II SAB/Łd 17/25

II SAB/Łd 17/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Magdalena Sieniuć /przewodniczący/
Michał Zbrojewski /sprawozdawca/
Robert Adamczewski
Symbol z opisem
6361 Rejestr  zabytków
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Zabytki
Skarżony organ
Minister Kultury
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 9, art. 12, art. 36 § 1, art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1a, art. 161 § 1 pkt 3, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 24 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2025 roku sprawy ze skarg B.R. i T.R. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. w przedmiocie wpisu budynku do rejestru zabytków 1. stwierdza, że bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. do wydania decyzji w przedmiocie wpisu budynku do rejestru zabytków; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. na rzecz skarżącej B. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. na rzecz skarżącego T.R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismami z 17 stycznia 2024 r. B.R. i T. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł., powoływanego dalej jako: "[...]" w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków budynku dawnej hali cukrowni w [...] przy ul. [...].
Skarżący wnieśli o: stwierdzenie, że organ dopuścił się niezałatwienia sprawy w terminie a tym samym naruszył art. 12 k.p.a. i wyznaczenie terminu 30 dni na załatwienie sprawy; stwierdzenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa, albowiem decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, powoływanego dalej jako: "MKDN" została wydana 16 maja 2023 r., a [...]WKZ do dnia złożenia skargi nie tylko nie zakończył w ustawowym terminie sprawy, ale także nie wykonał poleceń MKDN w postaci powołania własnego biegłego celem oszacowania stanu technicznego nieruchomości będącej przedmiotem postępowania i zweryfikowania wniosków dowodowych składanych przez skarżących, co znacząco wpływa na przewidywany czas załatwienia sprawy oraz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że organ prowadzi postępowanie o wpis do rejestru zabytków budynku produkcyjnego (hali) wchodzącej w skład dawnej cukrowni [...]. Uprzednio organ ten wydał decyzję wpisującą ten obiekt do rejestru zabytków nadając mu klauzulę natychmiastowej wykonalności. Wskutek odwołania od decyzji MKDN decyzją z 16 maja 2023 r. uchylił decyzję [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swej decyzji przychylił się do zarzutów stron postępowania, że organ konserwatorski nie jest specjalistą z zakresu budownictwa, zatem do zasadności ochrony konieczne jest ustalenie stanu technicznego budynku, albowiem w toku postępowania strony wielokrotnie wskazywały, że stan techniczny obiektu jest bardzo zły, wręcz agonalny.
Zdaniem skarżących [...] ponownie rozpoznając sprawę rażąco naruszył art. 35 k.p.a. albowiem sprawa nie została zakończona w terminie wskazanym w ustawie. Nadto nie zawiadomił strony o konieczności przedłużenia załatwienia sprawy, ewentualnym nowym terminie sprawy oraz przyczynach tego stanu rzeczy. Jednocześnie w ocenie skarżących o rażącym naruszaniu prawa świadczy fakt, że po ponad 6 miesiącach od skierowania sprawy do ponownego rozpoznania, [...]WKZ nie powołał biegłego w celu wykonania wskazań MKDN, co oznacza opieszałość po stronie [...]WKZ. Dodali, że powołanie biegłego będzie się także wiązać z dodatkowym czasem na wykonanie ekspertyzy, na co trzeba liczyć dodatkowe 2-3 miesiące.
Drugim faktem świadczącym o rażącym naruszeniu prawa są, w ocenie skarżących, argumenty jakimi posługiwał się [...]WKZ w swoim dotychczasowym stanowisku. Wydając uchyloną decyzję przeznaczył wiele miejsca na wskazanie, że konieczne jest nadanie klauzuli natychmiastowej wykonalności decyzji z uwagi na zły stan obiektu i konieczność podjęcia działań przez właściciela. Niemniej po wydaniu decyzji uchylającej argumenty te stały się drugorzędne i nie stanowią aspektu mobilizacyjnego do załatwienia sprawy. Taka postawa wprowadza niepewność prawną, ograniczenia wypływające z art. 10a u.o.z. sprowadzają na skarżących ryzyko odpowiedzialności za ewentualne szkody jakie mogą powstać z uwagi na zły stan techniczny obiektu, który jest przedmiotem sprawy. Skarżący nie mają bowiem obecnie możliwości podejmowania prac przy zabytku.
