II SAB/Łd 205/17

II SAB/Łd 205/17 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2017-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jolanta Rosińska /sprawozdawca/
Renata Kubot-Szustowska /przewodniczący/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 149 par. 1 pkt 3, art. 149 par. 1a, art. 205, art. 225
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 1764
art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 30 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 roku sprawy ze skargi M.a M. na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej A w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia pkt 4 wniosku z 9 kwietnia 2015 roku w części dotyczącej dokumentu zawierającego oświadczenie dowódcy o wyrażeniu zgody na zatrudnienie; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Dowódcy Jednostki Wojskowej A w L. na rzecz skarżącego kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 5. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – skarżącemu M. M. kwotę 100,00 (sto) złotych, stanowiącą nadpłatę uiszczonego wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 26 maja 2015 roku, pod pozycją [...].
Uzasadnienie
M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z siedzibą w L. w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
W skardze wskazał na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., poprzez niezachowanie terminu do udostępnienia informacji publicznej. Nadto, zdaniem skarżącego, w sprawie doszło także do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wnioskowane do udostępnienia dane nie podlegają ujawnieniu. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji w terminie 14 dni i stwierdzenie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W motywach skargi jej autor wyjaśnił, iż pismem z dnia 17 kwietnia 2015 r. wniósł o udzielenie informacji publicznej w zakresie i w sposób określony we wniosku. Pismem z dnia 23 kwietnia 2015 r. organ poinformował go, iż nie udzieli informacji w zakresie pkt 4 wniosku stwierdzając, iż informacje te nie mają waloru informacji publicznej. Skarżący twierdzi, iż informacje związane z udzieleniem zgody przez dowódcę jednostki wojskowej na podjęcie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej stanowią informację publiczną. Powołał się na poglądy judykatury i treść regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 ze zm.), regulujących kwestię udzielenia żołnierzowi zgody na podjęcie zatrudnienia bądź prowadzenie działalności gospodarczej podkreślając, iż wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej objęte były informacje związane z uzyskaniem przez wskazanych we wniosku żołnierzy zawodowych zezwolenia na wykonywanie działalności zawodowej lub gospodarczej, a także dokument wniosku żołnierza o wyrażenie zgody oraz dokument zezwolenia wydany przez dowódcę jednostki. Organ częściowo udostępnił skarżącemu żądane informacje, uznając je za informacje publiczne, zatem nieuzasadnione i nielogiczne jest postępowanie organu, który wskazał, że M. P., M. M. i J. S. posiadają zezwolenie dowódcy na podjęcie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej, ale jednocześnie odmówił udostępnienia informacji w zakresie wskazania kiedy (w jakiej dacie) i w jakim zakresie udzielono zgody na podjęcie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności przez ww. osoby. Skarżący wnioskował także o przesłanie wniosku o udzielenie przedmiotowej zgody oraz dokumentu zawierającego oświadczenie dowódcy o wyrażeniu zgody na takie zatrudnienie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uznając, iż pisma składane przez żołnierza do dowódcy jednostki, w której pełni on służbę oraz rozstrzygnięcia dowódcy w indywidualnych sprawach z zakresu stosunku służbowego żołnierza nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 126/15, zobowiązał Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] w L. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 17 kwietnia 2015 roku w zakresie pkt 3 i 4 w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, stwierdzając, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego oraz zwrócił kwotę nadpłaconego wpisu sądowego.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż żołnierz zawodowej służby wojskowej to żołnierz w czynnej służbie wojskowej, a zatem to funkcjonariusz publiczny w rozumieniu art. 115 § 13 pkt 8 Kodeksu karnego. Tymczasem stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "b" in fine u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja w szczególności o danych publicznych w tym stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego. Z tego powodu wnioskowane do udostępnienia dane związane z działaniami funkcjonariusza publicznego, stanowią informację publiczną, zatem podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej.
Dalej Sąd stwierdził, że organ nie udostępnił stronie skarżącej wnioskowanej informacji mimo, iż informacja ta stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p., a Dowódca Jednostki Wojskowej jest niewątpliwie organem zobowiązanym do jej udostępnienia. Organ pozostaje zatem w bezczynności, co w ocenie Sądu przemawia za uwzględnieniem skargi na bezczynność.
Dokonując oceny w kwestii rażącego naruszenia prawa, Sąd stwierdził, że z uwagi na okoliczności sprawy i fakt, że pisma strony nie pozostawały bez odpowiedzi, to mimo pozostawania organu w bezczynności, bezczynność ta nie miała charakteru rażącego. Z uwagi na stwierdzenie, iż bezczynność nie miała charakteru rażącego, Sąd nie znalazł także podstaw do nałożenia na organ grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w L., wyrokiem z dnia 19 lipca 2017 r. sygn. akt [...], uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, ponadto zasądził od skarżącego na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że skarżący w sposób niebudzący wątpliwości domagał się udzielenia informacji w zakresie pkt 4 wniosku z dnia 17 kwietnia 2015 r. Tymczasem Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku zobowiązał organ do załatwienia tego wniosku również w zakresie pkt 3. Tym samym stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd pierwszej instancji po części orzekł o zobowiązaniu organu w zakresie wykraczającym poza żądanie skarżącego.
