II SAB/Łd 170/22

II SAB/Łd 170/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/
Piotr Mikołajczyk /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
659
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 37 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi L. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Sulejowa w sprawie wykonania drogi dojazdowej oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Sulejowa na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i art. 54 § 1 P.p.s.a. wniósł L.J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 35 § 1 i § 3, art. 36 K.p.a. W skardze wniesiono o:
1) stwierdzenie, że postępowanie w przedmiocie wykonania drogi dojazdowej do nieruchomości skarżącego prowadzone przez Burmistrza Sulejowa prowadzone jest w sposób przewlekły;
2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) przyznanie w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. - tj. 28.312,65 zł.
4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że przed Burmistrzem Sulejowa toczy się zainicjowane przez skarżącego w maju 2017 r. postępowanie w sprawie naprawy drogi gminnej do stanowiącej jego własność posesji nr [...] położonej w miejscowości K. Początkowo prośby i wnioski w tej sprawie były składane przez skarżącego ustnie pracownikom Urzędu Miejskiego Sulejowie. Z uwagi na ich ignorowanie pismem z dnia 16 sierpnia 2018 r. skarżący zwrócił się do Burmistrza Sulejowa o interwencję w tej sprawie. Po wpłynięciu pisma odbyło się spotkanie w terenie z upoważnionym pracownikiem Urzędu Gminy, podczas którego uzyskano informację, iż z uwagi na brak środków finansowych wykonanie prac nie jest możliwe. Nie zostały też podjęte jakiekolwiek prace interwencyjne w postaci wycięcia zakrzaczeń znajdujących się w pasie drogowym. Następnie wobec braku reakcji na kolejne monity ze strony skarżącego, skierował on do organu kolejne pismo z dnia 24 sierpnia 2020 r. W odpowiedzi Burmistrz wskazał, że częściowe prace naprawcze zostały wykonane poprzez utwardzenie, jednocześnie wskazując iż droga stanowi dojazd do pól oraz jedynie posesji skarżącego, a zadanie wymaga znacznych nakładów finansowych. Ponadto wskazano, iż wnioskowane zadanie w zakresie poprawy drogi zostanie ujęte w propozycji do budżetu gminy na rok 2021. Jednakże prace opisywane przez organ nie zostały w pełni wykonane co zostało wyartykułowane przez skarżącego w piśmie z dnia 23 września 2020 r.
Pismem z dnia 1 grudnia 2021 r. skarżący po całorocznym oczekiwaniu na spełnienie obietnicy złożonej przez organ, skierował kolejny wniosek o naprawę drogi gminnej, wskazując jednocześnie, że droga stan drogi uległ pogorszeniu i jest w stanie opłakanym. Pełnomocnik skarżącego w dniu 24 lutego 2022 r. skierował wezwanie do niezwłocznego wykonania drogi dojazdowej (drogi gminnej) do wskazywanej nieruchomości stanowiącej własność skarżącego. Do dnia złożenia niniejszej skargi organ nie odniósł się w żaden sposób do pisma pełnomocnika.
W ocenie pełnomocnika skarżącego w przedmiotowej sprawie bez wątpienia ma miejsce przewlekłość postępowania. organ administracji publicznej dokonuje czynności pozornych mających na celu jedynie przedłużenie postępowania i niezałatwienie sprawy w terminie. Dowodzą temu pisma kierowane przez organ, w których składane są kolejne obietnice naprawy. Jednakże za tymi słowami nie idą żadne czyny organu zmierzające bezpośrednio do załatwienia sprawy, tj. naprawy drogi dojazdowej do posesji skarżącego. Trwające od kilku lat postępowanie nie zmierza do załatwienia sprawy. Ponadto organ narusza art. 36 K.p.a., bowiem brak jest jakiejkolwiek informacji o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy.
Organ nie zajął jakiegokolwiek stanowiska w zakresie pisma skierowanego przez pełnomocnika skarżącego - pismo zostało przedłożone organowi w lutym bieżącego roku.
W ocenie pełnomocnika przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż organ przekroczył wszelkie dopuszczalne i wymagane dla załatwienia sprawy terminy, jednocześnie wykazuje lekceważący stosunek do skarżącego nie odpowiadając na złożone pisma. W odniesieniu do wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego, pełnomocnik skarżącego wskazał, że działania organu, stosunek do skarżącego, prowadzenie postępowania od kilku lat oraz naruszenie konstytucyjnej zasady praworządności, stanowią wystarczającą przesłankę do jej zasądzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie skarżący wniósł wcześniej ponaglenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim Postanowieniem z dnia 21 września 2022 r., znak KO.491.50.2022, po rozpatrzeniu sprawy z ponaglenia Pana L.J., reprezentowanego przez radcę prawnego P.M., na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Sulejowa odnośnie "naprawy drogi gminnej do stanowiącej jego własność posesji nr [...] położonej w miejscowości K.", stwierdziło brak podstaw do podejmowania przez Kolegium działań przewidzianych w art. 37 § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu ww. postanowienia Kolegium wskazało, że w dniu 16 września 2022 r. do Kolegium wpłynęło, przekazane przez Burmistrza Sulejowa, pismo L.J., reprezentowanego przez radcę prawnego P.M., nazwane ponagleniem, w którym zarzucono Burmistrzowi Sulejowa przewlekłe prowadzenie postępowania odnośnie "naprawy drogi gminnej do stanowiącej jego własność posesji nr [...] położonej w miejscowości K.". Skarżący podnosi, iż powyżej wskazane postępowanie toczy się od maja 2017 r. Początkowo prośby i wnioski w tej sprawie były składane ustnie pracownikom Urzędu Miejskiego w Sulejowie. Z uwagi na fakt, iż zgłaszane ustnie uwagi były ignorowane przez organ, pismem z dnia 16 sierpnia 2018 r. zwrócił się do Burmistrza Sulejowa o interwencję w tej sprawie. Po wpłynięciu pisma odbyło się spotkanie w terenie z upoważnionym pracownikiem Urzędu Gminy, podczas którego uzyskał informację, iż z uwagi na brak środków finansowych wykonanie prac nie jest możliwe. Nie zostały też podjęte jakiekolwiek prace interwencyjne w postaci wycięcia zakrzaczeń znajdujących się w pasie drogowym.