W odpowiedzi na skargę [...]WKZ wniósł o oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, jednocześnie przyznając, że strona 10 stycznia 2024 r. wniosła do organu ponaglenie, które 15 stycznia 2024 r. zostało przekazane MKDN.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wpisu do rejestru zabytków zostało zainicjowane pismem z 6 lipca 2022 r. Prokuratora Prokuratury Okręgowej w S., który na podstawie art. 182 k.p.a., zwrócił się do [...]WKZ z wnioskiem o wpisanie do rejestru zabytków zabytku nieruchomego położonego na działce ew. nr [...] obr. [...] w [...], objętego KW [...], tj. hali produkcyjnej byłej cukrowni. Wniosek ten został wniesiony w toku pozakarnego postępowania prowadzonego w sprawie stanu zachowania nieruchomości zabytkowych oraz ewentualnego podjęcia działań prawnych zmierzających do zachowania substancji zabytków. Prokurator wskazał na potrzebę podjęcia działań zmierzających do zachowania historycznego budynku byłej cukrowni w [...], w tym większego zaangażowania organów państwa w zachowanie jego substancji i wartości zabytkowej, wobec realnego zagrożenia dalszą degradacją obiektu, a w konsekwencji zawalenia się jego konstrukcji. Prokuratura Rejonowa w S., prowadzi równolegle postępowanie w sprawie niszczenia zabytku.
Organ nie zgodził się z twierdzeniami zawartymi w skardze, że dopuścił się rażącego naruszenia art. 35 k.p.a. Wyjaśnił, że po otrzymaniu decyzji MKDN z 16 maja 2023 r., zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w S., z prośbą o udzielnie informacji, czy w toku postępowania przygotowawczego został powołany biegły w celu ustalenia stanu zachowania oraz wartości zabytku.
Pismem z 1 sierpnia 2023 r. strony wniosły o przeprowadzenie dowodu z ponownych oględzin budynku cukrowni. W odpowiedzi na wniosek 7 sierpnia 2023 r. organ wydał postanowienie, mocą którego postanowił przeprowadzić ponowne oględziny, których termin wyznaczono na 31 sierpnia 2023 roku. 18 września 2023 r. skarżący skontaktowali się telefonicznie z pracownikiem organu wyrażając wolę sporządzenia wymaganej opinii. W wiadomości e-mail z 19 września 2023 r. poinformowano, że konieczne jest przeprowadzenie dowodu zawierającego rzetelną ocenę stanu zachowania przedmiotowego obiektu i możliwości zachowania jego oryginalnej substancji zabytkowej.
[...] września 2023 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w S. wydał postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego, której przedmiotem miało być udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1) Czy budynek fabryczny byłej cukrowni w [...] usytuowany przy ul. [...], na działce o nr. ew. [...] obręb [...] [...] spełnia definicję zabytku w rozumieniu ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. czy stanowi on formę dzieła człowieka lub jest związany z jego działalnością, stanowiąc świadectwo minionej epoki bądź zdarzenie, którego zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową? 2) Czy kondycja techniczna tego obiektu, z powodu długotrwałego nieużytkowania nie utraciła wartości historycznej lub architektonicznej? 3) Czy z powodu długotrwałego nieużytkowania obiektu możliwe jest przywrócenie pierwotnej świetności obiektu, czy też w związku z pogłębiającą się degradacją budynku byłej cukrowni w obrębie pomieszczenia kuźni i komina zachodzi konieczność ich rozbiórki, z uwagi na realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi przebywających w obrębie przedmiotowego obiektu? 4) Inne spostrzeżenia biegłego, które nasuną się w trakcie sporządzenia opinii. Jednocześnie, osobnym postanowieniem z tego samego dnia Prokurator Prokuratury Okręgowej w S. zawiesił śledztwo w sprawie niszczenia przedmiotowego zabytku. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że opinia zostanie sporządzona do 30 kwietnia 2024 r.
Pismem z 16 listopada 2023 r. organ poinformował skarżących o postanowieniu z [...] września 2023 r., w tym o okolicznościach, jakie mają być przedmiotem opinii biegłego. Poinformowano również, że opinia biegłego w tym zakresie będzie stanowiła również istotny dowód w sprawie równolegle prowadzonego przez [...] postępowania o wpisanie do rejestru zabytków "budynku fabrycznego byłej cukrowni w [...], zlokalizowanego przy ul. [...] w [...] (na działce nr. ew. [...] obręb [...] [...])", w związku z powyższym wskazano, że [...]WKZ postanowił wstrzymać się z podejmowaniem kolejnych czynności w ramach postępowania o wpis do rejestru do czasu zapoznania się z treścią opinii biegłego, która miała zostać wydana do 30 kwietnia 2024 r. W piśmie wskazano również, że zakres dowodu wymaganego przez MKDN mieści się w zakresie zleconej przez Prokuraturę Okręgową w S. opinii biegłego.