W odniesieniu do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego stwierdził natomiast, że jest on zasadny, jednakże wyłącznie w odniesieniu do wniosku żołnierza o udzielenie zgody na podjęcie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej. W tym zakresie przyznał rację skarżącemu kasacyjnie, że pisma składane przez żołnierza do dowódcy jednostki, w której pełni służbę, a dotyczące zakresu jego stosunku służbowego, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Sąd nie podzielił natomiast zarzutu naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w pozostałym zakresie, a więc w zakresie dotyczącym uznania za informację publiczną dokumentu zawierającego zezwolenie dowódcy jednostki wojskowej na podjęcie przez żołnierza zawodowego pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu jest to dokument związany z zajmowanym przez funkcjonariusza publicznego stanowiskiem lub pełnioną funkcją i stanowi on informację publiczną nie tylko w zakresie samej treści owej informacji, ale także jej formy.
Naczelny Sąd Administracyjny nawiązując do kwestii zasądzonych w wyroku Sądu pierwszej instancji kosztów postępowania podkreślił, że co prawda z akt sprawy wynika, iż skarżący jest radcą prawnym, to w sprawie występował osobiście we własnym imieniu i nie był reprezentowany przez pełnomocnika, a tym samym w sprawie znajdował zastosowanie przepis art. 205 § 1 a nie art. 205 § 2 p.p.s.a.
W piśmie z dnia 3 listopada 2017 r. pełnomocnik Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w L. poinformował, że uwzględniając wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy piśmie z dnia 12 października 2017 r. przekazano skarżącemu kopię decyzji, w której wyrażono zgodę na wykonywanie przez żołnierza kpt. J. S. działalności zarobkowej poza służbą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasadna jest jedynie w części.
Stosownie do art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 tejże ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie określonego aktu lub podjęcie czynności.
Przyjmuje się, że rolą sądu administracyjnego przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest udzielenie odpowiedzi na pytanie czy objęta wnioskiem strony skarżącej informacja stanowi informację publiczną, a następnie czy organ rzeczywiście nie podjął działań nakazanych mu przez prawo. W rozpoznawanej sprawie kwestię charakteru żądanej przez skarżącego informacji rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt [...], którym to wyrokiem Sąd tutejszy pozostaje związany. Za przesądzone uznać zatem należy, iż informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest jedynie dokument, zawierający zezwolenie dowódcy jednostki wojskowej na podjęcie przez żołnierza zawodowego pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej. W pozostałym natomiast, objętym skargą zakresie dotyczącym wniosku o udzielenie zgody na podjęcie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej, żądanie wnioskodawcy nie dotyczy informacji publicznej.
Tym samym też jedynie w zakresie udostępnienie informacji, mającej charakter informacji publicznej organ pozostawał w bezczynności od upływu ustawowego terminu jej udostępnienia, określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (24 kwietnia 2015 r.) do dnia jej udzielenia (12 października 2017 r.). Ponieważ jednak informacja wspomniana została udostępniona przed datą wyrokowania, umorzono postępowanie w przedmiocie jej udostępnienia, stwierdzając jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., iż organ pozostawał w bezczynności, która jednakże nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Zdaniem Sądu bowiem, odniesienie się do wniosku w ustawowym terminie, jakkolwiek błędne, wyklucza uznanie bezczynności za rażąco naruszającą prawo. Oceny tej nie zmienia fakt, że żądana informacja została efektywnie udzielona ponad dwa lata po złożeniu wniosku, bowiem charakter żądanej informacji był przedmiotem dwuletniego sporu sądowego, w którym strona przeciwna kwestionowała charakter wnioskowanej informacji, zaś jej udostępnienie nastąpiło bezpośrednio po doręczeniu odpisu prawomocnego wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego.
Z tej samej przyczyny nie znaleziono też podstaw do wymierzenia organowi grzywny w oparciu o przepis art. 149 § 2 p.p.s.a.
W pozostałym zakresie natomiast orzeczono o oddaleniu skargi wobec tego, że żądana informacja (wniosek o udzielenie zgody na podjęcie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej) nie miała charakteru informacji publicznej.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 205 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego ich zwrot w kwocie równej połowie uiszczonego przezeń wpisu sądowego, wobec tego, że skarga okazała się zasadna jedynie w części. O zwrocie nadpłaconego wpisu od skargi orzeczono z kolei w oparciu o art. 225 p.p.s.a.
A.B.