Następnie wobec braku reakcji na kolejne monity, skierował on do organu kolejne pismo z dnia 24 sierpnia 2020 r. W odpowiedzi Burmistrz Sulejowa wskazał, że częściowe prace naprawcze zostały wykonane poprzez utwardzenie, jednocześnie zaznaczając, iż droga stanowi dojazd do pól oraz jedynie posesji skarżącego, a zadanie wymaga znacznych nakładów finansowych. Ponadto wskazano, iż wnioskowane zadanie w zakresie poprawy drogi zostanie ujęte w propozycji do budżetu gminy na rok 2021. Jednakże prace opisywane przez organ nie zostały w pełni wykonane, co zostało wyartykułowane przez skarżącego w piśmie z dnia 23 września 2020 r. w dalszej kolejności pismem z dnia 1 grudnia 2021 r. skarżący po całorocznym oczekiwaniu na spełnienie obietnicy złożonej przez organ, skierował kolejny wniosek o naprawę drogi gminnej, wskazując jednocześnie, że stan drogi uległ pogorszeniu. Pełnomocnik skarżącego w dniu 24 lutego 2022 r. skierował wezwanie do niezwłocznego wykonania drogi dojazdowej (drogi gminnej) do wskazywanej nieruchomości stanowiącej własność skarżącego.
Kolegium wskazało, że do bezczynności nie dochodzi między innymi wówczas, gdy przepis prawa nie zobowiązywał organu do wydania decyzji, postanowienia lub innego aktu bądź podjęcia czynności adresowanej do strony. Środki prawne, o których mowa w art. 37 § 1 Kpa przysługują zatem jedynie wówczas, gdy istnieje obowiązek prawny działania organu administracyjnego w określonej przepisami formie prawnej. Brak jest podstaw do podejmowania przez organ wyższego stopnia czynności, o których mowa w art. 37 § 6 Kpa, gdy obowiązujące przepisy prawa nie przewidują działania organów w formie decyzji administracyjnej lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. W ocenie Kolegium pismo skarżącego z dnia 16 sierpnia 2018 r. jak i pozostałe pisma skierowane do Burmistrza Sulejowa, nie stanowiło wniosku wszczynającego jurysdykcyjne postępowanie administracyjne przed tym organem. Ponadto obowiązujące przepisy prawa materialnego, w tym ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1693 z późn. zm.), nie przewidują w przypadku wystąpienia przez zainteresowanego odnośnie ulepszenia przez zarządcę drogi, której status określono jako droga wewnętrzna wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej. Z powyższych względów Burmistrz Sulejowa nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem nie jest organem, który winien wydać w sprawie decyzję lub postanowienie, wobec czego Kolegium nie ma podstaw, aby dyscyplinować tenże organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), cytowana dalej także w skrócie jako "P.p.s.a." stosownie do ww. przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Stosownie do art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przepis art. 37 § 1 K.p.a. zawiera definicje bezczynności i przewlekłości postępowania. Przez bezczynność należy rozumieć niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych lub w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.). Natomiast przewlekłość oznacza prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.). Wskazane wyżej definicje legalne posługują się określeniem "załatwienie sprawy". Przez "załatwienie sprawy" należy rozumieć rozstrzygnięcie sprawy decyzją administracyjną, chyba że przepisy Kodeksu stanowią inaczej (art. 104 § 1 K.p.a.). Nie budzi wątpliwości, że załatwienie sprawy oznacza rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 K.p.a., czyli w drodze decyzji albo ugody, które są przedmiotem postępowania głównego. Przepisy K.p.a. określają także terminy załatwiania spraw, które nie są sprawami administracyjnymi sensu stricte w rozumieniu art. 1 K.p.a., a przez to nie są przedmiotem postępowania głównego, przykładowo zajęcie stanowiska przez organ na podstawie art. 106 § 3 K.p.a. Załatwienie sprawy polega zatem na osiągnięciu końcowego celu postępowania poprzez wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w danej instancji.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że sprawa dotyczy skierowanego przez L.J. żądania naprawienia drogi dojazdowej do nieruchomości położonej w miejscowości K., której jest posiadaczem. W ocenie Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, że kwestia naprawienia drogi dojazdowej, czyli szeroko pojmowanego mienia komunalnego w rozumieniu art. 43 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 559), nie może być traktowana jako sprawa administracyjna we wskazanym wyżej rozumieniu. Obowiązujące przepisy prawa materialnego, w tym przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1693 z późn. zm.), nie przewidują w oczekiwanym przez skarżącego zakresie wydania decyzji administracyjnej bądź też innego aktu administracyjnego. Skoro nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną, to nie mają w przedmiotowej sprawie zastosowania przepisy K.p.a. dotyczące bezczynności bądź przewlekłości postępowania, tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia przewlekłości postępowania lub bezczynności organu.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.
is