Wskazano, że organ rozważał zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a., jednak uznał, że przesłanki nie są spełnione. Organ oczekuje bowiem na dowód przeprowadzany w postępowaniu karnym, który może być wykorzystany również w postępowaniu administracyjnym, a nie na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ. Nadto wyjaśniono, że w piśmie z 16 listopada 2023 r. zwrócono się do stron o przekazanie protokołu z oględzin dokonanych 31 sierpnia 2023 r., który nie został w terminie przekazany organowi.
Organ podkreślił, że sprawa ma niezwykle skomplikowany charakter, który wymaga zbierania informacji i dowodów, które pozwolą na ostateczne rozstrzygnięcie, czy obiekt cukrowni w [...], pomimo posiadania cech, które kwalifikują go do wpisania do rejestru zabytków, powinien zostać objęty ochroną, z uwagi na aktualny stan zachowania. Taka ocena wynika bezpośrednio z decyzji MKDN z 16 maja 2023 r. Powyższe okoliczności wymagały wnikliwej analizy wszystkich aspektów sprawy, tak by doprowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego zadania organu z zakresu ochrony zabytków, z jednoczesnym maksymalnym zabezpieczeniem interesów stron.
W opinii organu strona skarżąca pomija treść art. 35 § 5 k.p.a. Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy wskazano, że zarzuty formułowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione.
Organ podkreślił, że po otrzymaniu decyzji MKDN z 16 maja 2023 r., zdając sobie sprawę ze stopnia skomplikowania opinii, organ podjął działania mające na celu ustalenie, czy Prokuratura Okręgowa w S. na potrzeby tego postępowania lub w toczącym się równolegle postępowaniu przygotowawczym w sprawie niszczenia zabytku zlecała sporządzenie opinii specjalistycznej. Następnie organ otrzymał wniosek dowodowy od strony w sprawie przeprowadzenia ponownych oględzin budynku cukrowni, który został wykonany niezwłocznie, zgodnie z terminami wynikającymi z k.p.a. Dalej, oczekując na odesłanie podpisanego przez strony protokołu z oględzin, organ otrzymał informację z Prokuratury Rejonowej w S. o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego w postępowaniu przygotowawczym, której zakres pokrywał się z okolicznościami wskazanymi w decyzji MKDN z 16 maja 2023 r. Podkreślono, że w uzasadnieniu postanowienia prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. z [...] września 2023 r. wyraźnie wskazano, że czas uzyskania opinii przekracza 6 miesięcy i brak było podstaw do uznania, że organowi uda się pozyskać własną opinię w krótszym terminie. Uznano zatem, że szybciej i korzystniej będzie poczekać na opinię zleconą przez prokuraturę, niż podejmować czynności zmierzające do powołania kolejnego biegłego w postępowaniu administracyjnym, który miałby wydać opinię na okoliczności analogiczne do tych, które obejmowała zlecona opinia.
O wszystkich okolicznościach sprawy strony były informowane – w szczególności o uzależnieniu terminu zakończenia sprawy od otrzymania opinii zleconej przez prokuraturę, co miało nastąpić do 30 kwietnia 2024 r. Zauważono, że do 27 listopada 2023 r. strony nie zwróciły podpisanego protokołu oględzin dokonanych 31 sierpnia 2023 r., na co organ zwracał uwagę w piśmie z 16 listopada 2023 r. Do dnia zwrotu, protokół ten nie mógł być zaliczany w poczet materiału dowodowego.
