w związku z prowadzonym przez Dyrektora MOPS postępowaniem przed sądem powszechnym dotyczącym dochodzenia alimentów dla dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej. Skarżąca złożyła jedynie wniosek o rozłożenie na raty zadłużenia alimentacyjnego, jaki posiada w stosunku do swojej córki umieszczonej w pieczy zastępczej.
Następnie pełnomocnik organu, w oparciu o treść przepisów art. 38 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wyjaśnił, że Dyrektor MOPS nie jest uprawniony do decydowania w zakresie rozkładania na raty należności alimentacyjnych. W praktyce Dyrektor MOPS występuje z powództwem w imieniu dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej przeciwko jego rodzicom. Po uzyskaniu tytułu wykonawczego, w przypadku, gdy alimenty nie są płacone dobrowolnie, opiekun prawny dziecka, składa do Dyrektora MOPS wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Wszelkie decyzje w przedmiocie ewentualnego rozłożenia na raty należności alimentacyjnych podejmuje opiekun prawny dziecka, gdyż na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, opiekun prawny dziecka podejmuje decyzje związane z zwykłym zarządem majątkiem dziecka, zaś w przypadku czynności przekraczających zwykły zarząd wymagana jest zgoda sądu powszechnego. W niniejszej sprawie skarżąca powinna wystąpić z tego rodzaju wnioskiem bezpośrednio do opiekuna prawnego dziecka, zaś po wyrażeniu przez opiekuna prawnego zgody na rozłożenie zaległości na raty bądź zawieszenia egzekucji, Dyrektor MOPS kieruje odpowiednie pismo do komornika prowadzącego sprawę.
Pełnomocnik organu dodał, że należności alimentacyjne będące przedmiotem wniosku skarżącej nie są należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym. Środki te nie trafiają na rachunek MOPS. Dyrektor MOPS, ani tym bardziej radca prawny występujący w postępowaniu o alimenty nie ma prawa dysponować alimentami zasądzonymi na rzecz dziecka przebywającego w pieczy zastępczej. W doktrynie dyskusyjna jest nawet możliwość zawarcia przez Dyrektora MOPS ugody sądowej dotyczącej alimentów dla dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej. W przypadku wniosków o rozłożenie na raty należności alimentacyjnych, bądź równie często składanych wniosków o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, Dyrektor MOPS stara się wspierać opiekunów prawnych, natomiast nie może wydawać decyzji czy też postanowień w tym zakresie. Złożenie wniosku o rozłożenie na raty zadłużenia alimentacyjnego nie jest sprawą z zakresu prawa administracyjnego i w związku z powyższym nie jest wszczynane postępowanie administracyjne. Z uwagi na powyższe skarga złożona przez A.U. podlegać powinna odrzuceniu w całości.
Na marginesie pełnomocnik organu wskazał, że zostały podjęte czynności mające na celu pomoc w ewentualnym rozłożenie na raty zaległości alimentacyjnych. Pracownik MOPS jest w kontakcie z opiekunem prawnym, zaś pełnomocnik MOPS wystosował do skarżącej pismo w celu doprecyzowania żądań. Czynności te podejmowane są jednak w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności cywilnoprawnej dziecka pozostającego w pieczy zastępczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna.
Działalność sądów administracyjnych polega na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem działań administracji publicznej [art. 184 Konstytucji RP; art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492); art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a."]. Przedmiotem kontroli sądu są określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. lub przepisach odrębnych przejawy (formy) działalności organów administracji publicznej, w tym m.in. 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. pozwala również na zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej, jeśli miał on zająć stanowisko w jednej z form prawnych określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Ponadto ustawodawca przewidział również możliwość zaskarżenia bezczynności lub przewlekle prowadzonego postępowania w sprawach dotyczących innych iż określone w pkt 1 - 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.).
Z powyższych regulacji wynika, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna wówczas, gdy żądane przez skarżącą działanie miałoby przybrać formę decyzji administracyjnej; postanowienia, na które służy zażalenie, kończącego postępowanie lub rozstrzygającego sprawę co do istoty; innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; innych aktów lub czynności podejmowanych w ramach ogólnego postępowania administracyjnego lub postępowania podatkowego.
Natomiast w przedmiotowej sprawie skarżąca zarzuca Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi bezczynność w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z 13 lipca 2022 r. o rozłożenie na raty zadłużenia alimentacyjnego. Postępowanie z zakresu dochodzenia należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych prowadzone jest przed sądem powszechnym, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz. U. 2022 r. poz. 447 ze zm.) i przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.).
Ponadto, jak słusznie zauważył pełnomocnik organu administracji, pomimo tego, że skarżąca zarzuciła w skardze naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, to w niniejszej sprawie skarżąca nie składała wniosku o udostępnienie jej informacji publicznej w trybie ww. ustawy. Wniosek skarżącej z 13 lipca 2022 r. zawiera jednoznaczne żądanie rozłożenia zadłużenia alimentacyjnego na raty. Nie jest to zatem sprawa z zakresu administracji publicznej.
Powyższe argumenty prowadzą do konkluzji, że sprawa objęta przedmiotową skargą, nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkowało koniecznością odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. is