W ocenie organu, czas od otrzymania decyzji MKDN z 16 maja 2023 r. do dnia poinformowania stron o oczekiwaniu na opinię zleconą przez prokuraturę był czasem wykorzystanym efektywnie. Organ podejmował, zarówno z własnej inicjatywy jak i z inicjatywy stron, działania zmierzające do ustalenia stanu zabytku, w stopniu pozwalającym na rozstrzygnięcie, czy obiekt ten kwalifikuje się do wpisania do rejestru zabytków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 15 maja 2024 r. sygn. akt II SAB/Łd 25/24 uwzględnił skargę B. R. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. w sprawie wpisu budynku do rejestru zabytków i zobowiązał go do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku); stwierdził, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku), wymierzył organowi grzywnę w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych (pkt 3 wyroku) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt 4 wyroku). Tożsame orzeczenie zapadło w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 26/24 ze skargi T. R.
WSA w Łodzi stwierdził, że wszczęte z urzędu zawiadomieniem z 19 lipca 2022 r. postępowanie nie zostało przez organ I instancji zakończone, co ważniejsze, nie wyznaczony został termin przewidywanego zakończenia postępowania w sprawie, nie doszło także do zawieszenia postępowania w sprawie, gdyż [...]WKZ nadal czeka na udostępnienie mu dokumentów przez Prokuratora Okręgowego w S., tj. ekspertyzy jaka miała zostać wykonana do prowadzonej równolegle sprawy karnej, pomimo otrzymania od skarżących ekspertyzy obejmującej tożsamy zakres zainteresowań organu (wymagany przez MKDN w uzasadnieniu decyzji przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania). Zdaniem Sądu chociaż podejmowane przez organ czynności mogły wydawać się racjonalne i zmierzające do wyjaśnienia konkretnych, związanych ze sprawą kwestii czy wątpliwości w sposób najbardziej ekonomiczny, to jednak kłóciły się z zasadą szybkości postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ powinien dokonać własnych ustaleń w sprawie, szczególnie, gdy dysponował już jedną ekspertyzą w interesującym go zakresie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ, mimo konieczności wykonania zaleceń MKDN, a także pogarszającego się szybko stanu budynku, zaniechał powołania własnego biegłego w sprawie. Chociaż [...]WKZ już w piśmie z 27 czerwca 2023 r. dowiedział się, że Prokuratora Okręgowego w S. nie powołała biegłego, to jednak we własnym zakresie nadal nie podejmował żadnych działań. Powyższe skutecznie przedłużało merytoryczne zakończenie sprawy, narażając także budynek na dalsze pogorszenie stanu zachowania. Sąd I instancji doszedł do przekonania, że organ prowadząc postępowanie dopuścił się bezczynności, bowiem bez wątpienia nie wydał decyzji w ustawowym terminie 1 miesiąca, a dodatkowych terminów na zakończenie postępowania nigdy nie wyznaczył. Organ w chwili składania przez stronę skarżącą skargi pozostał w bezczynności ponad 7 miesięcy – licząc termin po upływie 1 miesiąca od otrzymania decyzji MKDN. W ocenie Sądu bezczynność organu nosi znamiona kwalifikowanej, tj. mającej cechy rażącego naruszenia prawa. [...]WKZ nie tylko nie załatwił sprawy w terminie, ignorując swoje obowiązki do jakich został powołany (m.in. do ochrony zabytków oraz opieki nad nimi), ale także przez okres całego postępowania nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 36 k.p.a. czyniąc to bez żadnego racjonalnego powodu.
Skargi kasacyjne od ww. wyroków wniósł [...]WKZ, zaskarżając je w całości. Zaskarżonym wyrokom zarzucono naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. z art. 35 § 1 i 3, art. 35 § 5 i art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. przejawiające się niewłaściwą kontrolą legalności działania organu administracji publicznej i w rezultacie uwzględnienie skargi przyjąwszy wadliwie, na podstawie akt sprawy, że [...] dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji wymierzenie organowi grzywny, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do oddalenia skargi i nie zachodziła konieczność wymierzenia organowi grzywny, w postępowaniu o skomplikowanym charakterze, w sytuacji gdy organ podejmował wyłącznie czynności niezbędne do rozpoznania sprawy, działanie organu nie wynikało ze złej woli czy lekceważenia stron postępowania, a do terminu załatwienia sprawy nie wlicza się terminów dla dokonania określonych czynności oraz okresów opóźnień spowodowanych z przyczyn niezależnych od organu, jak również okresu zawieszenia postępowania;
2. art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1 i 3, art. 35 § 5 i art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. przejawiające się niewłaściwą kontrolą legalności działania organu administracji publicznej i w rezultacie uwzględnienie skargi przyjąwszy wadliwie, na podstawie akt sprawy, że [...]WKZ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu z rażącym naruszeniem prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji wymierzenie organowi grzywny, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do oddalenia skargi, ewentualnie do orzeczenia, że bezczynność organu administracji nie miała charakteru rażącego i nie zachodziła konieczność wymierzenia organowi grzywny, w postępowaniu o skomplikowanym charakterze, w sytuacji gdy organ podejmował wyłącznie czynności niezbędne do rozpoznania sprawy, działanie organu nie wynikało ze złej woli czy lekceważenia stron postępowania, a do terminu załatwienia sprawy nie wlicza się terminów dla dokonania określonych czynności oraz okresów opóźnień spowodowanych z przyczyn niezależnych od organu, jak również okresu zawieszenia postępowania;
3. art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 9, art. 10, art. 12 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i dokonanie błędnej oceny charakteru bezczynności organu poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że bezczynność miała charakter rażący z uwagi na podejmowanie czynności w sposób przewlekły, nieracjonalny i z opóźnieniem, podczas gdy stan faktyczny sprawy nie uzasadnia takiego stwierdzenia, bowiem organ w każdym stadium postępowania zobowiązany jest dokonywać czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, zebrania materiału dowodowego i dokonania jego oceny, oczekiwać na niezbędne dokumenty od podmiotów trzecich, nie podejmował czynności pozornych i nieistotnych w postępowaniu, nie mnożył ich ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy, co pozwala na stwierdzenie, że prawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów a nie nadanie prymatu zasadzie szybkości postępowania, sprawia, że zachodzą przesłanki do orzeczenia, że bezczynność nie miała charakteru rażącego;
4. art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 i z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie organowi grzywny w kwocie 3.000 zł, podczas gdy prawidłowe ich zastosowanie spowodowałoby oddalenie skargi w tym zakresie, bowiem uznaniowość wymierzenia grzywny i okoliczności sprawy przemawiają za jej niewymierzaniem i stwierdzeniem, że postępowanie nie było prowadzone przewlekle, ewentualnie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonych orzeczeń i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonych wyroków i oddalenie skarg lub o uchylenie wyroków w części tj. w zakresie pkt 1 i 2 i stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa i oddalenie skarg skarżących w pozostałym zakresie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjnym wyrokami z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt II OZK 1933/24 i sygn. akt II OSK 1934/24 uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu NSA stwierdził, że zasadność wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej wynika z okoliczności, że WSA w Łodzi wydał dwa odrębne wyroki, tj. o sygn. akt II SAB/Łd 25/24 oraz II SAB/Łd 26/24, dotyczące tego samego postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków budynku dawnej hali cukrowni w [...] przy ul. [...]. Mamy więc do czynienia z podwójnym zobowiązaniem organu do załatwienia sprawy, podwójnym stwierdzeniem, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz podwójnym wymierzeniem organowi grzywny, co stanowi oczywiste naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a., z art. 35 § 1 i 3, art. 35 § 5 i art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 i z art. 141 § 4 p.p.s.a. Bezczynność w sprawie administracyjnej nie może być oceniana odrębnie w odniesieniu do każdego skarżącego i nie mogą być wyznaczane odrębne terminy zakończenia sprawy, w zależności od daty uprawomocnienia się poszczególnych wyroków. W szczególności nie da się wytłumaczyć racjonalnie dwukrotnego nałożenia grzywny mającej dyscyplinować organ.
NSA wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd uwzględni, że na bezczynność w sprawie dotyczącej tego samego postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków ww. budynku zostały złożone dwie odrębne skargi, a związku z tym, czy zaistniały podstawy do zastosowania art. art. 111 p.p.s.a. oraz dokona ponownej oceny, czy w ogóle organ był bezczynny z uwzględnieniem tego, że o wszystkich okolicznościach sprawy strony były informowane i uzależniono termin zakończenia sprawy od otrzymania opinii zleconej przez prokuraturę i czy ewentualnie ta bezczynność (przewlekłość) miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także w sytuacji stwierdzenia bezczynności, czy zaistniały podstawy do nałożenia grzywny.
Z dosłanych 17 kwietnia 2025r. akt administracyjnych wynika, że w dniu 14 listopada 2024 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. wydał decyzję znak WUOZ-ZRR.5140.183.2023.WR w której odstąpił od wpisania do rejestru zabytków województwa [...] budynku fabrycznego byłej cukrowni w [...], usytuowanego przy ul. [...] w [...] (na działce o nr ew. [...] obręb [...] [...]).
Odwołanie od powyższej decyzji do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego złożyła Prokuratura Okręgowa w S. w dniu 9 grudnia 2024 r.
W dniu 18 grudnia 2024 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. przekazał odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
W niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2025 r., Sąd na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączył sprawę o sygn. akt II SA/Łd 18/25 ze sprawą o sygn. akt II SA/Łd 17/24 w celu ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz postanowił prowadzić dalej sprawę pod sygn. akt II SA/Łd 17/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotem wniesionej skargi jest bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł..
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.
Przewlekłość postępowania została zdefiniowana przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
Za takim rozumieniem bezczynności i przewlekłości opowiedział się też NSA w uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzając w jej uzasadnieniu, że: "z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód". Nadto, w powołanej uchwale stwierdzono, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw pojęcia bezczynności i przewlekłości uzyskały "odmienny znaczeniowo sens".
Postępowanie w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków budynku dawnej hali cukrowni w [...] przy ul. [...] zostało wszczęte z urzędu zawiadomieniem z dnia 19 lipca 2022 r., na skutek czego została 14 grudnia 2022 r. wydana przez organ I instancji decyzja w sprawie tego wpisu, uchylona przez organ II instancji i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji 16 maja 2023 r.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że termin załatwienia sprawy, uwzględniając że decyzja MKDN wpłynęła do organu I instancji 16 maja 2023 r., upływał 16 czerwca 2023 r. (1 miesiąc) lub uznając sprawę za szczególnie skomplikowaną 16 lipca 2023 r. jednocześnie organ I instancji nie wykonał obowiązku z art. 36 k.p.a., dopuszczając się tym samym zarzucanej bezczynności.
W związku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia [...], 16 czerwca 2023 r. zwrócił się do Prokuratury Okręgowej w S. z prośbą o udzielenie informacji czy Prokuratura Okręgowa w S. na potrzeby postępowania zlecała (lub zamierza zlecić) wykonanie ekspertyz technicznych czy opinii specjalistycznych odnoszących się do stanu zachowania oraz wartości zabytkowej "budynku fabrycznego byłej cukrowni w [...]" – a jeżeli Prokuratura dysponuje takim dokumentem, zwrócono się z prośbą o przekazanie kopii takiego dokumentu [...]. W odpowiedzi z dnia 27 czerwca 2023 r. Prokurator Okręgowy w S. wskazał, że nie powoływał biegłego w celu ustalenia stanu zachowania oraz wartości zabytkowej budynku fabrycznego byłej cukrowni w [...].
Skarżący 1 sierpnia 2023 r. zwrócili się do organu I instancji z wnioskiem dowodowym w sprawie, wnosząc o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z kolejnych oględzin oceny stanu technicznego budynku fabrycznego byłej cukrowni w [...], załączając opinię uprawnionego inżyniera budownictwa. Skarżący podkreślili, że według opinii należy podjąć natychmiastowe działania w celu uniknięcia katastrofy budowlanej.
W związku z pismem skarżących organ I instancji zwrócił się do Powiatowego Inspektora Budowlanego w [...] o zajęcie stanowiska w tejże sprawie.
Postanowieniem z 7 sierpnia 2023 r. organ I instancji uwzględnił żądanie w zakresie przeprowadzenia dowodu z kolejnych oględzin budynku w związku z pogorszeniem się jego stanu zachowania w stosunku do poprzednich oględzin oraz wyznaczył termin oględzin na dzień 31 sierpnia 2023 r. w godzinach 11:00-13:00.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej także: PINB) pismem z 11 sierpnia 2023 r. wskazał, że w sprawie stanu technicznego budynku byłej cukrowni wraz z pomieszczeniem kuźni na działce nr [...] w [...] obr. [...], została wydana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr 87/2022 z 19 grudnia 2022 r. nakazująca B. i T. R. zabezpieczenie budynku, w terminie niezwłocznym. Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi (dalej także: ŁWINB w Łodzi) z 28 lutego 2023 r. uchylono jednak powyższą decyzję w zakresie terminu, wraz z określeniem nowego terminu wykonania obowiązku do 15 maja 2023 r., jednocześnie ŁWINB w Łodzi utrzymał w mocy decyzję PINB w części merytorycznej. Decyzja ta została dalej zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który postanowieniem z 7 czerwca 2023 r. w sprawie II SA/Łd 490/23, odrzucił skargę. Nadto PINB wskazał, że 6 lipca 2023 r. wyznaczył w sprawie oględziny dotyczące sprawdzenia wykonania obowiązków nakazanych decyzją PINB z 19 grudnia 2022 r. i przedstawił wyniki [...].
[...]WKZ w dniu 31 sierpnia 2023 r. przeprowadził oględziny nieruchomości i sporządził z nich protokół wraz z dokumentacją fotograficzną stanu zachowania budynku względem ostatnich oględzin z 25 sierpnia 2022 r. W toku analizy porównawczej stwierdzono, iż w stosunku do poprzednich oględzin, aktualny stan zachowania uległ pogorszeniu.
W związku z otrzymanym przez organ I instancji postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. z [...] września 2023 roku o zawieszeniu śledztwa prowadzonego w sprawie niszczenia w okresie od 21 stycznia 2021r. do 24 stycznia 2023 r. zabytkowego budynku fabrycznego cukrowni [...] - do czasu uzyskania w sprawie opinii biegłego sądowego z dziedziny architektury w zakresie ochrony zabytków, oraz jednoczesnym powołaniu przez Prokuraturę Okręgową biegłego z dziedziny architektury w zakresie ochrony zabytków celem wydania tej opinii, pismem z 16 listopada 2023 r. [...]WKZ wyjaśnił skarżącym, że postanowił wstrzymać się z podejmowaniem kolejnych czynności w ramach postępowania o wpis do rejestru do czasu zapoznania się z treścią opinii wskazanego biegłego. Pismo to nie spełniało wymagań wynikających z art. 36 kpa.
Skarżący przy piśmie z 20 listopada 2023 r. przedstawiła [...]WKZ ekspertyzę techniczną budynku produkcyjnego byłej cukrowni [...] wraz pomieszczeniem kuźni ([...] stron) z listopada 2023 r., wykonaną przez rzeczoznawcę budowlanego R. K.
Pismem z 13 grudnia 2023 r. organ I instancji przesłał otrzymaną ekspertyzę Prokuratorowi Okręgowemu w S. wskazując, iż przedłożona przez stronę dokumentacja przedstawia zakres o tym samym przedmiocie opracowania, co zakres dowodu wymaganego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. [...] poinformował, iż po otrzymaniu opinii biegłego z dziedziny architektury w zakresie ochrony zabytków, którą zlecił Prokuratur Prokuratury Okręgowej w S., przedłożona przez Państwo B. i T. R. ekspertyza techniczna sporządzona w listopadzie 2023 roku, zostanie poddana analizie porównawczej. W związku z powyższym [...]WKZ postanowił wstrzymać się z podejmowaniem kolejnych czynności w ramach postępowania o wpis do rejestru do czasu zapoznania się z treścią ww. opinii biegłego.
W odpowiedzi skarżący wnieśli pismem z 8 stycznia 2024 r. ponaglenie, które [...]WKZ pismem z 15 stycznia 2024 r. przesłał do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
W dniu 14 listopada 2024 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. wydał decyzję znak WUOZ-ZRR.5140.183.2023.WR w której odstąpił od wpisania do rejestru zabytków województwa [...] budynku fabrycznego byłej cukrowni w [...], usytuowanego przy ul. [...] w [...] (na działce o nr ew. [...] obręb [...] [...]).
Odwołanie od powyższej decyzji do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego złożyła Prokuratura Okręgowa w S. w dniu 9 grudnia 2024 r.
W dniu 18 grudnia 2024 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. przekazał odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Z przebiegu postępowania wynika zatem, że ponowne rozpoznanie sprawy nastąpiło po 18 miesiącach.
Nie ulega wątpliwości, że decyzją z 14 listopada 2024 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. odstąpił od wpisania do rejestru zabytków województwa [...] budynku fabrycznego byłej cukrowni w [...], usytuowanego przy ul. [...] w [...] (na działce o nr ew. [...] obręb [...] [...]). Ustalenie w powyższym zakresie skutkuje uznaniem, że cel skargi na bezczynność organu został zrealizowany w niniejszej sprawie, albowiem organ wydał akt w postaci decyzji. Okoliczność ta przesądza o konieczności umorzenia postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na bezprzedmiotowość żądania w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji (pkt 2 sentencji wyroku).
Jednakże likwidacja stanu bezczynności w toku postępowania sądowego nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie oceny czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków nieruchomości są skomplikowane gdyż organ musi ustalić wiele faktów odnośnie nieruchomości. W tym celu zleca się, np. wykonanie ekspertyz, na podstawie których możliwa jest ocena spełniania przez obiekt kryteriów zdefiniowanych w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Postępowanie w tego typu sprawach wymaga ustalenia wielu kwestii techniczno-prawnych. Postępowanie wyjaśniające w ramach takiego postępowania może być zatem, jak słusznie wskazał organ, szczególnie skomplikowane, czyniąc niejednokrotnie niemożliwym dochowanie ustawowego terminu na załatwienie sprawy. Okoliczności te nie zwalniają organu z obowiązków nałożonych na niego art. 36 k.p.a. Nie można pominąć, że w czasie tego postępowania organ I instancji, z niewiadomych przyczyn, nie informował stron w trybie art. 36 k.p.a., jednocześnie nie dotrzymując terminu jednomiesięcznego ani terminu dwumiesięcznego dla spraw szczególnie skomplikowanych. Sąd zauważa, że powołanie się przez organ ogólnie na skomplikowany charakter sprawy, czy konieczność dochowania przewidzianych prawem procedur, czy też potrzebę oczekiwania na sporządzenie ekspertyzy w innym postępowaniu (postępowaniu karnym), nie wypełnia wymagań z art. 36 k.p.a. Całkowite zaniechanie obowiązkom z art. 36 k.p.a., nie służy realizacji zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 k.p.a. i stoi w sprzeczności z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 9 k.p.a., zobowiązującą do przekazania stronom postępowania rzeczywistych okoliczności faktycznych i prawnych, których wyjaśnienie jest jeszcze konieczne dla rozstrzygnięcia o ich prawach i obowiązkach. Nie mniej nie ulega wątpliwości, że skarżący wiedzieli dlaczego wydanie decyzji przez organ I instancji się opóźnia, brali też udział w toczącym się postępowaniu.
Pomimo zaistnienia stanu bezczynności, w okolicznościach przedmiotowej sprawy należy uwzględnić, że organ podejmował czynności i działania zmierzające do zrealizowania wytycznych zawartych w decyzji MKDN. Chociaż czynności były wykonywane bez należytej koncentracji i regularności. Organ rozwlekał w czasie ich dokonywanie (np. kontakt z Prokuraturą), a ponadto nie informował prawidłowo stron o przedłużeniu terminu na załatwienie sprawy. Sąd doszedł do przekonania, że organ prowadząc niniejsze postępowanie dopuścił się bezczynności, bowiem bez wątpienia nie wydał decyzji w ustawowym terminie, a dodatkowych terminów na zakończenie postępowania nigdy nie wyznaczył.
Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynności organu w zakresie rozpoznania sprawy nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezczynność organu, choć ewidentna, związana była z oczekiwaniem na sporządzenie opinii przez Prokuraturę, która to opinia miała była niezbędna w niniejszej sprawie, racjonalne było oczekiwanie na jej wydanie w szczególności mając na względzie wydane przez Prokuratora postanowienie oraz wyznaczenie terminu na jej sporządzenie. Pozwalało to określić termin zakończenia sprawy. Zlecenie sporządzenia opinii przez organ nie mogło znacząco skrócić czas rozpoznania sprawy biorąc pod uwagę fakt, że organ musiał by przeprowadzić procedurę wyboru biegłego zawrzeć z nim umowę oraz oczekiwać na sporządzenie wymaganej opinii. Należy podkreślić, że wymagane jest od organów dbałość o racjonalne wydatkowanie środków publicznych, zlecenie opinii która z natury sprawy musiała pokrywać się z opinią wykonywaną na zlecenie Prokuratury nie miało podstaw ekonomicznych. W ocenie Sądu działania organu nie sposób uznać za rażące naruszenie prawa. W sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa oznaczającego wadliwość kwalifikowaną o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W postępowaniu organu nie można zatem dopatrzeć się złej woli czy też próby negatywnego załatwienia sprawy. Dlatego nie sposób uznać, że w sprawie wystąpiła bezczynność o charakterze rażąco naruszającym prawo. W związku z tym na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdzono, że bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania, Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 3 i 4 sentencji wyroku)